Gìn giữ di sản Cát Bà từ những việc làm nhỏ

Chung tay từ những việc đơn giản

Những năm gần đây, công tác bảo vệ môi trường tại Di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà được triển khai đồng bộ và bài bản. Năm 2025, Ban Quản lý các vịnh Cát Bà đẩy mạnh chiến dịch vệ sinh trên toàn khu vực, duy trì thường xuyên việc thu gom rác thải tại các tuyến, điểm tham quan và vùng neo đậu tàu du lịch.

Rác trôi dạt, phao xốp, tre gỗ mắc kẹt ở các bãi cạn được xử lý kịp thời, góp phần bảo đảm cảnh quan sạch đẹp, nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Hoạt động phối hợp giữa lực lượng Biên phòng, Quân sự, Đoàn Thanh niên và chính quyền địa phương tạo nên sức mạnh cộng đồng rõ rệt. Chủ nhật cuối cùng hằng tháng trở thành “lịch hẹn” của người dân trên đảo đồng loạt ra quân dọn vệ sinh.

Từ đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, hội viên đoàn thể đến người dân, du khách cùng chung tay tham gia thu gom rác, làm sạch bờ biển, núi rừng và mặt nước. “Mọi người, mọi nhà cùng ra quân dọn vệ sinh môi trường trên đảo trong cùng một ngày khiến cho hoạt động này trở nên vui vẻ, lan tỏa hơn. Mỗi người một việc tùy vào điều kiện của mình, nhưng ai cũng muốn chung tay để hòn đảo đẹp hơn, sạch hơn” - bà Hoàng Thị Lan, người dân ở thôn Hải Sơn chia sẻ.

Hoạt động vệ sinh định kỳ hằng tháng tại khu vực giáp ranh giữa vịnh Hạ Long và vịnh Cát Bà trở thành điểm sáng trong quản lý liên vùng. Các chủ phương tiện, chủ bè nuôi trồng thủy sản được tuyên truyền, vận động tuân thủ quy định bảo vệ môi trường, từng bước tạo nên sự đồng thuận trong toàn cộng đồng. Từ tháng 7/2025, Cát Hải phát động chương trình “Nói không với nhựa dùng một lần”, khuyến khích sử dụng vật phẩm thân thiện môi trường trên tàu du lịch, dịch vụ ăn uống và cơ sở lưu trú.

Công tác truyền thông về gìn giữ môi trường được Ban Quản lý thực hiện bài bản và chuyên nghiệp hơn. Nhiều hình ảnh về bảo vệ môi trường và vẻ đẹp di sản được đăng tải rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội có lượng tương tác lớn, góp phần quảng bá hình ảnh “Cát Bà xanh - an toàn - thân thiện”.

Ông Vũ Hữu Vững, Phó chủ tịch UBND đặc khu Cát Hải cho biết: Cát Bà xanh không chỉ là khẩu hiệu, mà được cam kết bằng hành động của chính quyền và nhân dân đặc khu từ siết chặt quản lý, kiên quyết xử lý hành vi xả rác bừa bãi, gắn bảo vệ môi trường với điều kiện kinh doanh du lịch... Những việc làm nhỏ ấy, dù giản dị, đang hình thành “văn hóa bảo vệ di sản”, nền tảng quan trọng cho mô hình phát triển bền vững.

Nền tảng để di sản phát triển bền vững

Những nỗ lực cộng đồng được duy trì nhiều năm qua mang lại hiệu quả rõ rệt tại Cát Bà. Lượng rác thải trôi dạt giảm đáng kể, bãi biển sạch, hệ sinh thái ổn định hơn. Ngư dân Nguyễn Văn Tình ở Cái Bèo chia sẻ: “Trước đây rác dạt vào bè nhiều lắm, giờ đỡ hẳn. Biển sạch thì nuôi trồng cũng thuận lợi hơn”.

Quan trọng hơn, nhận thức cộng đồng đã thay đổi. Người dân hiểu rằng bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ sinh kế của chính mình. Một mô hình tiêu biểu là làng Việt Hải, nằm giữa vùng lõi Vườn quốc gia Cát Bà.

Bao bọc bởi rừng và biển, Việt Hải giữ được sự nguyên sơ, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách thích khám phá đời sống bản địa: tham quan di tích cổ, nấu ăn bằng nông sản địa phương, trải nghiệm nghề truyền thống. Đến nay, nhiều thôn trên đảo Cát Bà tận dụng lợi thế địa hình để phát triển mô hình vườn cây ăn quả kết hợp du lịch trải nghiệm, mang lại thu nhập đáng kể cho người dân.

Bên cạnh đó, du lịch thủy sản lồng bè trong khu vực quy hoạch đang mang đến mô hình kinh tế xanh hiệu quả. Du khách vừa trải nghiệm nghề nuôi cá, thưởng thức hải sản ngay trên bè, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển...

Giữ gìn và bảo vệ môi trường trên đảo Cát Bà không chỉ là trách nhiệm của chính quyền và người dân địa phương mà còn là cam kết của cả cộng đồng đối với di sản thiên nhiên thế giới quý giá.

Mỗi hành động nhỏ hôm nay sẽ góp phần gìn giữ vẻ đẹp độc đáo, hệ sinh thái bền vững cho các thế hệ mai sau. Đó cũng là cách khẳng định giá trị và vị thế của Cát Bà trên bản đồ du lịch xanh toàn cầu.

TUẤN LINH