Nhiều điểm mới trong Luật Phòng chống mua bán người năm 2024

Quốc hội đã thông qua Luật Phòng chống mua bán người năm 2024 tại Kỳ họp thứ 8, khóa XV. Luật gồm 8 chương, 63 điều và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

So với Luật năm 2011, Luật 2024 có nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng, tạo hành lang pháp lý đầy đủ hơn trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tội phạm mua bán người và bảo vệ nạn nhân theo hướng toàn diện, hiện đại và phù hợp với bối cảnh mới.

Một trong những điểm nổi bật nhất của Luật 2024 là mở rộng khái niệm “mua bán người”, bao quát các hình thức bóc lột phổ biến hiện nay như bóc lột lao động, bóc lột tình dục, cưỡng ép kết hôn, cưỡng ép sinh con và việc lợi dụng không gian mạng để tuyển mộ, dụ dỗ nạn nhân. Quy định này nhằm bắt kịp sự thay đổi nhanh chóng của tội phạm, vốn ngày càng tinh vi và mang tính xuyên quốc gia.

Luật cũng mở rộng đáng kể phạm vi đối tượng được bảo vệ. Không chỉ nạn nhân đã xác định, người đang trong quá trình xác minh, người dưới 18 tuổi đi cùng nạn nhân, người thân thích hoặc người có vai trò hỗ trợ nạn nhân cũng được đưa vào nhóm cần bảo vệ. Đây là bước tiến quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi cho các nhóm dễ tổn thương, hạn chế nguy cơ bị trả thù hoặc bị xâm hại lần thứ hai.

Một điểm mới mang tính đột phá khác là quy định chặt chẽ về bảo mật thông tin nạn nhân. Luật yêu cầu giữ bí mật tuyệt đối thông tin nhân thân, nơi cư trú, đời tư; cho phép xét xử kín khi cần thiết và tăng trách nhiệm của cơ quan truyền thông trong việc cung cấp thông tin, nhằm bảo vệ danh dự, nhân phẩm nạn nhân.

Luật 2024 tăng cường quyền và hỗ trợ thực chất cho nạn nhân, bao gồm trợ giúp pháp lý miễn phí, tư vấn tâm lý, hỗ trợ hòa nhập xã hội, học nghề và bố trí nơi tạm lánh an toàn. Quy trình tiếp nhận, xác minh nạn nhân được cụ thể hóa, quy định rõ trách nhiệm của công an, biên phòng, cảnh sát biển và chính quyền cơ sở, rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao hiệu quả hỗ trợ.

Luật cũng xác định rõ vai trò của gia đình, nhà trường, tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng trong phòng ngừa mua bán người từ sớm, từ cơ sở; đồng thời bổ sung các biện pháp quản lý, phòng ngừa hành vi vi phạm trên không gian mạng. Ngoài ra, hợp tác quốc tế được tăng cường nhằm xử lý hiệu quả tội phạm xuyên biên giới, hỗ trợ nạn nhân Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài tại Việt Nam.

Với những thay đổi toàn diện này, Luật Phòng chống mua bán người 2024 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh tội phạm, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân, phù hợp với chuẩn mực pháp lý quốc tế và yêu cầu thực tiễn hiện nay.

PV