'Thời gian vàng' cứu người bệnh đột quỵ
Việc phát hiện sớm, đưa người bệnh đột quỵ đến cơ sở y tế có khả năng điều trị chuyên sâu trong 'thời gian vàng' là yếu tố sống còn, giúp giảm tối đa di chứng nặng nề sau đột quỵ.
Đến viện sớm, phục hồi tốt
Vừa qua, ông Bùi Tích Khéo, 69 tuổi (phường Phù Liễn), đột ngột xuất hiện các triệu chứng, như: buồn nôn, nói khó, yếu tứ chi, rối loạn nuốt, bị sặc khi ăn uống. Nhận thấy tình trạng nguy kịch, gia đình lập tức đưa ông đến Bệnh viện Kiến An, nơi các bác sĩ phát hiện ông bị tắc động mạch thân nền là một dạng đột quỵ hiếm gặp nhưng nguy hiểm tính mạng cao. Ngay sau đó, người bệnh được chuyển khẩn cấp đến Khoa Đột quỵ, Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp để tiến hành can thiệp chuyên sâu. Tại đây, các bác sĩ thực hiện thủ thuật hút huyết khối giúp khơi thông mạch máu não bị tắc nghẽn. Sau can thiệp, tình trạng của ông Khéo cải thiện rõ rệt. Chỉ sau 3 ngày, người bệnh tỉnh táo hoàn toàn, đi lại được, không còn buồn nôn hay chóng mặt.
Tương tự, ông Nguyễn Văn Dụng, sinh năm 1967 (xã Lai Khê) khi đang làm thợ hồ đột ngột cảm thấy khó thở, ngồi lịm xuống, mất khả năng nhận thức. Đồng nghiệp và người thân trong gia đình và đưa ông Dụng vào Bệnh viện Đa khoa Hải Dương. Tại đây, ông Dụng được các bác sĩ tiến hành can thiệp lấy huyết khối cơ học và chỉ sau một ngày, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt, có thể ăn uống, vận động nhẹ nhàng và nói được.
“Đây là trường hợp điển hình người bệnh vào viện sớm trong khoảng thời 4 - 5 giờ đầu sau khi có dấu hiệu khởi phát nên việc điều trị khá thuận lợi, tình trạng người bệnh diễn biến tốt, phục hồi nhanh”, Thạc sĩ, bác sĩ Mạc Doanh Thịnh, Trưởng Khoa Đột quỵ (Bệnh viện Đa khoa Hải Dương) thông tin.
Hai trường hợp người bệnh kể trên cho thấy việc đến cơ sở y tế chuyên sâu trong “thời gian vàng” có ý nghĩa quan trọng trong điều trị, giúp người bệnh phục hồi tốt. Bởi đối với người bệnh đột quỵ, mỗi phút trôi qua mà không được can thiệp có thể khiến hàng triệu tế bào não chết đi, làm giảm khả năng hồi phục và tăng nguy cơ tử vong.
Theo các chuyên gia y tế, cơ hội để dùng thuốc tiêu sợi huyết là 3 giờ từ khi khởi phát bệnh, cơ hội để can thiệp lấy huyết khối chỉ có 6 giờ đầu (một số ít trường hợp đặc biệt có thể tới 24 giờ). Nếu càng đến sớm bao nhiêu, tỷ lệ điều trị thành công càng cao bấy nhiêu.
Bên cạnh cấp cứu kịp thời, quá trình phục hồi chức năng có vai trò quan trọng đối với người bệnh. Việc kết hợp phục hồi vận động, khả năng nói và nuốt, hỗ trợ tâm lý giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường, rút ngắn thời gian nằm viện, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, hiện nay tỷ lệ người bệnh đột quỵ được đưa vào cơ sở y tế chuyên sâu trong “thời gian vàng” còn khá hạn chế. Thống kê cho thấy, mỗi năm, Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp tiếp nhận và điều trị khoảng 2.400 ca đột quỵ. Tuy nhiên, chỉ khoảng 10% người bệnh đến kịp thời trong "thời gian vàng”, số còn lại nhập viện muộn, bỏ lỡ cơ hội can thiệp tối ưu. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến Khoa Đột quỵ (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) thường xuyên trong tình trạng quá tải, đội ngũ y bác sĩ phải làm việc hết công suất để giành giật sự sống cho người bệnh.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Hiện nay, các bệnh viện tuyến cuối thành phố, như: Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, Bệnh viện Đa khoa Hải Dương triển khai đồng bộ các biện pháp điều trị tiên tiến. Tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, bên cạnh lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học, bệnh viện cũng sử dụng thuốc tiêu sợi huyết cho các người bệnh đến viện sớm, giúp tan máu đông, phục hồi lưu thông mạch máu nhanh chóng.
Trong khi đó, Bệnh viện Đa khoa Hải Dương triển khai kỹ thuật tái thông cơ học cấp cứu tắc mạch não. Hoạt động này triển khai từ tháng 3 - 2025 đến nay và điều trị thành công cho hơn 100 người bệnh không phải chuyển tuyến. Những phương pháp này đều giúp người bệnh hồi phục nhanh, giảm tối đa di chứng nặng nề, đồng thời giảm chi phí và gánh nặng cho gia đình.
Theo TS.BS Phùng Đức Lâm, Trưởng Khoa Đột quỵ (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp), đột quỵ thường xảy ra ở những người có các yếu tố nguy cơ cao, gồm: tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường, thói quen sinh hoạt không lành mạnh như ít vận động, thức khuya, hút thuốc lá và uống rượu bia. Việc phát hiện sớm và kiểm soát các yếu tố nguy cơ là cách phòng bệnh hiệu quả nhất, giảm nguy cơ đột quỵ, khuyết tật và tử vong.
Những dấu hiệu có thể nhận biết sớm đối với người mắc đột quỵ là: chóng mặt, mất thăng bằng, khó đi lại; giảm hoặc mất thị lực một bên hoặc cả hai mắt; méo miệng, lệch mặt khi cười hoặc nói; yếu tay, yếu chân, khó nâng tay hoặc giữ thăng bằng; nói khó, nói lắp, khó hiểu. “Khi phát hiện một trong các dấu hiệu trên, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay”, bác sĩ Phùng Đức Lâm khuyến cáo.