Nhà Trắng chuẩn bị 'kế hoạch B' trước phán quyết về thuế quan của Tòa án Tối cao

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang âm thầm chuẩn bị các phương án dự phòng trong trường hợp Tòa án Tối cao ra phán quyết bất lợi đối với một trong những công cụ thuế quan chủ chốt của ông. Động thái này cho thấy Nhà Trắng đang chuẩn bị sẵn sàng để áp lại các loại thuế một cách nhanh nhất có thể.

Theo các nguồn thạo tin, cả Bộ Thương mại và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đều đã nghiên cứu các phương án thay thế. Các phương án này bao gồm việc sử dụng Mục 301 và Mục 122 của Đạo luật Thương mại, vốn cho phép Tổng thống có quyền đơn phương áp đặt thuế quan.

Tuy nhiên, các phương án thay thế này đều đi kèm rủi ro: chúng thường chậm hơn hoặc có phạm vi hạn chế hơn so với các quyền mà ông Trump đã sử dụng. Các phương án này cũng có thể đối mặt với các thách thức pháp lý riêng. Dù vậy, một quan chức giấu tên khẳng định thuế quan sẽ vẫn là một phần cốt lõi trong chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump bất kể quyết định của tòa án.

Vụ kiện tại Tòa án Tối cao xoay quanh việc ông Trump sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp đặt thuế quan đối ứng trên toàn thế giới, cũng như các loại thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, Canada và Mexico. Theo ước tính, hơn một nửa trong tổng mức thuế suất thực tế 14,4% đối với hàng nhập khẩu của Mỹ là do các loại thuế theo IEEPA. Một phán quyết bất lợi có thể buộc chính quyền phải hoàn trả hơn 88 tỷ USD tiền thuế đã thu.

Hiện chưa rõ khi nào Tòa án Tối cao sẽ ra phán quyết. Các thẩm phán có thể duy trì thuế quan, bãi bỏ hoàn toàn hoặc áp dụng biện pháp có mục tiêu hơn. Phán quyết này có nguy cơ gây thêm bất ổn cho các doanh nghiệp và chính phủ nước ngoài.

Trong trường hợp tòa ra phán quyết bất lợi cho Tổng thống Trump, ông Scott Lincicome, Phó chủ tịch phụ trách mảng kinh tế tại Viện nghiên cứu chính sách Cato nhận định đội ngũ của ông Trump sẽ hành động ngay lập tức để khôi phục các mức thuế.

Giới quan sát chỉ ra một số kế hoạch dự phòng đã được khởi động. Chẳng hạn, ông Trump đã khởi động một cuộc điều tra theo Mục 301 đối với Brazil và vẫn duy trì thuế quan theo mục này đối với một số hàng hóa của Trung Quốc.

Dù vậy, việc áp dụng các biện pháp mới sẽ không dễ dàng. Mục 122 chỉ cho phép áp thuế 15% trong tối đa 150 ngày.