Hải Phòng tạo sức bật mới trong phát triển khoa học công nghệ biển
Thành phố Hải Phòng luôn quan tâm, chú trọng đầu tư phát triển khoa học công nghệ nhằm tạo sự phát triển đột phá, hướng tới mục tiêu trở thành trọng điểm khoa học công nghệ biển của cả nước.
Thời gian qua, thành phố luôn quan tâm, chú trọng đầu tư phát triển khoa học, công nghệ nhằm tạo sự phát triển đột phá, hướng tới mục tiêu trở thành trọng điểm khoa học công nghệ biển của cả nước. Bà PHẠM THỊ SEN QUỲNH, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ trò chuyện với Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng về vấn đề này.
- Bà có thể chia sẻ về sự quan tâm, tập trung đầu tư của thành phố đối với phát triển khoa học công nghệ trong 5 năm qua?
- Trong nhiệm kỳ qua (2020 - 2025), thành phố Hải Phòng quán triệt, cụ thể hóa và triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả cao các văn bản chỉ đạo của Trung ương về phát triển khoa học công nghệ.
Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Kế hoạch hành động số 12-KH/TU, ngày 26/8/2025 với mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, giải pháp, lộ trình khả thi, thể hiện tầm nhìn và quyết tâm chính trị rất lớn.
Đặc biệt, thành phố chủ động đề xuất, và đến tháng 6/2025 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 226/2025/QH15 thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng, trong đó có nhóm cơ chế, chính sách đặc thù về quản lý khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Về nguồn lực tài chính, ngân sách thành phố đầu tư tăng từ 63 tỷ đồng năm 2021 lên 217 tỷ đồng năm 2024, chiếm 1,13% chi thường xuyên. Đây là nguồn lực hỗ trợ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển và đổi mới công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, phát triển tài sản trí tuệ và nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm hàng hóa và chuyển đổi số.
Tiềm lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo cũng được chú trọng. Hiện Hải Phòng có 58 phòng thí nghiệm, thử nghiệm đạt chuẩn quốc gia; 82 tổ chức có hoạt động khoa học công nghệ; 76 doanh nghiệp khoa học công nghệ; 1.425 doanh nghiệp công nghệ số. Chỉ số đổi mới sáng tạo của thành phố liên tục trong tốp đầu cả nước.
Thành phố đang khẩn trương phối hợp nhà đầu tư, triển khai Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị công nghệ tại Hải Phòng, quy mô dự kiến đầu tư khoảng 13 nghìn tỷ đồng, với diện tích hơn 86 ha, trong đó có tổ hợp giáo dục và công nghệ chuyên sâu về lĩnh vực công nghệ cao, AI, bán dẫn. Đến nay, Hải Phòng có 100% khu dân cư phủ sóng 4G, 340 trạm 5G đi vào hoạt động.
Về nhân lực, nhiều nghị quyết, đề án quan trọng được ban hành và triển khai, nhất là Nghị quyết số 17-NQ/TU, ngày 31/12/2024 của Ban Thường vụ Thành ủy về thu hút, trọng dụng nhân tài và nguồn nhân lực chất lượng cao thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Bên cạnh đó, hoạt động hợp tác quốc tế được mở rộng, liên kết hợp tác với quốc gia có nền khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại, như Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore... và kết nối với mạng lưới trí thức kiều bào ở nước ngoài.
- Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng phong trào sáng kiến, sáng tạo trên các lĩnh vực của thành phố như thế nào?
- Sở Khoa học và Công nghệ giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng phong trào sáng kiến, sáng tạo trên địa bàn thành phố, thông qua việc chủ động tham mưu, xây dựng cơ chế chính sách và trực tiếp tổ chức thực hiện giải pháp thúc đẩy hoạt động sáng kiến, sáng tạo.
Sở tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 35/2023/QĐ-UBND quy định về việc tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng, thay thế cho quy định cũ trước đó. Đồng thời, xây dựng quy trình công nhận sáng kiến minh bạch, chuyên nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để cá nhân, tập thể trên địa bàn thành phố tham gia.
Tên cơ sở đo, Sở phối hợp chặt chẽ với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố, các tổ chức chính trị - xã hội (Liên đoàn Lao động; Hội Nông dân, Thành đoàn), định kỳ 2 năm một lần tổ chức cuộc thi, hội thi, như: Hội thi Sáng tạo kỹ thuật công nhân lao động; Hội thi Sáng tạo kỹ thuật nhà nông; Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng; Hội thi Sáng tạo kỹ thuật thành phố. Nhiều công trình xuất sắc được trao giải thưởng và được lựa chọn tham dự cuộc thi, hội thi sáng tạo toàn quốc.
Điển hình như công trình đề tài “Nghiên cứu kiến tạo Nam cầu Kiền thành khu công nghiệp sinh thái với mô hình kinh tế tuần hoàn” của Công ty CP Shinec đạt giải Nhì Giải thưởng Sáng tạo khoa học - công nghệ Việt Nam năm 2021. Công trình đề tài “Thiết kế, chế tạo các hệ thống tàu, thuyền bằng vật liệu Composite phục vụ đào tạo trong các trường cao đẳng, đại học liên quan đến lĩnh vực hàng hải” của Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng đạt giải Nhì Giải thưởng Sáng tạo khoa học - công nghệ Việt Nam năm 2022.
Hằng năm, các công trình tham gia hội thi và các sáng kiến được công nhận phạm vi ảnh hưởng tăng cả về số lượng và chất lượng. Đó là minh chứng cho tinh thần say mê trong nghiên cứu, sáng tạo của mọi tầng lớp nhân dân thành phố.
Kết quả đó cũng khẳng định vai trò Sở Khoa học và Công nghệ trong việc khơi dậy, dẫn dắt và lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo trong mọi lĩnh vực, góp phần quan trọng xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố đổi mới sáng tạo.
- Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tham mưu những giải pháp đột phá nào để Hải Phòng thực hiện tốt Nghị quyết 57 - NQ/TW?
- Với vai trò là cơ quan tham mưu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ tập trung đề xuất giải pháp nền tảng và đột phá, góp phần tạo động lực phát triển nhanh, bền vững cho thành phố trong giai đoạn tới.
Chúng tôi xác định trước hết là phát triển khoa học công nghệ biển, đưa Hải Phòng trở thành trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ biển. Bên cạnh đó là mục tiêu xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, sớm hoàn thiện Đề án thành lập Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thành phố; đồng thời phát triển trung tâm vệ tinh tại các trường đại học, nhằm thúc đẩy mạnh mẽ phong trào khởi nghiệp sáng tạo trong học sinh, sinh viên. Đồng thời, hoàn thiện chính quyền số, xây dựng nền hành chính minh bạch, hiệu quả; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý đô thị.
Hải Phòng cần ưu tiên phát triển kinh tế số, biến kinh tế số thành động lực tăng trưởng mới, tập trung ở những ngành mũi nhọn như logistics, công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ cảng biển. Xây dựng xã hội số, hạ tầng số hiện đại: phổ cập mạng 5G, nâng cao kỹ năng số cho người dân, nhằm bảo đảm tiếp cận các dịch vụ giáo dục, y tế, an sinh xã hội trên nền tảng số…
Sở cũng đang tham mưu, nghiên cứu và triển khai một số giải pháp mang tính đột phá. Đó là thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo về logistics và AI: kết nối nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp. Ươm tạo các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực logistics và AI, với mục tiêu tối thiểu 20 doanh nghiệp mỗi năm. Đào tạo, cấp chứng chỉ khai thác cảng; tư vấn công nghệ, chuyển đổi số cho doanh nghiệp logistics và cảng biển.
Triển khai nền tảng logistics cảng biển: thí điểm năm 2025 bằng nguồn lực xã hội hóa, sau đó chuyển sang thuê dịch vụ công nghệ thông tin. Hệ thống này rút ngắn thời gian xử lý lệnh giao nhận từ 6 - 8 giờ xuống còn 2 - 3 phút, tiết kiệm 6.000 - 8.000 tỷ đồng/năm cho thành phố.
Triển khai nền tảng vận hành Khu Thương mại tự do (FTZ), đóng vai trò “hệ điều hành” quản trị, giám sát hàng hóa theo thời gian thực, bảo đảm minh bạch và chống thất thu thuế...
Ngoài ra, Hải Phòng cũng ưu tiên triển khai các nhiệm vụ bứt phá khác như số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai và hộ tịch; xây dựng hệ thống quản lý xác thực tập trung (SSO); phát triển kiosk thông minh hỗ trợ dịch vụ công; áp dụng nhận diện sinh trắc học qua VNeID...
- Trân trọng cảm ơn bà!