Khám sức khỏe cộng đồng - 'chìa khóa' chăm sóc người cao tuổi
Hoạt động khám sức khỏe cộng đồng phát huy hiệu quả thiết thực, giúp người cao tuổi tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật trong bối cảnh già hóa dân số.
Khám sức khỏe miễn phí tại cơ sở
Tại đợt khám sức khỏe miễn phí cho người cao tuổi tại phường Ngô Quyền do bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng thực hiện, bà Phạm Thị Hoan có mặt từ rất sớm. Bà chia sẻ, vài năm gần đây, do tuổi cao, sức khỏe giảm sút rõ rệt nên việc được quan tâm, thăm khám định kỳ có ý nghĩa rất lớn.
“Tuổi cao, việc đi lại khó khăn nên khi được các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng và Trung tâm Y tế Ngô Quyền về phường khám sức khỏe, chúng tôi thấy rất thiết thực. Qua đó, người cao tuổi được tầm soát bệnh, hiểu rõ hơn cách chăm sóc bản thân, thêm động lực sống vui, sống khỏe và tin tưởng vào các chính sách an sinh của thành phố”, bà Hoan chia sẻ.
Cùng chung cảm nhận, bà Nguyễn Thị Lý ở phường Kinh Môn, năm nay ngoài 70 tuổi, bị bệnh xương khớp nên đi lại khó khăn. Khi Trung tâm Y tế Kinh Môn phối hợp tổ chức khám sức khỏe miễn phí tại địa phương, bà Lý đến rất sớm.
“Lần nào có chương trình khám bệnh tại địa phương, tôi đều cố gắng tham gia. Được bác sĩ khám và hướng dẫn cách phòng bệnh, tôi yên tâm hơn nhiều”, bà Lý nói.
Theo thống kê của Bộ Y tế, hơn 70% người cao tuổi mắc trung bình từ 3 bệnh mãn tính trở lên như sa sút trí tuệ, hội chứng dễ bị tổn thương, các bệnh tim mạch, tiểu đường, thoái hóa cơ xương khớp. Đặc biệt, các bệnh về mắt gây mù lòa và khiếm thị chiếm tỷ lệ cao…
Theo bà Trần Thị Huần, Trưởng Phòng Dân số- Truyền thông và Giáo dục sức khỏe (Trung tâm Y tế Kinh Môn), các chương trình khám sức khỏe miễn phí thời gian qua tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng, giảm thiểu gánh nặng nỗi lo sức khỏe của người cao tuổi. Qua thăm khám, bác sĩ đánh giá được tình trạng bệnh lý mạn tính, đồng thời phát hiện nhiều bệnh tiềm ẩn ở những người chưa từng kiểm tra trước đó. Trên cơ sở đó, đội ngũ y tế tư vấn cụ thể về dinh dưỡng, cách dùng thuốc, chế độ nghỉ ngơi. Với trường hợp mắc bệnh mạn tính, bác sĩ hướng dẫn theo dõi, dùng thuốc đúng cách và khuyến nghị tái khám định kỳ, giúp người cao tuổi phòng bệnh, chữa bệnh kịp thời, góp phần nâng cao sức khỏe.
Tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản
Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, việc chăm sóc sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi trở thành nhiệm vụ quan trọng của ngành y tế và các cấp chính quyền. Với mục tiêu bảo đảm mọi người cao tuổi đều được tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản, từ đầu năm, Sở Y tế ban hành kế hoạch chăm sóc sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi. Nhóm người từ 60 tuổi trở lên đều được tham gia, trong đó ưu tiên người thuộc diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, người cô đơn và người từ 80 tuổi trở lên.
Các điểm khám được bố trí đầy đủ chuyên khoa và triển khai nhiều xét nghiệm cận lâm sàng ngay tại cơ sở như xét nghiệm máu, siêu âm, đo điện tim, test đường huyết mao mạch… giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán. Mỗi người cao tuổi sau khi khám đều được lập hồ sơ sức khỏe, theo dõi định kỳ để quản lý lâu dài.
Tuy nhiên, quá trình triển khai đến nay vẫn còn nhiều khó khăn. Đó là do tình trạng thiếu nhân lực y tế khi tổ chức khám trên diện rộng. Bên cạnh đó là nguồn kinh phí hạn chế, hiện mới đáp ứng được khoảng 7% nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người cao tuổi, trong khi số lượng đối tượng ngày càng tăng. Ngoài ra, nhiều người cao tuổi chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ, gây khó khăn trong việc quản lý bệnh mạn tính và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.
Trước thực tế đó, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Đức Bình, Phó chi cục trưởng Chi cục Dân số và trẻ em thành phố nhấn mạnh, thời gian tới cần tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; đẩy mạnh truyền thông về lợi ích khám sức khỏe định kỳ; phổ biến kiến thức dinh dưỡng, phòng các bệnh thường gặp cho người cao tuổi và người chăm sóc. Đồng thời, thành phố và các địa phương cần bổ sung kinh phí, đầu tư thêm trang thiết bị y tế cho tuyến cơ sở, mở rộng đối tượng được khám và tăng cường dịch vụ cận lâm sàng nhằm nâng cao hiệu quả tầm soát các bệnh không lây nhiễm.
Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và sự tham gia tích cực của cộng đồng, chương trình khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi được kỳ vọng tiếp tục mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe bền vững trong bối cảnh già hóa dân số.
Sau hợp nhất, Hải Phòng hiện có khoảng 852.000 người cao tuổi, chiếm 20,34% dân số. Trong đó, hơn 74% số người cao tuổi được tư vấn, quản lý sức khỏe, được khám chữa bệnh, chăm sóc tại gia đình và cộng đồng; gần 65% số người cao tuổi được khám sức khoẻ định kỳ (ít nhất 1 lần/năm); gần 97% số người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế và 56% số người cao tuổi được lập hồ sơ theo dõi sức khỏe.