Ngăn chặn tin đồn thất thiệt hiện tượng thời tiết cực đoan
Những ngày gần đây, tại một số khu dân cư ở Hải Phòng xuất hiện giun đất bò lên mặt đất với mật độ dày hơn bình thường.
Từ quan sát này, một số người lan truyền trên mạng xã hội những lời đồn đoán vô căn cứ về việc “sắp có bão lớn”, “chuẩn bị lũ lụt bất thường” khiến nhiều gia đình tích trữ lương thực, tạo tâm lý hoang mang trong cộng đồng.
Nhiều cửa hàng tạp hóa cho biết người dân đến mua với tâm lý lo sợ “thiên tai sắp ập đến” dù không có bất kỳ cảnh báo chính thức nào từ cơ quan chức năng. Tình trạng gom hàng cục bộ khiến một số mặt hàng khan hiếm tạm thời, giá bán bị đẩy lên, gây xáo trộn không nhỏ trong đời sống. Trên Facebook của nhiều người bày tỏ nỗi lo, hoang mang và thu hút đông đảo cộng đồng mạng vào bình luận.
Theo ghi nhận của phóng viên, phần lớn sự lo lắng của người dân bắt nguồn từ những dòng chia sẻ trên mạng xã hội, trong đó có người khẳng định “giun bò lên nhiều là dấu hiệu sắp có biến lớn”. Những lời đồn đoán thiếu căn cứ này nhanh chóng lan rộng, tác động trực tiếp tới tâm lý của những người vốn lo sợ trước tình hình thời tiết cực đoan.
Điều đáng lo ngại là tin đồn vô căn cứ, không được kiểm chứng nhưng lại lan nhanh hơn cả thông tin chính thống. Không ít người vì tâm lý đám đông, lo sợ rủi ro mà hành động thiếu tỉnh táo, vô tình tạo ra khan hiếm giả tạo và gây rối loạn cung cầu trên thị trường. Đây là bài học cần được nhắc lại, đặc biệt trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng trở thành nơi phát tán tin thất thiệt nếu người dùng thiếu cảnh giác.
Tuy nhiên, nhiều người cũng bày tỏ quan điểm, cụ thể Facbook tên “Dung Bắp” viết: “Mọi người không nên mua ở thời điểm này vì miền Trung đang cần hơn, mua lúc này làm cung vượt cầu, giá đắt đỏ hơn. Người cần thì không có, người có thì chưa dùng tới. Chúng ta có thể để 7 - 10 ngày nữa hãy mua vì mùa này là mùa đông, Hải Phòng khó có thể mưa lụt cao 1 - 2 m nước lắm. Dự phòng là đúng nhưng cũng nên đúng thời điểm. Trước mắt chúng ta nên dự phòng theo hướng mùa đông giá lạnh hơn là mưa lụt”.
Thực tế cho thấy, hiện tượng giun bò ra mặt đất thường do thay đổi độ ẩm, mưa nhỏ hoặc đất bị xáo trộn, không đồng nghĩa với các thảm họa thời tiết.
Phó giám đốc Đài Khí tượng thuỷ văn thành phố Hải Phòng Nguyễn Hồng Sinh cho biết, ngành khí tượng thủy văn chưa phát đi bất kỳ cảnh báo nào về bão hay mưa lũ lớn bất thường tại khu vực Hải Phòng trong những ngày tới và khẳng định hoàn toàn không có cơ sở khoa học để diễn giải hiện tượng tự nhiên này thành tín hiệu dự báo thiên tai.
Ông Nguyễn Hồng Sinh khuyến cáo để tránh xảy ra những tình huống tương tự, điều quan trọng là mỗi người dân cần nâng cao ý thức tiếp nhận thông tin. Khi nghe tin đồn liên quan đến thiên tai, dịch bệnh hoặc các vấn đề ảnh hưởng lớn đến đời sống, phải kiểm chứng qua các kênh chính thống như Trung tâm Khí tượng thủy văn, chính quyền địa phương, cơ quan báo chí. Tuyệt đối không nên chia sẻ, bình luận các nội dung chưa được xác thực.
Trung tá Trần Trung Hiếu, Trưởng Công an xã Hà Nam cho biết, cần tuyên truyền để người dân hiểu đúng bản chất sự việc, khuyến cáo không mua gom hàng hóa. Các cơ quan chức năng cũng tăng cường kiểm tra thị trường, kịp thời xử lý các hành vi lợi dụng tâm lý lo lắng để nâng giá, găm hàng. Đồng thời xử lý nghiêm những người tung tin đồn thất thiệt gây hoang mang dư luận.
Ổn định tâm lý cộng đồng và đảm bảo sinh hoạt bình thường là yêu cầu quan trọng trong mọi tình huống. Người dân cần tin tưởng vào thông tin chính thức từ cơ quan nhà nước và giữ thái độ bình tĩnh, tỉnh táo trước các diễn biến bất thường của thời tiết và môi trường xung quanh.