Khởi động Dự án xây dựng mô hình đồng chi trả xét nghiệm HPV tại Hải Phòng
Mục tiêu của dự án là xây dựng mô hình đồng chi trả tại các trạm y tế xã cho sàng lọc ung thư cổ tử cung bằng mô hình lấy mẫu tại cộng đồng và xét nghiệm HPV DNA tập trung tại Hải Phòng.
Chiều 4/11, Sở Y tế thành phố Hải Phòng phối hợp Tổ chức FIND tại Việt Nam tổ chức hội nghị khởi động Dự án “Xây dựng mô hình đồng chi trả xét nghiệm HPV tại Việt Nam”.
Theo báo cáo tại hội nghị, ung thư cổ tử cung là loại ung thư phổ biến thứ tư ở phụ nữ, với ước tính khoảng 660.000 ca mắc mới và 350.000 ca tử vong vào năm 2022 trên toàn thế giới. Khoảng 94% số ca tử vong xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và trung bình.
Tại Việt Nam, ước tính có hơn 3.000 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung hằng năm. Đáng chú ý, năm 2021, ung thư cổ tử cung gây ra 4.369 ca tử vong.
Trong giai đoạn 2023 - 2024, FIND đã hỗ trợ thành phố Hải Phòng triển khai thành công mô hình xét nghiệm HPV DNA tại trạm y tế cấp xã để sàng lọc ung thư cổ tử cung, góp phần tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ xét nghiệm tại thành phố Hải Phòng.
Trong mô hình này, việc thu nhận mẫu phi tập trung với tuỳ chọn phụ nữ tự lấy mẫu đã được thực hiện tại các trạm y tế cấp xã và xét nghiệm tập trung được thực hiện tại phòng xét nghiệm của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Hải Phòng.
Qua quá trình triển khai, 406 phụ nữ trong tổng số 5.004 phụ nữ được xét nghiệm (8,1%) được xác định dương tính với nhiễm HPV nguy cơ cao.
Mặc dù đạt được kết quả tích cực, song việc mở rộng quy mô dự án gặp phải nhiều thách thức như thiếu ngân sách, thiếu khung chính sách và thiếu cơ chế thanh toán cho các dịch vụ chẩn đoán sàng lọc…
Sở Y tế thành phố Hải Phòng đề nghị FIND hỗ trợ để xây dựng đề xuất mô hình thanh toán nhằm mở rộng hoạt động sàng lọc ung thư cổ tử cung trên địa bàn thành phố.
Mô hình thanh toán được đề xuất dựa trên cơ chế đồng tài trợ, tìm kiếm các cơ hội tài chính từ chính quyền địa phương, nguồn kinh phí từ người thụ hưởng dịch vụ và các nhà tài trợ là doanh nghiệp hay các nhà tài trợ khác.
Mục tiêu của dự án là xây dựng mô hình đồng chi trả tại các trạm y tế xã cho sàng lọc ung thư cổ tử cung bằng mô hình lấy mẫu tại cộng đồng và xét nghiệm HPV DNA tập trung tại Hải Phòng. Đồng thời, vận động cho mô hình đồng chi trả nhằm huy động nguồn lực để thực hiện xét nghiệm HPV DNA sàng lọc ung thư cổ tử cung cho phụ nữ từ 30 - 65 tuổi tại Hải Phòng trong chu kỳ 5 năm.
Các hoạt động chính của dự án bao gồm: Phê duyệt dự án; phát triển mô hình đồng thanh toán; vận động cho mô hình đồng thanh toán. Thời gian triển khai dự án từ tháng 11/2025 đến tháng 7/2026. Đây là cơ hội để củng cố mạng lưới y tế cơ sở trong bối cảnh yêu cầu về trách nhiệm và năng lực đối với trạm y tế cấp xã ngày càng gia tăng.
Mô hình đồng chi trả sẽ là bước đệm cho việc phát triển các chính sách tiếp theo nhằm nâng cao vị thế, vai trò, và năng lực của y tế cơ sở. Mô hình sáng kiến này có tiềm năng nhân rộng ở quy mô quốc gia cũng như khả năng đề xuất bảo hiểm y tế chi trả một phần chi phí xét nghiệm.