Thanh âm miền di sản Hải Phòng - Nghệ thuật kết nối quá khứ và hiện tại
Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của một đô thị cảng biển hiện đại, Hải Phòng vẫn gìn giữ và làm mới những thanh âm văn hóa truyền thống như một cách khẳng định bản sắc.
Từ không gian linh thiêng của lễ hội đến các sân khấu nghệ thuật đường phố, âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn đang trở thành sợi dây bền chặt kết nối di sản quá khứ với đời sống đương đại.
Thanh âm truyền thống tỏa sáng
Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2025 được xem là điểm nhấn văn hóa của Hải Phòng năm 2025. Không chỉ do sự kiện vinh danh Di sản văn hóa thế giới mà còn là điểm nhấn trong cách thức tổ chức khi Hải Phòng đưa văn hóa truyền thống trình diễn đậm nét tại lễ hội.
Anh Lê Hoàng Nam, người dân phường Trần Hưng Đạo cho biết: “Tôi nhiều lần tham gia Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc, nhưng năm nay rất đáng xem khi Ban Tổ chức đưa nhiều loại hình văn hóa dân gian truyền thống trình diễn tại lễ hội. Những di sản văn hóa phi vật thể được vang lên trong lòng Di sản văn hóa thế giới đem tới người xem cảm giác riêng biệt, thấm hơn giá trị truyền thống của dân tộc”.
Song song với không gian lễ hội, những thanh âm truyền thống ấy còn tiếp tục được lan tỏa trong đời sống đô thị thông qua các chương trình nghệ thuật đường phố do Trung tâm Văn hóa, Điện ảnh và Triển lãm thành phố tổ chức. Thời gian qua, đơn vị này duy trì đều đặn các chương trình biểu diễn nghệ thuật cộng đồng tại nhiều địa điểm trung tâm, tạo nên “dòng chảy liên tục” của văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.
Trong các chương trình nghệ thuật đường phố, bên cạnh âm nhạc đương đại, nhiều tiết mục ca trù, chèo, dân ca được đưa vào biểu diễn với thời lượng và hình thức phù hợp.
Những làn điệu quen thuộc vang lên giữa không gian mở, trước sự chứng kiến của đông đảo người dân và du khách, giúp nghệ thuật truyền thống tiếp cận công chúng một cách tự nhiên, không gò bó. “Được xem những tiết mục nghệ thuật dân gian truyền thống ngay tại sân khấu giữa lòng thành phố, chúng tôi thấy rất thú vị. Điều này giúp tôi cũng như nhiều người xem hiểu hơn về các loại hình nghệ thuật truyền thống cũng như thấy thêm yêu truyền thống văn hóa hơn” - chị Nguyễn Ngọc Lan, người dân phố Lê Lợi cho biết.
Từ lễ hội truyền thống đến những sân khấu đường phố cuối tuần, thanh âm truyền thống đang được Hải Phòng nuôi dưỡng bằng sự kiên trì và cách làm linh hoạt. Đó là nền móng quan trọng để di sản văn hóa phi vật thể không chỉ được bảo tồn, mà còn tiếp tục sống động trong đời sống hôm nay.
Nhịp cầu nối di sản với đời sống hiện đại
Nếu các lễ hội truyền thống là nơi di sản được tôn vinh trong không gian trang trọng, thì các hoạt động nghệ thuật cộng đồng chính là “đất diễn” để thanh âm di sản hòa vào nhịp sống thường ngày.
Những năm gần đây, Hải Phòng ghi dấu ấn rõ nét với việc hình thành và duy trì các không gian nghệ thuật mở, nơi người dân vừa là người thưởng thức, vừa là chủ thể tham gia sáng tạo. Tại các sân khấu đường phố, phố đi bộ, công viên trung tâm, âm nhạc truyền thống không còn đứng riêng lẻ mà song hành các loại hình nghệ thuật đương đại.
Thanh âm miền di sản Hải Phòng đang vang lên theo nhiều cung bậc khác nhau: trang trọng trong không gian Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc, gần gũi trên những sân khấu đường phố, và bền bỉ trong đời sống. Chính sự giao thoa ấy tạo nên bản sắc văn hóa riêng, nơi nghệ thuật không chỉ kết nối quá khứ với hiện tại, mà còn mở ra hướng đi dài lâu cho phát triển văn hóa bền vững của thành phố.