Khi giáo dân làng chài an cư
Mùa Giáng sinh đang về. Ở các khu tái định cư ven sông thuộc địa bàn thành phố Hải Phòng, nơi cuộc sống của những người dân làng chài từng cả đời dập dềnh theo con nước đã đổi thay, sung túc hơn.
Đã thôi sống lênh đênh theo con nước
Khi không khí Giáng sinh lan tỏa, khắp các con đường xứ đạo ở thôn 5, xã Kẻ Sặt lại rực lên sắc đèn trang trí. Ít ai ngờ rằng nơi yên bình hôm nay từng là làng chài Đồng Xá, nơi hơn 20 năm trước, cuộc sống của hàng trăm hộ dân gắn chặt với những con thuyền nhỏ, lênh đênh theo con nước.
Làng chài Đồng Xá nay thuộc thôn 5, xã Kẻ Sặt, có 320 hộ dân trong đó tới 99,5% là người Công giáo. Họ gắn bó với nhau không chỉ bằng đức tin mà còn bởi ký ức chung về những năm tháng mưu sinh trên sông. Ngày ấy, bữa ăn còn chật vật, giấc mơ về một mái nhà trên bờ dường như quá xa xỉ.
Gia đình anh Đoàn Văn Hạ là một trong những hộ tiêu biểu cho hành trình đổi thay ấy. Sinh năm 1973, từ nhỏ anh đã theo bố mẹ lênh đênh trên con thuyền chỉ dài 7 m, rộng chưa đầy 3 m. Trên không gian chật hẹp đó, cả gia đình 8 người cùng ăn, cùng ngủ, cùng bám sông nước mưu sinh. Những chuyến đi dài ngày, ngược xuôi qua Thái Bình, Nam Định... là ký ức không thể quên trong đời người đàn ông đã bước sang tuổi ngoài 50.
Nhớ lại quãng đời ấy, anh Hạ không giấu được xúc động. Nếu không có quyết định quan trọng vào năm 2014, nghe theo sự vận động của chính quyền đưa gia đình lên bờ định cư, thì cuộc sống ổn định như hôm nay với anh vẫn chỉ là giấc mơ. Giờ đây, kinh tế gia đình khá hơn, 2 con được học đại học, có cơ hội sang nước ngoài làm việc. Ngôi nhà khang trang nơi thôn 5 là thành quả của một hành trình dài rời sông nước.
Cùng chung ký ức lênh đênh, ông Cao Văn Dứa (sinh năm 1962), một trong những người dân làng chài Đồng Xá đầu tiên lên bờ lập nghiệp, chia sẻ rằng sự quan tâm của nhà nước và chính quyền các cấp đã mở ra bước ngoặt lớn cho cuộc sống bà con. Từ chỗ không dám nghĩ đến chuyện ổn định lâu dài, nay người dân đã có nhà cửa, công việc, con cái được học hành đầy đủ.
Sự đổi thay của Đồng Xá không chỉ thể hiện ở những ngôi nhà mới mà còn ở đời sống tinh thần của cộng đồng xứ đạo. Ông Cao Văn Kỳ, Phó trưởng thôn 5, cho biết trước đây, khi cuộc sống còn bấp bênh, chuyện xây dựng nhà thờ là điều rất khó nghĩ tới. Đến năm 2018, nhờ nguồn xã hội hóa và sự đóng góp của bà con trong xóm, nhà thờ đã được xây dựng khang trang trên nền nhà thờ cũ, trở thành điểm sinh hoạt tín ngưỡng và gắn kết cộng đồng.
Hiện nay, số hộ còn theo nghề chài lưới ở Đồng Xá không nhiều. Phần lớn người dân chuyển sang buôn bán, kinh doanh dịch vụ hoặc làm việc tại các khu công nghiệp lân cận. Thu nhập ổn định hơn, đời sống vật chất và tinh thần cũng được nâng lên rõ rệt. Những con đường bê tông sạch sẽ, những mái nhà san sát là minh chứng rõ nét cho sự “thay da đổi thịt” của một làng chài cũ.
Vững chân trên đất an cư
Câu chuyện an cư không chỉ có ở Đồng Xá. Tại làng chài Kim Lai (nay là tổ dân phố 16, phường Hải Dương) không khí Giáng sinh cũng đang lan tỏa khắp các ngõ xóm. Hơn 20 năm kể từ ngày lên bờ lập nghiệp, nhiều hộ dân nơi đây vẫn giữ nghề chài lưới nhưng đã biết kết hợp nuôi cá lồng, tạo nguồn thu nhập cao và ổn định hơn trước.
Trong những ngôi nhà được trang hoàng ánh đèn rực rỡ, người dân Kim Lai gửi gắm những ước mong giản dị về một mùa Giáng sinh an lành, ấm áp. Không ít gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi sinh kế, tìm hướng đi mới phù hợp với cuộc sống trên bờ.
Không còn theo nghề sông nước của cha ông, anh Nguyễn Văn Phan (sinh năm 1969) mở tiệm cắt tóc ngay tại nhà. Công việc đều đặn giúp anh có thu nhập hơn 10 triệu đồng mỗi tháng. Với anh, nếu như trước năm 2012, khi chưa lên bờ, thì mức thu nhập ấy là điều không dám nghĩ tới.
Theo Tổ trưởng tổ dân phố 16 Hoàng Văn Phúc, tổ hiện có 653 hộ với hơn 2.340 nhân khẩu. Cuộc sống của người dân cơ bản ổn định, các hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tôn giáo được duy trì nền nếp. Những người từng quen sóng nước nay đã quen với nhịp sống trên bờ, bình yên nhưng không kém phần sôi động.
Từ Đồng Xá đến Kim Lai, hành trình rời sông nước để an cư là câu chuyện dài của sự đồng lòng giữa người dân và chính quyền. Hành trình đó lặng lẽ như cách những con thuyền cũ được kéo lên bờ, nằm im sau nhiều năm xuôi ngược.
Giữa ánh đèn Giáng sinh lung linh, những ngôi làng chài năm nào đang bước vào một mùa Noel mới, không còn dập dềnh theo con nước, mà vững vàng trên nền đất của cuộc sống ổn định và niềm tin vào tương lai.