Khuyến học từ mái nhà đến cộng đồng
Với cách làm đồng bộ, linh hoạt và kiên trì, Hải Phòng từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương có phong trào khuyến học phát triển, hiệu quả.
.jpg)
Rộng khắp
Những năm qua, em T.M.C., học sinh lớp 11C9, Trường THPT Kiến An luôn nhận được sự quan tâm, động viên kịp thời của thầy cô và nhà trường cả về vật chất lẫn tinh thần. C. hoàn cảnh đặc biệt khó khăn khi bố bị khuyết tật và vừa qua đời do bệnh hiểm nghèo. Mẹ em tuổi cao, công việc bấp bênh ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý và học tập của em. Trong khó khăn đó, sự đồng hành của thầy cô, bạn bè và nhà trường trở thành điểm tựa quan trọng, giúp em nuôi dưỡng ước mơ đèn sách, nỗ lực học tập và vượt qua biến cố gia đình.
Theo cô Nguyễn Thị Lệ, Hiệu trưởng Trường THPT Kiến An, C. chỉ là một trong nhiều học sinh đang nhận được quan tâm, động viên của nhà trường. Thời gian qua, Trường THPT Kiến An duy trì hoạt động chăm lo cho học sinh khó khăn thông qua sự chung tay của cán bộ, giáo viên, phụ huynh và các nguồn xã hội hóa. Mục tiêu cao nhất là bảo đảm mọi học sinh, dù điều kiện khác nhau, đều có cơ hội đến trường, yên tâm học tập và phát huy năng lực.
Tại đặc khu Cát Hải, dù là vùng biển đảo cách biệt địa lý với đất liền những phong trào khuyến học không những được duy trì mà còn phát triển theo hướng thiết thực. Tổ dân phố 3, thị trấn Cát Bà là một điển hình. 100% trẻ em trong độ tuổi được đến trường; không có trường hợp bỏ học hay vi phạm pháp luật. Hằng năm, tổ duy trì quỹ khuyến học với mức đóng góp 50.000 đồng mỗi hộ để khen thưởng học sinh giỏi, học sinh đỗ đại học và sinh viên tốt nghiệp loại giỏi. Trong 5 năm qua, quỹ đã trao hơn 40 triệu đồng cho các em, trở thành động lực để thế hệ trẻ tại địa phương cố gắng trong học tập.
Nếu Cát Hải lan tỏa tinh thần học tập tới từng tổ dân phố, thì phường Kiến An lại có nhiều mô hình “Dòng họ học tập” được triển khai bài bản. Điển hình như dòng họ Phạm. Thành lập từ năm 2008 đến nay, kể cả trong đại dịch COVID-19, chỉ tính trong 5 năm (2020 - 2024), dòng họ Phạm đã biểu dương khen thưởng gần 500 lượt học sinh, sinh viên. Qua đó, phong trào học tập trong dòng họ được củng cố mạnh mẽ, tạo môi trường thi đua tích cực giữa các thế hệ. Nhiều con em trong dòng họ nỗ lực vươn lên, đỗ vào các trường đại học uy tín, trở thành tấm gương cho lớp trẻ noi theo. Tinh thần đoàn kết, sự đồng lòng của con cháu trong dòng họ Phạm không chỉ gìn giữ truyền thống hiếu học mà còn góp phần lan tỏa giá trị “học để đổi đời” trong con em.
Phong trào khuyến học, khuyến tài tại Hải Phòng còn được phát triển sôi nổi tại nhiều cơ quan, doanh nghiệp. Điển hình là Công ty CP Đầu tư và Xây dựng 179 (xã Vĩnh Bảo) duy trì quỹ khuyến học gần 400 triệu đồng, hằng năm khen thưởng con em cán bộ, tặng học bổng học sinh nghèo vượt khó và rất tích cực ủng hộ quỹ khuyến học của địa phương.
Chung tay xây dựng xã hội học tập
Trên nền tảng những mô hình hiệu quả tại cơ sở, sự quan tâm từ thành phố và sự đồng hành của xã hội đã tạo nên bước chuyển mạnh mẽ cho phong trào khuyến học, khuyến tài của Hải Phòng.
Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, Hải Phòng luôn xác định phát triển giáo dục và xây dựng xã hội học tập là nhiệm vụ chiến lược. Giai đoạn 2020 - 2024, thành phố đã dành nguồn lực gần 58.000 tỷ đồng cho giáo dục đào tạo; triển khai nhiều chương trình hỗ trợ giáo dục vùng biển đảo, mở rộng các mô hình học tập suốt đời tại cộng đồng.
Theo Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Uông Minh Long, thành phố có 100% số xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2. Phổ cập giáo dục tiểu học đạt mức độ 3 tại tất cả các xã, phường. Công tác xây dựng xã hội học tập được chú trọng. Tỷ lệ các mô hình đạt chuẩn cao, gia đình học tập chiếm 90,2%; dòng họ học tập 90,43%; cộng đồng học tập 87%; đơn vị học tập 89,1%...
Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Hoàng Duy Đỉnh cho biết: “Hải Phòng coi khuyến học là nhiệm vụ xây dựng nền tảng tri thức cho tương lai. Mỗi học sinh tiến bộ, mỗi công dân tham gia học tập là một đóng góp vào sự phát triển của thành phố”.
Một trong những yếu tố quyết định sự bền vững của phong trào khuyến học khuyến tài của thành phố là sự chung tay của cả hệ thống chính trị và sự vào cuộc của cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức xã hội. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã tích cực tham gia công tác khuyến học; trao học bổng, hỗ trợ trang thiết bị dạy học, phòng học ngoại ngữ và thư viện.
Tiêu biểu như AGRIBANK chi nhánh Đông Hải Phòng dành 800 triệu đồng triển khai chương trình an sinh giáo dục nhân dịp khai giảng năm học 2025 - 2026. Trường Đại học Keimyung (Hàn Quốc) phối hợp Tập đoàn Du học New World trao học bổng gần 400 triệu đồng tặng 30 học sinh THPT... Các tổ chức đoàn thể như Hội Khuyến học thành phố và các cấp; đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh… cũng tích cực tham gia thúc đẩy phong trào khuyến học khuyến tài, góp phần hướng tới xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố học tập.
Sự lan tỏa từ cơ sở, cùng sự quan tâm mạnh mẽ của thành phố và sự đồng hành của doanh nghiệp, các tổ chức xã hội đã tạo nên một hệ sinh thái học tập rộng khắp. Hải Phòng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng xã hội học tập hiện đại, nuôi dưỡng thế hệ công dân tri thức, có kỹ năng và trách nhiệm - nguồn lực quan trọng để đưa thành phố bứt phá trong giai đoạn mới.