Cảnh báo mất an toàn lao động trong thi công xây dựng

Nguy hiểm chực chờ

Anh N.V.H., 36 tuổi, thợ xây tự do ở phường Thạch Khôi vẫn chưa thể trở lại công việc sau tai nạn xảy ra cách đây gần 2 tháng.

Khi đang làm việc trên tầng 3 của 1 công trình dân dụng, anh không may bị trượt chân rơi khỏi giàn giáo. Cả người đập mạnh vào lan can tầng dưới khiến anh H. bị gãy hai xương sườn, chấn thương phần mềm, phải nằm điều trị dài ngày. “Tôi thấy may mắn là mình còn sống. Tai nạn xảy ra đúng thời điểm công trình chạy nước rút cho chủ nhà kịp đón Tết” - anh H. kể.

Câu chuyện của anh H. không phải cá biệt. Nhiều thợ xây làm việc trên cao, nhưng không được trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ. Giàn giáo tạm bợ, dây tời cũ, móc neo ít được kiểm tra… trở thành những “cái bẫy” khiến người lao động dễ rơi vào nguy hiểm. Rủi ro lớn nhất với thợ xây là từ giàn giáo và hệ thống tời vận chuyển vật liệu thiếu an toàn.

Nhiều công trình dân sinh vẫn sử dụng giàn giáo gỗ hoặc tre nứa, dễ gẫy mục khi dùng lâu ngày hoặc lắp ghép không cẩn thận. Lo ngại hơn khi không ít thợ xây làm việc ở độ cao hàng chục mét, nhưng không đeo dây an toàn.

Thợ phụ thì đối diện rủi ro khi gạch, vữa, sắt thép có thể rơi xuống bất cứ lúc nào. Thực tế, có vụ tai nạn nghiêm trọng, thậm chí chết người do sập giàn giáo, đứt dây tời trong quá trình thi công.

Điển hình, ngày 31/10, tại công trình xây dựng ở Khu đô thị mới ngã 5, sân bay Cát Bi (phường Gia Viên), trong lúc đổ bê tông sàn tầng 2, giàn giáo bất ngờ bị sập. Khối bê tông đổ ập xuống khiến 2 công nhân tử vong, 1 người khác bị thương. Vụ việc là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hiểm luôn rình rập người lao động xây dựng, nhất là khi thi công trên cao và chạy tiến độ cuối năm.

Thiếu an toàn

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, phần lớn vụ tai nạn lao động trong lĩnh vực xây dựng xuất phát từ sự chủ quan của người lao động và người sử dụng lao động. Không ít thợ cho rằng dây an toàn vướng víu, gây khó khăn khi đứng lên, ngồi xuống, di chuyển vật liệu. Mũ bảo hộ bị coi là “phiền phức”, nhất là trong những ngày nắng nóng.

Tại nhiều công trình dân sinh, hình ảnh phổ biến vẫn là thợ đội mũ mềm, mũ cối hoặc nón lá. Những vật dụng này gần như không có tác dụng khi vật nặng rơi từ trên cao.

Anh Nguyễn Văn Hùng, một chủ thầu xây dựng lâu năm cho biết, đã từng chứng kiến nhiều tai nạn thương tâm. “Có trường hợp chỉ vì gác tạm tấm gỗ trên giàn giáo, chất thêm vài viên gạch là sập. Nhưng nhiều người vẫn nghĩ làm quen rồi thì tai nạn sẽ tránh mình” - anh Huy tâm sự.

Sự chủ quan còn đến từ phía chủ thầu và chủ nhà. Với các công trình nhỏ lẻ, việc đầu tư thiết bị an toàn thường bị xem nhẹ để tiết kiệm chi phí. Lao động thời vụ, không hợp đồng, không bảo hiểm nên khi tai nạn xảy ra, người thợ chịu thiệt thòi đủ bề.

Theo thống kê, tính đến hết tháng 11/2025, địa bàn thành phố Hải Phòng xảy ra 30 vụ tai nạn lao động làm 32 người tử vong (tăng 3 vụ và 5 người chết so với cùng kỳ năm 2024). Đáng chú ý là số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng có xu hướng gia tăng, trong đó lĩnh vực xây dựng chiếm tỷ lệ lớn.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do không tuân thủ quy trình an toàn, không sử dụng đầy đủ trang thiết bị bảo hộ và sự buông lỏng trách nhiệm của người sử dụng lao động.

Ông Vũ Ngọc Thức, Phó trưởng Ban Công tác Công đoàn, Liên đoàn Lao động thành phố cho rằng: “An toàn lao động phải là việc làm thường xuyên. Người lao động cần có kiến thức về an toàn lao động, được huấn luyện chu đáo để nhận diện nguy cơ tại nơi làm việc, bởi chỉ cần chủ quan, sơ sẩy, tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào”.

Dù các quy định về an toàn lao động được ban hành khá đầy đủ, song từ quy định đến thực tế còn khoảng cách. Ở nhiều công trình nhỏ, khu dân cư, việc kiểm tra, giám sát gần như phụ thuộc hoàn toàn vào ý thức của chủ thầu và người thợ. Khi áp lực tiến độ cuối năm đè nặng, yếu tố an toàn càng dễ bị bỏ qua.

Tai nạn lao động không chỉ để lại hậu quả về sức khỏe, tính mạng mà còn kéo theo gánh nặng kinh tế cho gia đình người thợ. Thu nhập vốn đã bấp bênh, khi gặp tai nạn, người lao động gần như mất nguồn sống, gia đình bị ảnh hưởng.

Cuối năm là thời điểm “nước rút” của nhiều công trình xây dựng. Càng chạy đua tiến độ, nguy cơ tai nạn càng tăng nếu thiếu kiểm soát. Bài học từ những vụ việc xảy ra cho thấy, chỉ khi người lao động và người sử dụng lao động thực sự coi trọng an toàn, hiểm họa mới được đẩy lùi.

HẢI MINH