Những trọng tài bóng bàn quốc gia của thành phố Cảng
Không chỉ sở hữu đội tuyển bóng bàn mạnh trong nhóm đầu toàn quốc, thành phố Hải Phòng còn có đội ngũ trọng tài quốc gia đông đảo, chỉ sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
Cả cha và con đều là trọng tài quốc gia
Trong làng bóng bàn Hải Phòng ngày nay, trọng tài quốc gia Đặng Hà Dương và con gái ông là Đặng Ngọc Quyên được nhiều người biết đến do đã điều hành nhiều giải đấu quan trọng trong nước và quốc tế.
Ông Đặng Hà Dương sinh năm 1954, tại thị xã Hải Dương trước đây - nơi được coi là cái nôi của bóng bàn Việt Nam. Vì thế, ông có điều kiện tiếp xúc với bóng bàn từ rất sớm và đã chứng kiến bóng bàn Hải Dương từng bước phát triển lên chuyên nghiệp rồi trở thành đội tuyển mạnh cấp quốc gia từ trước đến nay.
Ông Dương cho biết, mình chỉ là thế hệ thứ ba, thứ tư của phong trào bóng bàn nghiệp dư ở thị xã Hải Dương hồi đó, nhưng là lứa vận động viên luân huấn, đi theo con đường chuyên nghiệp đầu tiên. Ông cũng có nhiều năm thi đấu và là một trong những tay vợt chuyên nghiệp sớm nhất của Hải Dương.
Cuối năm 1979, đoàn vận động viên bóng bàn Việt Nam vừa tập huấn ở Hungary về thi đấu tại Hải Dương nhưng thiếu trọng tài và ông Dương được "trám" vào vị trí đó. Khi tổng kết rút kinh nghiệm, nhiều người khen ông Dương bắt sắc sảo, đúng luật nên ông đã dần làm quen với công tác này. Đó là một ngã rẽ quan trọng. Từ đó đến nay, công tác trọng tài đã ngấm vào máu, rồi truyền cả sang con gái ông.
Trong sự nghiệp của mình, ông Dương đã tham gia điều hành tất cả các giải đấu chuyên nghiệp trong nước và từng 2 lần điều hành các trận đấu tại 2 kỳ SEA Games tổ chức tại Việt Nam là SEA Games 22 và SEA Games 31.
Tại Giải bóng bàn các cây vợt xuất sắc quốc gia năm 2025 vừa kết thúc cuối tháng 10 do Hải Phòng đăng cai, ông Dương cũng được giao nhiệm vụ điều hành giải đấu.
"Năm 26 tuổi tôi mới trực tiếp tham gia công tác trọng tài ở một giải chuyên nghiệp là Giải bóng bàn Báo Nhân Dân năm 1980 tại thành phố Hồ Chí Minh. Con gái tôi vừa ra trường đã trực tiếp tham gia điều hành tại Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc lần thứ 8 năm 2012 tại Cần Thơ. Thông qua các giải đấu, Quyên đã được Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam công nhận trọng tài bóng bàn quốc gia", ông Dương cho biết.
Theo chị Quyên, dấu ấn đáng nhớ nhất trong sự nghiệp là tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 9 năm 2022, khi cả 2 cha con cùng làm trọng tài suốt giải. Được làm nhiệm vụ cạnh bố là điều tự hào song cũng là sức ép rất lớn khi các quyết định đưa ra phải nhanh, dứt khoát và công tâm để tránh ảnh hưởng đến kết quả của trận đấu.
Sau giải đó, cha con ông Dương còn cùng làm việc tại SEA Games 31 ở Hải Dương cũ vào tháng 5/2022 khi môn bóng bàn được tổ chức tại đây. Ông Dương nói: "Khi con gái tôi được chọn điều hành SEA Games 31 nhiều người đã lo lắng do đó là đại hội thể thao lớn nhất khu vực Đông Nam Á, các trọng tài phải chịu sức ép rất lớn trước các quyết định của mình. Tuy vậy, Quyên đã điều hành tốt và không nhận bất cứ khiếu nại nào từ các ban huấn luyện cũng như vận động viên. Với tôi, SEA Games 31 còn là một kỷ niệm cực kỳ đặc biệt, khi ở SEA Games 22 cách đó 19 năm, tôi tham gia điều hành trận chung kết đơn nam giữa Trần Tuấn Quỳnh và tay vợt Thái Lan. 19 năm sau, tôi cũng là trọng tài giữa tay vợt Thái Lan đó và Nguyễn Đức Tuân của Hải Dương. Cách nhau 19 năm và Việt Nam đều vô địch".
Đội ngũ đông đảo, chất lượng
Là người được Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam công nhận và cấp bằng trọng tài quốc gia sớm nhất tại Hải Dương trước đây, ông Dương đưa ra nhận xét rằng việc một địa phương có nhiều người là trọng tài quốc gia cho thấy địa phương đó có nền bóng bàn mạnh.
Đến nay, ngoài bố con ông Dương, Hải Phòng còn có các trọng tài quốc gia khác gồm: Nguyễn Quốc Minh, Lê Quang Vinh, Nguyễn Như Thêu, Nguyễn Thị Huyền Trang. Nhiều khả năng sắp tới các trọng tài Đinh Thị Kim Bình và Nguyễn Đức Linh tiếp tục được Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam công nhận và cấp bằng trọng tài quốc gia. Tất cả những trọng tài quốc gia này đều ở phía Tây Hải Phòng.
Ông Dương cho rằng nghề trọng tài ở môn gì cũng có những áp lực khác nhau. Với bóng bàn, đó là những quyết định được đưa ra thật nhanh chóng nhưng lại phải cực kỳ chính xác, bởi lẽ hàng nghìn đôi mắt của khán giả đang nhìn vào trọng tài. Các pha bóng diễn ra rất nhanh, chỉ tính bằng giây, khó quan sát, vì vậy trọng tài luôn phải tập trung cao độ, tuyệt đối không được phân tâm.
"Các trọng tài bóng bàn của Hải Phòng hiện nay đều có năng lực, tư cách đạo đức tốt, điều hành công tâm, chính xác, kể cả với những trận đấu tình cờ có vận động viên chủ nhà. Liên đoàn Bóng bàn Việt Nam chọn Hải Phòng làm nơi tổ chức nhiều giải đấu, ngoài việc đây là địa phương có phong trào mạnh thì do Hải Phòng có đông trọng tài và chất lượng trọng tài đáp ứng được yêu cầu của các giải đấu", ông Dương cho biết thêm.
Ngoài các trọng tài cấp quốc gia, Hải Phòng hiện có đội ngũ trọng tài bóng bàn đông đảo chưa được công nhận trọng tài quốc gia. Họ tham gia điều hành nhiều giải đấu trong nước với các vai trò khác nhau.
Được biết, hiện số trọng tài quốc gia của Hải Phòng đông thứ 3 cả nước, chỉ sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh - là các địa phương có phong trào bóng bàn mạnh và là nơi đăng cai tổ chức nhiều giải đấu.
Tuy vậy, đến nay Hải Phòng chưa có trọng tài bóng bàn quốc tế do các đòi hỏi khắt khe về bằng cấp và đặc biệt là ngoại ngữ để có thể điều hành ngoài lãnh thổ Việt Nam. Vì thế, trong tương lai các trọng tài trẻ người Hải Phòng cần tiếp tục trau dồi trình độ, khả năng ngoại ngữ để có thể sớm đón nhận vinh dự này.