Dựng 'hàng rào' phòng, chống ma túy trong thanh thiếu niên

Đổi mới cách thức tuyên truyền

Theo Ban Thanh niên Công an thành phố, từ tháng 12/2024 đến tháng 11/2025, Công an thành phố phát hiện, bắt giữ 1.292 vụ với 2.607 đối tượng, thu giữ khối lượng lớn ma túy tổng hợp, heroin, cần sa cùng nhiều tang vật nguy hiểm khác.

Qua rà soát của lực lượng Công an, Hải Phòng hiện có gần 5.520 người nghiện ma túy, số người quản lý sau cai là 1.059 người và số người có tiền án về ma túy hơn 4.200 người. Năm 2025, tuy tỷ lệ tội phạm giảm 8% so với cùng kỳ năm 2024, nhưng nguy cơ tái diễn vẫn hiện hữu, nhất là trong môi trường học đường nếu thiếu “hàng rào" phòng vệ từ sớm, từ xa.

Đáng chú ý, nhiều loại ma túy núp bóng đồ ăn, thức uống, thuốc lá điện tử… ngày càng khó nhận diện, dễ len lỏi vào đời sống giới trẻ. Việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng ngừa cho học sinh, sinh viên được xác định là giải pháp quan trọng, căn cơ.

Từ thực tế đó, Hải Phòng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là mô hình “trường học không ma túy”, công trình thanh niên do Thành đoàn Hải Phòng phối hợp Công an thành phố và ngành Giáo dục triển khai.

11 tháng 2025, các đơn vị phối hợp tổ chức 286 cuộc tuyên truyền phòng chống ma túy cho hơn 105.000 lượt học sinh, sinh viên, 30 cuộc trải nghiệm thực tế tại cơ sở cai nghiện giúp các em học sinh, sinh viên có cách nhìn trực diện, chân thực về hậu quả của ma túy.

Đầu tháng 10, gần 550 học sinh Trường THCS Lê Lợi (xã Yết Kiêu) được cán bộ Công an xã truyền đạt những nội dung thiết thực về tác hại của ma túy, chất gây nghiện, những hành vi vi phạm pháp luật ở lứa tuổi học sinh. Qua tuyên truyền, các em học sinh còn được hướng dẫn kỹ năng nhận biết, phòng tránh và tố giác hành vi vi phạm liên quan đến ma túy.

Hiệu trưởng Trường THCS Lê Lợi Nguyễn Đức Hà cho biết, với phương pháp truyền đạt sinh động, dễ hiểu, việc tuyên truyền giúp học sinh nâng cao nhận thức, hình thành ý thức tự bảo vệ bản thân, biết nói không với ma túy và các tệ nạn xã hội. Nhà trường cũng phát động phong trào “Học sinh chấp hành pháp luật về phòng chống ma túy”.

Tại phường Hưng Đạo, khi bắt đầu năm học 2025 - 2026, Công an phường triển khai sáng kiến vận động xã hội hóa kinh phí tặng 7.500 bình giữ nhiệt in thông điệp ngắn gọn, dễ nhớ về phòng, chống ma túy và bảo đảm an toàn giao thông đến học sinh trên địa bàn. Em Chu Nhật Hà, học sinh Trường THPT Mạc Đĩnh Chi cho biết món quà rất thiết thực và giúp em ghi nhớ hằng ngày lời nhắc nhở “Nói không với ma túy” để bảo vệ tương lai của bản thân.

Cùng với đó, nhiều cuộc thi về phòng chống ma túy trong thanh, thiếu niên được triển khai, với những hoạt động ngoại khóa giúp thanh, thiếu niên rèn kỹ năng sống, bản lĩnh và ý thức tự bảo vệ. Mới đây, cuộc thi “Tuổi trẻ chung tay đẩy lùi ma túy” năm 2025 vòng loại phía Bắc thu hút 4 đội thi THPT trên địa bàn thành phố tham gia. Các bài hùng biện, tiểu phẩm của học sinh THPT thành phố phản ánh sinh động hiểm họa ma túy, từ chiêu trò dụ dỗ đến những hệ lụy với sức khỏe, tương lai và cả cộng đồng. Mỗi phần thi góp phần lan tỏa thông điệp về môi trường học đường an toàn, lành mạnh, không ma túy.

Tăng cường phối hợp liên ngành

Năm 2025, 100% cơ sở Đoàn trên địa bàn thành phố tổ chức triển khai mô hình "trường học không ma túy"; 949/949 trường học từ tiểu học đến THPT và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên thực hiện ít nhất một hoạt động tuyên truyền, diễn đàn hoặc sinh hoạt chuyên đề về phòng chống ma túy.

Đáng chú ý, hơn 80% trường học tổ chức cho học sinh ký cam kết “3 không” gồm không thử, không giữ, không che giấu người sử dụng ma túy. 114 tổ phòng, chống ma túy học đường được thành lập và duy trì hoạt động nền nếp tại các xã, phường, đặc khu, góp phần chủ động nắm bắt tình hình, phát hiện sớm và xử lý kịp thời nguy cơ phát sinh

Theo Phó bí thư Thành Đoàn Dương Thị Hương Giang, qua 2 giai đoạn triển khai, mô hình đổi mới cách thức tuyên truyền, triển khai đồng loạt trên toàn thành phố và sự phối hợp chặt chẽ giữa Đoàn thanh niên địa phương, Ban giám hiệu nhà trường và Công an phụ trách địa bàn.

Cách làm này không chỉ nâng cao tính chủ động trong quản lý, giám sát mà còn giúp xử lý kịp thời, chính xác và nhân văn khi có tình huống phát sinh, kết hợp hài hòa giữa chuyên môn giáo dục, tâm lý học đường và nghiệp vụ an ninh.

Song song với đó, mô hình chú trọng đào tạo kỹ năng thực tiễn cho cán bộ Đoàn, giáo viên chủ nhiệm và đội ngũ tư vấn tâm lý. Việc tuyên truyền tập trung vào nhận diện các loại ma túy mới, ma túy núp bóng trong đồ ăn, thức uống; kỹ năng tham vấn học sinh và phối hợp xử lý tình huống với gia đình, lực lượng chức năng.

Điểm mới nổi bật của mô hình là phát huy vai trò xung kích của đoàn viên, thanh niên, học sinh. Thay vì chỉ là đối tượng thụ hưởng, các em được khuyến khích trở thành “tuyên truyền viên nhỏ tuổi” thông qua xây dựng tiểu phẩm, video, infographic, tham gia câu lạc bộ “Tuổi trẻ nói không với ma túy”, ký cam kết “3 không”...

Thời gian tới, các cấp bộ Đoàn thành phố tiếp tục chủ động phối hợp các lực lượng duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ phòng, chống ma túy học đường; đẩy mạnh truyền thông số và các mô hình truyền thông do học sinh tự sản xuất; rà soát nguy cơ khu vực ngoài cổng trường, bảo đảm an ninh học đường toàn diện.

TÚ ANH