Xây dựng chính sách vượt trội, cạnh tranh để thí điểm một số khu thương mại tự do
Để thí điểm khu thương mại tự do, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, phải triển khai các công việc từ chủ trương thành chính sách, quy hoạch, phát triển hạ tầng, thu hút nguồn lực.
Ngày 5/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ để cho ý kiến về đề án thành lập Khu thương mại tự do và phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi).
Sau khi cùng trao đổi, thảo luận các vấn đề cùng quan tâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính kết luận thống nhất chủ trương xây dựng thí điểm Khu thương mại tự do, yêu cầu cơ quan chủ trì tiếp tục hoàn thiện đề án, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, với yêu cầu bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng các mục tiêu trước mắt và lâu dài, nhất là 2 mục tiêu chiến lược 100 năm.
Trong số đó, Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ phải làm rõ khái niệm khu thương mại tự do, những điểm tương đồng và khác biệt với trung tâm thương mại quốc tế; cơ chế, chính sách cho hai đối tượng này có những điểm giống và những điểm khác, cần vận dụng linh hoạt, sáng tạo các quy định đã có.
Lưu ý lựa chọn địa điểm thí điểm khu thương mại tự do, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan tham khảo kinh nghiệm quốc tế, căn cứ điều kiện Việt Nam để xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, phù hợp, vượt trội, cạnh tranh, khả thi nhưng không ảnh hưởng quá nhiều đến môi trường đầu tư chung; chính sách vừa có quy định chung, vừa có đặc thù phù hợp với các khu, các địa phương khác nhau.
Để thí điểm khu thương mại tự do, Thủ tướng nêu rõ phải triển khai các công việc để từ chủ trương thành chính sách, quy hoạch, phát triển hạ tầng, thu hút nguồn lực, phát triển, ứng dụng công nghệ cao, quản lý thông minh, đào tạo nhân lực; lưu ý vấn đề dân cư, bảo đảm an sinh xã hội tiến bộ, môi trường sáng xanh sạch đẹp, văn minh, hiện đại; tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, tăng cường phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động của khu thương mại tự do và tăng cường giám sát, kiểm tra.
Thời gian qua, Quốc hội đã ban hành các nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng, thành phố Hải Phòng, trong đó có nội dung về khu thương mại tự do.
Do vậy, việc xây dựng đề án khu thương mại tự do có tính cấp thiết, quan trọng cần triển khai ngay nhằm cung cấp cơ sở chính trị, tiến tới thể chế hóa thành cơ sở pháp lý chung về khu thương mại tự do; từ đó đưa các khu thương mại tự do thành động lực phát triển mới, là khu vực thí điểm về đổi mới cơ chế, chính sách, thể chế kinh tế, môi trường kinh doanh của Việt Nam theo chuẩn mực quốc tế.
Theo Đề án do Bộ Tài chính xây dựng, dự kiến trong năm 2026 thành lập các khu thương mại tự do tại Đà Nẵng, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh; đến năm 2030 cả nước có khoảng 6-8 khu thương mại tự do và mô hình tương tự tại các địa phương có điều kiện thuận lợi; tới năm 2045 cả nước có 8 đến 10 khu thương mại tự do và mô hình tương tự đạt chuẩn quốc tế, cạnh tranh được với các nước trong khu vực, đóng góp 15 - 20% GDP.