Tăng thời gian cai nghiện lên 2 - 3 năm là cần thiết
Cần những giải pháp thiết thực nếu không việc kéo dài thời gian cai nghiện rất dễ biến thành giam giữ kéo dài, không hiệu quả.
Chiều 25/11, phát biểu ở hội trường Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá XV, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Uỷ viên Thành uỷ, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng cơ bản tán thành với dự thảo Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi). Đây là đạo luật then chốt, có tác động trực tiếp đến bảo đảm an toàn con người, an ninh xã hội và an ninh quốc gia.
Về thời hạn cai nghiện lần đầu 24 tháng và lần thứ hai 36 tháng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đánh giá quy định này là đúng đắn và cần thiết. Thời gian cai nghiện phù hợp với quy trình cai nghiện đầy đủ, khoa học, bảo đảm hiệu quả.
"Thực tiễn cho thấy các mô hình cai nghiện ngắn hạn ở nhiều địa phương, thậm chí chỉ 3 - 6 tháng, đều dẫn đến tỷ lệ tái nghiện rất cao. Người nghiện thường chưa kịp ổn định thể chất thì rối loạn tâm lý, hành vi vẫn còn, dẫn đến dễ dàng quay lại sử dụng ma tuý", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phân tích.
Ma túy tổng hợp, đặc biệt là các chất kích thích ATS hiện chiếm hơn 70% trong các vụ việc (theo thống kê của các cơ quan chức năng), gây tổn thương não bộ lâu dài, đòi hỏi quá trình trị liệu và phục hồi dài hạn. Nếu tiếp tục duy trì thời gian cai nghiện ngắn, pháp luật sẽ đứng sau thực tiễn, không đủ công cụ để bảo vệ chính người nghiện và cộng đồng.
Vì vậy, quy định tăng thời hạn cai nghiện là cần thiết, hợp lý, phù hợp với bằng chứng khoa học, góp phần giảm tỷ lệ tái nghiện và cải thiện chất lượng cai nghiện.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị khi tăng thời gian cai nghiện cần tăng đầu tư cho cơ sở cai nghiện về cơ sở vật chất, đội ngũ tư vấn tâm lý, bác sĩ chuyên khoa, chương trình phục hồi… để bảo đảm người cai nghiện không chỉ được “giữ lại lâu hơn” mà thực sự được điều trị đúng phác đồ. Nếu không, việc kéo dài thời gian rất dễ biến thành hình thức "giam giữ kéo dài", không tạo ra hiệu quả.
Cần quy định rõ trách nhiệm của tỉnh, thành phố, đặc biệt với các địa phương có số lượng người nghiện cao. Nếu không có mạng lưới cơ sở cai nghiện tương ứng, quy định về thời hạn dài hơn sẽ khó triển khai.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng cơ chế giám sát độc lập để việc cai nghiện bắt buộc không thay thế hoàn toàn cho biện pháp xã hội khác.