Thị trường ngầm mua bán 'hàng nóng'

Mạng lưới mua bán tinh vi

Tại Hải Phòng, từ ngày 1/7 đến 6/10/2025, Công an thành phố vận động, thu hồi được 56 khẩu súng, 11 công cụ hỗ trợ, 137 vũ khí thô sơ, 249 viên đạn, 15 lựu đạn, 50,4 kg pháo.

Đáng chú ý, ngày 12/11/2025, Chi cục Hải quan khu vực 3 phát hiện lô hàng gần 25 tấn vỏ đạn quân dụng, trong đó có cả đạn còn khả năng sử dụng. Vụ việc được chuyển cho cơ quan công an điều tra. Sự việc càng làm gia tăng lo ngại về thị trường "ngầm" cung cấp vũ khí và nguyên liệu chế tạo vũ khí đang hoạt động ngày càng tinh vi, khó kiểm soát.

Thực tế, việc tiếp cận và mua bán vũ khí trên mạng hiện nay không khó. Dù nhiều nền tảng mạng xã hội đã chặn hoặc hạn chế các từ khóa như “súng”, “đạn”, “dao”, “kiếm”, song người mua vẫn có thể tìm đến các nhóm kín, website công khai chỉ bằng cách sử dụng ký tự thay thế, tiếng "nóng" hoặc hình ảnh mô phỏng.

Hàng hóa được rao bán đa dạng, thường ngụy trang dưới dạng bài đăng bán phụ kiện máy móc, đồ chơi hay dụng cụ sinh hoạt, nhưng thực chất đó là súng bắn đạn bi, súng pháo, súng điện, dao bấm, mã tấu, kiếm Nhật, côn nhị khúc, bình xịt hơi cay… với giá dao động từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng. Giao dịch được thực hiện qua tin nhắn riêng, thanh toán bằng chuyển khoản hoặc ví điện tử; hàng hóa được gửi bằng dịch vụ vận chuyển hoặc xe khách đường dài – tạo ra mạng lưới mua bán tinh vi, khó phát hiện.

Theo bà Lê Thị Thu Dung, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1, thời gian qua, cơ quan này thụ lý, giải quyết và chuyển nhiều vụ án theo thẩm quyền liên quan đến hành vi tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng theo điều 304, hành vi tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ theo điều 306 và hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ theo điều 305 Bộ luật Hình sự.

Thực tiễn giải quyết các vụ án hình sự cho thấy, có trường hợp đối tượng mua nguyên liệu, làm theo hướng dẫn trên mạng để chế tạo pháo hoặc thuốc nổ, dẫn đến tai nạn trong quá trình thực hiện, gây thương tích nặng cho bản thân và những người chung quanh.

Nhiều vụ việc các đối tượng lợi dụng dịch vụ chuyển phát hàng hóa để vận chuyển trái phép vũ khí, vật liệu nổ, thậm chí cả ma túy. Lực lượng chức năng phối hợp với viện kiểm sát đã phát hiện, bắt quả tang ngay tại thời điểm giao nhận hàng, qua đó xử lý nghiêm nhiều vụ án, góp phần ngăn chặn kịp thời nguồn nguy hiểm tiềm ẩn trong cộng đồng.

Ngày 29/10, Bộ Công an thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án, khởi tố bị can, tạm giam 44 đối tượng trong chuyên án chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng, thu giữ 58 khẩu súng, khoảng 130 nghìn viên đạn chì cùng hàng nghìn chi tiết, linh kiện, cụm linh kiện cơ bản của súng.

Đối tượng cầm đầu là Ngô Quang Vỹ, sinh năm 1992, ở Bắc Ninh khai: Từ đầu năm 2023, để che giấu hành vi phạm tội, y thuê 2 ngôi nhà ở tỉnh Hải Dương (cũ) làm kho chứa vũ khí, linh kiện và đặt các máy móc sản xuất; câu kết, thuê và hướng dẫn đồng bọn sử dụng mạng xã hội như YouTube, Zalo, Facebook, Telegram để tạo kênh bán hàng, livestream quảng cáo và hướng dẫn lắp đặt súng.

Có thể thấy, tình trạng người dân, đặc biệt là giới trẻ, mua bán, tàng trữ và sử dụng súng, vũ khí quân dụng cũng như các loại vũ khí thô sơ qua internet đang diễn biến phức tạp. Số lượng "hàng nóng" tồn tại trong cộng đồng tiềm ẩn những hệ lụy về an ninh, trật tự xã hội, đe dọa tính mạng, tài sản của nhân dân.

Kiểm soát từ gốc

Trước tình hình phức tạp nêu trên, Công an thành phố Hải Phòng và các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của tổ chức, doanh nghiệp và người dân.

Tại xã Nam Sách, UBND xã ban hành kế hoạch tuyên truyền chuyên đề, triển khai thường xuyên qua loa truyền thanh, mạng xã hội, băng rôn, pano, họp dân, ký cam kết không tàng trữ, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo trái phép – đặc biệt cao điểm trong tháng 12/2025.

Công tác tuyên truyền tập trung vào các quy định mới của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, Nghị định 137/2020/NĐ-CP về quản lý pháo cùng các văn bản chỉ đạo liên quan. Điểm thu hồi, tiếp nhận vũ khí được đặt tại trụ sở Công an xã, tạo điều kiện để người dân tự nguyện giao nộp.

Luật sư Trần Thị Kim Dung, Trưởng Văn phòng Luật sư Dung Trần và Cộng sự (Đoàn Luật sư thành phố) cho biết, theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2024 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2025), các loại súng bắn hơi gas, khí nén, cồn và linh kiện, đạn của các loại súng này đều bị coi là vũ khí quân dụng, bị xử lý hình sự theo quy định.

Từ thực tiễn kiểm sát và điều tra, Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 1 khuyến cáo người dân tuyệt đối không mua bán, tàng trữ, chế tạo hoặc sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, pháo nổ dưới bất kỳ hình thức nào. Mọi hành vi vi phạm đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt nghiêm khắc.

Các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh dịch vụ chuyển phát, vận chuyển hàng hóa cần nâng cao trách nhiệm xã hội, tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ quy trình nhận – gửi – giao hàng, không tiếp tay cho hành vi phạm pháp và báo ngay cho cơ quan công an khi phát hiện nghi vấn.

Để ngăn chặn triệt để tình trạng mua bán, tàng trữ vũ khí trái phép, nhất là trên không gian mạng, cần triển khai đồng bộ các giải pháp cả về pháp lý, kỹ thuật và xã hội. Cơ quan chức năng phải tăng cường giám sát, truy vết, xử lý nghiêm các hành vi rao bán, vận chuyển, môi giới vũ khí qua mạng; đồng thời phối hợp với các nền tảng mạng xã hội xóa bỏ nội dung vi phạm, chặn nguồn cung từ sớm, từ xa.

Cùng với biện pháp quản lý, cần đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền thanh, thiếu niên - nhóm đối tượng dễ bị lôi kéo, kích động - về hậu quả pháp lý và hiểm họa khôn lường khi tiếp cận, sử dụng vũ khí...

TUỆ MINH