Hải Phòng tăng cường xử lý chậm đóng bảo hiểm xã hội

Chậm đóng và những hệ lụy khó lường

Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp là những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, gắn trực tiếp với quyền lợi thiết thân của người lao động. Tuy nhiên, trên địa bàn thành phố hiện nay, tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, nợ đóng, thậm chí trốn đóng các loại bảo hiểm bắt buộc vẫn còn và diễn biến phức tạp. Thực trạng đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải tăng cường kỷ cương, siết chặt công tác quản lý việc đóng bảo hiểm xã hội.

Theo thông tin của Bảo hiểm Xã hội thành phố, đến nay, toàn thành phố còn khoảng 400 doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Không ít trường hợp nợ kéo dài nhiều tháng, nhiều năm, phát sinh tiền lãi chậm đóng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hàng nghìn người lao động.

Nguyên nhân của tình trạng chậm đóng, nợ đóng, thậm chí trốn đóng các loại bảo hiểm của người lao động không chỉ xuất phát từ khó khăn sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh một bộ phận doanh nghiệp gặp trở ngại khách quan, còn không ít trường hợp cố tình chây ỳ, chiếm dụng tiền đóng bảo hiểm của người lao động, coi nhẹ trách nhiệm pháp lý. Đây là hành vi cần được nhìn nhận nghiêm túc, bởi mỗi khoản nợ không chỉ là con số tài chính mà còn là quyền lợi bị “treo” của người lao động khi ốm đau, thai sản, tai nạn lao động hoặc khi về già.

Ông Lương Hoàng Hải, Phó trưởng Phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia bảo hiểm xã hội (Bảo hiểm Xã hội thành phố), cho biết, trong trường hợp doanh nghiệp chưa kịp báo tăng lao động, người lao động chưa được tham gia bảo hiểm xã hội mà không may gặp tai nạn giao thông dẫn đến tử vong, doanh nghiệp có thể phải bồi hoàn toàn bộ chi phí mai táng và trợ cấp tuất, với số tiền rất lớn và trách nhiệm pháp lý kéo dài. Ngoài ra, việc chậm đóng còn dẫn đến tạm dừng giá trị sử dụng thẻ bảo hiểm y tế, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khám, chữa bệnh của người lao động, gây bức xúc và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động.

Xử lý nghiêm hành vi vi phạm

Trước thực trạng trên, Bảo hiểm Xã hội thành phố và Phòng Cảnh sát Kinh tế (Công an thành phố) ký kết, triển khai kế hoạch phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Trong đó tập trung vào chia sẻ thông tin, xác minh vi phạm, thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi trốn đóng, gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm. Bà Trần Thị Hương, Giám đốc Bảo hiểm Xã hội thành phố cho biết, thời gian qua, công tác phối hợp giữa Bảo hiểm Xã hội thành phố và Phòng Cảnh sát kinh tế được triển khai đồng bộ, chặt chẽ và đạt nhiều kết quả rõ nét. Hai đơn vị duy trì cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên, kịp thời xác minh các dấu hiệu vi phạm. Qua đó, phát hiện và ngăn chặn nhiều trường hợp trốn đóng, chậm đóng, gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Tuy nhiên, tình hình vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế còn phức tạp, nhất là các doanh nghiệp cố tình chây ỳ, nợ đọng kéo dài. Do đó, cần sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa Bảo hiểm Xã hội thành phố với Công an thành phố, nhất là Phòng Cảnh sát kinh tế. Sự phối hợp này được xác định là yếu tố then chốt trong việc bảo đảm kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền lợi người lao động và an toàn quỹ an sinh xã hội, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Theo Thượng tá Trần Quang Tuấn, Phó trưởng Phòng Cảnh sát Kinh tế (Công an thành phố), đơn vị coi đây là nhiệm vụ trọng tâm. Lực lượng Cảnh sát kinh tế tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bảo hiểm Xã hội thành phố để điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là các trường hợp cố tình trốn đóng, gian lận, giả mạo hồ sơ để trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, gây ảnh hưởng lớn đến trật tự kinh tế - xã hội của thành phố. Tại các hội nghị làm việc với doanh nghiệp nợ đóng, đại diện hai cơ quan Bảo hiểm Xã hội và Công an thành phố cũng phổ biến rõ các quy định của Bộ luật Hình sự, nhất là các điều 214, 215 và 216. Qua đó nhấn mạnh, trách nhiệm pháp lý không chỉ thuộc về người sử dụng lao động mà còn có thể liên đới đến bộ phận kế toán, nhân sự nếu cố tình tham mưu sai, che giấu hoặc tiếp tay cho hành vi vi phạm. Đáng chú ý, theo Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, kể từ ngày 30/11/2025, các doanh nghiệp vi phạm phải chịu mức lãi 0,03%/ngày trên số tiền và số ngày chậm đóng; không được xét khen thưởng; bị xử phạt vi phạm hành chính và có nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Song song với các biện pháp xử lý, Bảo hiểm Xã hội thành phố khẳng định tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan; hướng dẫn rà soát lao động, báo tăng đầy đủ, truy đóng kịp thời các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Tuy nhiên, đối với những trường hợp cố tình chây ỳ, kéo dài vi phạm, cơ quan Bảo hiểm Xã hội kiên quyết áp dụng các biện pháp thanh tra chuyên ngành, xử phạt theo quy định hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an...

THANH NGA