'Giá đất phải phù hợp với thị trường thì chỉ lên, không xuống'

Dự thảo nghị quyết bổ sung 4 trường hợp Nhà nước thu hồi đất, trong đó có 3 trường hợp thu hồi để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Về giá đất bồi thường và giá đất tái định cư sẽ được tính theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh.

Về căn cứ xác định giá đất, đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng Nguyễn Văn Quảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao nhấn mạnh đây là vấn đề rất lớn. “Trước đây, chúng ta đưa ra 3 - 4 phương pháp xác định giá đất và gặp rất nhiều vướng mắc khi áp dụng. Khi sửa Luật Đất đai, câu chuyện này được bàn rất nhiều. Lần này, chúng ta đi đến thống nhất quan điểm đó là căn cứ xác định giá đất khi bồi thường, hỗ trợ tái định cư lấy bảng giá đất nhân với hệ số”, đại biểu dẫn chứng.

Đại biểu Nguyễn Văn Quảng nhận định việc thay đổi cách tiếp cận này sẽ kiểm soát giá đất, không để tình trạng “thổi giá” như hiện nay. “Chúng ta cứ tiếp cận theo cách giá đất phải phù hợp với thị trường thì thị trường chỉ cứ đẩy lên thôi chứ làm gì có chuyện thị trường giữ hoặc giảm xuống”, đại biểu Nguyễn Văn Quảng phát biểu.

Tuy nhiên, đại biểu thành phố Đà Nẵng đề nghị hướng dẫn để áp dụng quy định này phải rất chi tiết, cụ thể bởi địa phương đang rất băn khoăn.

Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng thống nhất bổ sung thêm các trường hợp Nhà nước thu hồi đất, nhưng theo đại biểu “không phù hợp” vì thẩm quyền quyết định vẫn là Quốc hội, trong khi yêu cầu phát triển như hiện nay sẽ phát sinh các trường hợp khác mà chưa lường hết được.

Vì vậy, đại biểu đề nghị trong dự thảo nghị quyết nên giao thẩm quyền quyết định các trường hợp Nhà nước thu hồi đất cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội để linh hoạt hơn, nếu không “chúng ta luôn luôn đi sau thực tiễn”.

Về các quy định trong nghị quyết phải bảo đảm tính khả thi, đại biểu Nguyễn Văn Quảng đề cập đến quy định “với dự án khác, nếu được trên 75% người sử dụng đất đồng ý thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì được thu hồi đất”.

Đại biểu bày tỏ phải cân nhắc rất kỹ quy định này về tính khả thi, về tính tỷ lệ trên 75% và "trên thực tế có người dân nào đồng ý cho thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường?".

“Tâm lý chung, người dân bị thu hồi đất bao giờ cũng phải xem Nhà nước có phương án bồi thường như thế nào để xem quyền lợi của mình được bảo đảm. Họ biết phương án Nhà nước thu hồi thì bồi thường ra sao, lúc đấy mới đồng ý hay không”, đại biểu Nguyễn Văn Quảng nói.

Liên quan đến thẩm quyền thu hồi đất, đại biểu Nguyễn Văn Quảng nhận thấy có hai điểm không thống nhất. Ở khoản 4 điều 3, dự thảo nghị quyết quy định UBND cấp tỉnh quy định việc bố trí tạm cư, thời gian và kinh phí tạm cư với trường hợp quyết định thu hồi đất khi chưa có phương án bố trí tái định cư.

Trong khi đó, khoản 5 điều 3 quy định Chủ tịch UBND cấp xã quyết định việc thu hồi đất theo tiến độ của dự án đầu tư hoặc theo tiến độ bồi thường, hỗ trợ tái định cư.

“Người quyết định thu hồi đất bao giờ cũng gắn với phương án bảo đảm chỗ ở cho người bị thu hồi đất. Tôi cho rằng phải để cho UBND cấp xã quyền quyết định ông A và bà B sẽ được tạm cư, thời gian tạm cư, kinh phí tạm cư thì mới gắn với việc bảo đảm thu hồi đất”, đại biểu Nguyễn Văn Quảng nêu quan điểm.

Theo đại biểu, cấp tỉnh quyết định bố trí tạm cư, còn cấp xã lại đi thu hồi đất sẽ xảy ra tình trạng “đùn đẩy, né tránh trách nhiệm”. Để bảo đảm tính đồng bộ, đại biểu Nguyễn Văn Quảng đề nghị “ai là người quyết định việc thu hồi đất thì người đó có thẩm quyền quyết định việc tạm cư”.

Tuy nhiên ở thời điểm hiện nay, với năng lực của cấp xã nếu thực hiện sẽ “rất khó khăn” nên đại biểu cho rằng trước mắt giao UBND cấp tỉnh quyết định.

PV