Quản lý chặt chẽ dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường

Khó khăn trong quản lý

Theo Phòng Giáo dục thường xuyên - Giáo dục nghề nghiệp và Đại học, Sở Giáo dục và Đào tạo, thành phố hiện có 246 trung tâm bồi dưỡng kiến thức ngoài trường học do sở cấp phép thành lập. Ngoài ra, hàng trăm hộ đăng ký kinh doanh dạy thêm do các xã, phường, đặc khu cấp phép và trực tiếp quản lý. Quy mô hoạt động lớn, trải rộng khiến việc quản lý, kiểm tra hoạt động này gặp nhiều khó khăn.

Tiến sĩ Nguyễn Anh Thuấn, Trưởng Phòng Giáo dục thường xuyên - Giáo dục nghề nghiệp và Đại học, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố cho biết đối với trung tâm được cấp phép, sở thực hiện quản lý tương tự như với trường học.

Cụ thể, kiểm tra điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên; chương trình giảng dạy; an toàn phòng cháy, chữa cháy; tổ chức tập huấn chuyên môn; kiểm tra định kỳ và đột xuất trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, do quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, trong 6 tháng đầu năm 2025, sở chưa tổ chức được cuộc giao ban và kiểm tra định kỳ đối với hoạt động của các trung tâm này.

Trước đó, trong năm học 2024 - 2025, sở thực hiện 4 - 5 đợt kiểm tra và xử phạt hành chính một số cơ sở vi phạm quy định, với tổng số tiền 32,5 triệu đồng.

Các lỗi vi phạm chủ yếu là hoạt động không đúng địa điểm, sử dụng giáo viên không đủ điều kiện, không công bố danh sách giáo viên hoặc chương trình giảng dạy chưa được thẩm định.

Những vi phạm này tuy không phổ biến, nhưng phần nào cho thấy công tác quản lý còn lỗ hổng, cần tiếp tục siết chặt. Đáng chú ý, trong đợt kiểm tra tháng 3/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Hải Phòng, đại diện các nhà trường và Sở Giáo dục và Đào tạo phản ánh nhu cầu học thêm của học sinh vẫn cao, nhất là ở các môn thi vào lớp 10, thi tốt nghiệp THPT.

Điều này khiến hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường diễn ra sôi động, thậm chí ở một số nơi tiềm ẩn nguy cơ dạy thêm trái quy định.

Đối với cấp xã được giao trách nhiệm cấp phép và quản lý các hộ kinh doanh dạy thêm, nhưng việc thực hiện gặp khó, do khối lượng công việc hành chính lớn, nguồn lực mỏng. Nhiều địa phương chưa hoàn thành thống kê, chưa tổ chức kiểm tra thường xuyên.

Chị Đồng Thị Mai Anh, chuyên viên phụ trách giáo dục phường Thủy Nguyên cho biết địa phương đang xây dựng kế hoạch rà soát, thống kê toàn bộ cơ sở dạy thêm, học thêm, kể cả trong và ngoài trường học, để có cơ sở quản lý chặt chẽ hơn trong thời gian tới.

Rõ trách nhiệm, tăng cường giám sát

Trước yêu cầu cấp thiết quản lý chặt hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường, tháng 8/2025, UBND thành phố ban hành Quyết định số 146 quy định về dạy thêm, học thêm trên địa bàn.

Quyết định nhằm cụ thể hóa Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn. Theo Quyết định 146, các cơ sở, trung tâm dạy thêm phải hoạt động đúng quy định. Việc thu, quản lý và sử dụng tiền học thêm thực hiện theo quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 7 Thông tư 29, tránh tình trạng thu vượt, thu không công khai.

Trách nhiệm quản lý cũng được phân cấp rõ ràng hơn. Trong đó, UBND cấp xã chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra, xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm đối với các cơ sở dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường trên địa bàn; giám sát, kiểm tra, xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm về an ninh trật tự, an toàn vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ của các tổ chức, cá nhân dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường trên địa bàn.

Hiệu trưởng các trường học có trách nhiệm quản lý đội ngũ giáo viên tham gia dạy thêm ngoài nhà trường, tránh tình trạng giáo viên dạy trái phép, dạy sai nội dung. Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất, đồng thời hướng dẫn, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ đối với cơ sở dạy thêm ngoài nhà trường.

Tại hội nghị giao ban báo chí thành phố trong tháng 10/2025, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng cho biết sở sẽ xây dựng hệ thống quản lý thông tin dạy thêm, học thêm trên toàn thành phố, hoàn thành vào năm 2026. Khi hệ thống đi vào hoạt động, việc theo dõi, giám sát và xử lý vi phạm sẽ thuận lợi hơn, đồng thời góp phần tạo môi trường dạy thêm, học thêm lành mạnh, đúng quy định.

Song song với đó, ngành giáo dục và đào tạo thành phố tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn cha mẹ học sinh và học sinh nhận thức rõ quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia học thêm tại cơ sở giáo dục ngoài trường học.

Khuyến khích học sinh tự học, học qua các hình thức trực tuyến thay vì phụ thuộc vào dạy thêm. Các trường học tăng cường đa dạng hóa hoạt động hỗ trợ học sinh yếu, kém ngay trong nhà trường, giảm áp lực học thêm ngoài.

Việc quản lý dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường không chỉ là vấn đề chuyên môn của ngành giáo dục và đào tạo mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, từ thành phố đến cơ sở.

Bằng những quy định rõ ràng, sự vào cuộc đồng bộ và ứng dụng công nghệ trong quản lý, thành phố sẽ từng bước hướng tới mục tiêu minh bạch, công bằng và hiệu quả trong hoạt động dạy thêm, học thêm, bảo đảm quyền lợi chính đáng của học sinh, giữ vững kỷ cương và chất lượng giáo dục toàn thành phố.

BÙI HƯƠNG