Nhà tự quản nhưng không ai quản

Phần lớn quỹ nhà này xây dựng trong giai đoạn 1960 – 1975.

Nhiều năm chưa xong thủ tục

Khu tập thể 208, tổ dân phố Cam Lộ (phường Hồng Bàng) được xây dựng từ năm 1970, có diện tích hơn 22,73 nghìn m2, với 273 hộ dân đang sinh sống. Khu nhà này thuộc sự quản lý trực tiếp của Công ty CP Vận tải thủy số 4.

Từ năm 2009, công ty có văn bản đề nghị UBND thành phố bàn giao quỹ nhà khu tập thể 208 về địa phương quản lý và UBND thành phố có văn bản đồng ý chủ trương, giao địa phương quản lý khu nhà tập thể này; giao cơ quan, đơn vị liên quan xem xét phân loại, giải quyết từng trường hợp cụ thể.

Thế nhưng, đã 16 năm trôi qua, đến nay, việc bàn giao quỹ nhà này vẫn chưa xong. Chủ tịch UBND phường Hồng Bàng Phạm Văn Đoan cho biết, việc bàn giao khu tập thể này về Sở Xây dựng bị chậm do hồ sơ quản lý không đầy đủ và thiếu chặt chẽ. Hơn nữa, có một số hộ đã chuyển nhượng từ lâu, nhưng đơn vị chủ quản chưa cập nhật hồ sơ.

Theo thống kê từ Sở Xây dựng, thành phố hiện có 5.092 căn nhà tự quản do các cơ quan, tổ chức xây dựng, phục vụ cho cán bộ, công nhân viên. Phần lớn quỹ nhà này xây dựng trong giai đoạn 1960 – 1975. Tuy nhiên, đến thời điểm này, Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Kinh doanh nhà (thuộc Sở Xây dựng) mới quản lý 3.012 căn, còn 2.080 căn vẫn chưa được tiếp nhận.

Nguyên nhân của sự chậm trễ này là do nhiều nhà tự quản trước đây được các đơn vị xây tạm, có nơi đến thời điểm rà soát lại... không thấy nhà đâu. Có những chủ quản lý quỹ nhà không hợp tác trong chuyển giao, có đơn vị đã giải thể, hoặc chuyển sang mô hình khác, thậm chí không còn hoạt động ở Hải Phòng…

Nếu không được bàn giao và rõ cơ quan quản lý, quyền lợi của người sử dụng đất tại quỹ nhà tự quản bị ảnh hưởng. Ông Lê Công Đông ở khu tập thể 208 tổ dân phố Cam Lộ, phường Hồng Bàng cho biết: Hiện phần lớn nhà ở đây đã xuống cấp, người dân muốn cải tạo lại cũng khó vì xin cấp phép xây dựng cải tạo gần như không thể do nhà vẫn thuộc quản lý của công ty cũ. Địa phương không thể cấp giấy phép nếu không thông qua công ty chủ quản. Nhưng hiện nay, trách nhiệm quản lý của công ty đối với khu tập thể chỉ còn trên giấy tờ...

Các địa phương cũng gặp nhiều khó khăn khi quản lý quỹ nhà này, do phần lớn đều là nhà cũ, xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí có cả nhà nguy hiểm cấp độ D (cấp độ nguy hiểm nhất, cần di dời khẩn cấp). Địa phương cũng không có hồ sơ đầy đủ, nên việc quản lý về xây dựng, cải tạo càng thêm khó khăn. Cũng theo Chủ tịch UBND phường Hồng Bàng Phạm Văn Đoan, địa phương muốn hỗ trợ người dân cũng khó, vì trên hồ sơ, quỹ nhà này thuộc đơn vị, doanh nghiệp quản lý.

Sớm bàn giao, quản lý

Để có thể tháo gỡ vướng mắc với 2.080 căn nhà chưa được bàn giao, Sở Xây dựng đề xuất phân loại thành 3 nhóm để tiếp nhận và quản lý.

Theo đó, đối với các cơ quan, đơn vị còn hoạt động và có nhà ở tự quản phải gửi hồ sơ đề nghị bàn giao về Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Kinh doanh nhà để tổng hợp, báo cáo Sở Xây dựng, trình UBND thành phố tiếp nhận. Trường hợp đơn vị đã giải thể, phá sản, cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp sẽ là đơn vị bàn giao.

Đối với các gia đình, cá nhân đang sử dụng nhưng không còn cơ quan quản lý, UBND xã, phường nơi có nhà tự quản có trách nhiệm tổng hợp, đề xuất UBND thành phố tiếp nhận. Sở Xây dựng sẽ chủ trì cùng Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Kinh doanh nhà thực hiện đo vẽ thực tế để tiếp nhận, bàn giao và quản lý.

Đối với các trường hợp cơ quan, đơn vị quản lý nhà ở tự quản không hợp tác trong việc lập hồ sơ bàn giao, UBND cấp xã nơi có nhà ở tự quản sẽ lập biên bản làm việc với cơ quan, đơn vị đó để xử lý như trường hợp nhà ở không còn cơ quan quản lý.

Thành phố đặc biệt lưu ý đến trường hợp nhà ở tự quản có tranh chấp, khiếu kiện nên việc tiếp nhận sẽ phải ghi rõ nội dung trong biên bản bàn giao, tiếp nhận. Đồng thời, sẽ không thực hiện chuyển giao, tiếp nhận nhà ở tự quản trong trường hợp chưa có đủ điều kiện, như nhà trong cơ quan, đơn vị tự quản mà không có lối đi riêng biệt, hoặc nhà ở đang có tranh chấp, khiếu kiện.

Việc phân loại quỹ nhà tự quản, cùng với hướng tháo gỡ, giải quyết cụ thể từng nhóm nhà là cơ sở để thành phố giải quyết dứt điểm, chấm dứt tình trạng nhà tự quản nhưng không ai quản, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân sinh sống tại khu nhà này.

Sau khi khu nhà được được bàn giao về Sở Xây dựng, thành phố mới có thể triển khai các bước quản lý theo đúng quy định pháp luật về nhà ở, như ký hợp đồng cho thuê, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng nhà ở đối với những hộ dân đủ điều kiện.

BẢO CHÂU - TRUNG KIÊN