Từ một giáo viên thể chất đến trọng tài bóng đá quốc gia

Từ đam mê...

Huyện Thanh Miện trước đây có phong trào bóng đá phát triển mạnh top đầu tỉnh Hải Dương cũ. Riêng đội bóng U10 của địa phương này từng "thống trị" các giải đấu được tỉnh Hải Dương tổ chức. Từ sân chơi ấy, có nhiều cầu thủ chuyên nghiệp đã thành danh, như Văn Thanh, Đức Huy, hoặc nhiều cầu thủ trẻ khác đang được đào tạo ở các câu lạc bộ.

Trong môi trường bóng đá ấy, Nguyễn Viết Duẩn luôn xuất hiện, khi là cầu thủ, khi trong vai trò huấn luyện viên cho các đội nhi đồng.

Tốt nghiệp Trường Cao đẳng Sư phạm Thể dục thể thao Trung ương 1 (Hà Nội), anh Duẩn trở thành giáo viên thể chất của Trường THCS Lam Sơn ở quê nhà. Thời gian này, ngoài giờ lên lớp, anh Duẩn còn tham gia nhiều giải bóng đá và nổi bật là khi được cầm còi điều hành các trận đấu.

Chính các kinh nghiệm tích lũy khi còn ở vị trí cầu thủ và khả năng quan sát, đọc tình huống, cộng với nền tảng thể lực dồi dào, Nguyễn Viết Duẩn được Trung tâm Văn hóa, Thông tin, Thể thao huyện Thanh Miện cũ tin tưởng và giao vai trò trọng tài chính tại các giải bóng đá cấp huyện. Cũng thời gian này, anh được bổ nhiệm huấn luyện viên trưởng đội bóng đá nhi đồng huyện Thanh Miện thi đấu giải U10 cấp tỉnh và có công đưa đội bóng này vô địch toàn tỉnh Hải Dương.

Cầm còi ở các giải bóng đá phong trào, rồi bán chuyên nghiệp đã giúp anh Duẩn có thêm nhiều kinh nghiệm điều hành trận đấu, xử lý tình huống trên sân và ấp ủ một ngày nào đó sẽ trở thành trọng tài chuyên nghiệp.

Hành trình để trở thành trọng tài quốc gia rồi trực tiếp tham gia điều hành nhiều trận đấu tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam của anh Duẩn bắt đầu khi vào năm 2010, anh là một trong những người đầu tiên đăng ký theo học lớp sơ cấp trọng tài quốc gia do Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức. Với kết quả học tập tốt, anh Duẩn được tiếp tục đào tạo nâng cao và được đánh giá là trọng tài trẻ có triển vọng.

Trước khi trở thành trọng tài tại V-League - giải bóng đá chuyên nghiệp cao nhất Việt Nam hiện nay, anh Duẩn từng được giao điều hành các trận đấu ở đủ các cấp độ, như U11, U13, U15, U17, U19 hay U21.

Nhanh, công tâm, chính xác và dứt khoát khi điều hành các trận đấu là yếu tố quan trọng giúp Nguyễn Viết Duẩn được Ban trọng tài VFF tin tưởng bổ nhiệm là trọng tài chính thức tham gia điều hành các trận đấu của V-League từ năm 2018.

Trở thành "ông vua sân cỏ" ở giải bóng đá cao nhất Việt Nam, đi giữa các khán đài chật kín khán giả và đông đảo các cơ quan truyền thông là vinh hạnh cho bất cứ vị trọng tài nào. Với Nguyễn Viết Duẩn, điều đó đã là hiện thực sau một hành trình dài phấn đấu.

... đến Còi bạc V-League

Nghề trọng tài bóng đá chuyên nghiệp, điều hành xong trận đấu mà không có khiếu nại, không có phàn nàn của khán giả đã là một thành công. Song Nguyễn Viết Duẩn đã làm được nhiều hơn thế, khi ở mùa giải V-League 2023/2024 anh được tôn vinh giải bạc (Còi bạc) do có thành tích xuất sắc trong điều hành các trận đấu.

Trong cuộc đua Còi vàng xuất sắc, Nguyễn Viết Duẩn chỉ về sau trọng tài kỳ cựu Hoàng Ngọc Hà người Hà Nội và đứng trên trọng tài Trần Đình Thịnh người Đồng Nai.

Anh là người Hải Dương duy nhất trước khi hợp nhất là trọng tài bóng đá quốc gia cầm còi điều hành các trận đấu rồi giành được danh hiệu Còi bạc. Trong lịch sử V-League chỉ có một người Hải Dương khác là Nguyễn Ngọc Hà (TP Hải Dương) tham gia điều hành giải đấu nhưng ở vai trò trợ lý trọng tài.

Trong sự nghiệp cầm cân nảy mực của mình, Nguyễn Viết Duẩn đã có những niềm vui, nhưng cũng có nỗi buồn và sự cố.

Sự việc Câu lạc bộ Sông Lam Nghệ An gửi đơn lên VFF khiếu nại tổ trọng tài sau trận thua Thể Công 0-1 ở vòng 20 V-League 2024/2025, có lẽ là một trong những sự cố Nguyễn Viết Duẩn từng gặp phải. Sông Lam Nghệ An cho rằng, đây là trận đấu mà trọng tài chính Nguyễn Viết Duẩn có nhiều quyết định bất lợi cho câu lạc bộ, đề nghị Ban trọng tài VFF mổ băng ghi hình kỹ thuật để đưa ra kết luận. "Các quyết định của trọng tài Nguyễn Viết Duẩn và tổ VAR khiến cục diện, kết quả liên tục thay đổi theo hướng bất lợi cho Sông Lam Nghệ An", đơn khiếu nại của đội bóng xứ Nghệ nêu.

Mặc dù VFF sau khi phân tích đã khẳng định, tổ trọng tài và quyết định của trọng tài Nguyễn Viết Duẩn là hoàn toàn chính xác, song Sông Lam Nghệ An cho biết sẽ gửi văn bản và dữ liệu video các tình huống của trận đấu đến Cục Cảnh sát hình sự để điều tra làm rõ.

Mặc dù gặp phải sự cố này, song ở phần tiếp theo của mùa giải, trọng tài Nguyễn Viết Duẩn tiếp tục được tin tưởng điều hành các trận đấu, cho thấy, khiếu nại của Sông Lam Nghệ An là không có cơ sở.

V-League 2025/2026 đã đi gần hết nửa chặng đường và trọng tài Nguyễn Viết Duẩn đã tham gia điều hành chính xác nhiều trận đấu của mùa giải cho đến thời điểm này. Anh tâm niệm rằng, trọng tài nghề nào cũng có thể xảy ra sơ suất, song phải thật khách quan, chính xác để hạn chế thấp nhất sơ suất xảy ra.

TIẾN HUY