Nộp hồ sơ an sinh tại nhà - Cách làm hiệu quả của phường An Biên
Trong 48 sáng kiến cải cách hành chính năm 2025 được thành phố công nhận, phường An Biên có sáng kiến hỗ trợ người dân tự nộp hồ sơ trực tuyến lĩnh vực an sinh xã hội, người có công.
Tiện lợi hơn cho người dân
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Biên, bà Phạm Thị Bích Nga (tổ dân phố số 6) chỉ mất vài phút để hoàn tất việc sửa đổi thông tin trong hồ sơ liệt sĩ. “Tôi được các cháu đoàn viên hỗ trợ thao tác nộp hồ sơ ngay trên điện thoại thông minh tại nhà nên không phải đi lại nhiều lần và được nhận kết quả sớm hơn. Người có công đa phần già yếu, đi lại khó khăn, nên khi được địa phương hỗ trợ chúng tôi thấy yên tâm. Đây đúng là sáng kiến vì dân” - bà Nga cho biết.
Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành, phường An Biên được thành lập với quy mô diện tích, dân số tăng so với trước. Lượng hồ sơ thủ tục hành chính cũng tăng mạnh. Nhiều thủ tục về người có công, hưu trí xã hội, bảo trợ xã hội… được giải quyết tại phường. Trong khi đó, phần lớn người thụ hưởng đều đã lớn tuổi, khả năng đi lại hạn chế.
Từ thực tế này, phường An Biên quyết tâm xây dựng sáng kiến nhằm giúp người yếu thế bớt khó khăn trong thực hiện các thủ tục hành chính.
Chị Nguyễn Thị Huế, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội, thành viên nhóm xây dựng sáng kiến thông tin: Những người thực hiện thủ tục liên quan đến lĩnh vực lao động, thương binh, xã hội chủ yếu là người cao tuổi hoặc người khuyết tật. Có người không thể tự đi lại, phải nhờ người hỗ trợ đưa đón. Khi chuyển sang nộp hồ sơ trực tuyến, họ không phải đi lại nhiều, không phải chờ đợi lâu mà hồ sơ lại được xử lý nhanh hơn.
Cán bộ cũng giảm tải rất nhiều, vì trước đây mỗi bộ hồ sơ giấy phải đối chiếu nhiều loại giấy tờ khác nhau. Với tài khoản định danh điện tử, người dân có thể tự nộp hồ sơ hoặc nhờ con cháu hỗ trợ tại nhà. “Chúng tôi muốn không ai bị bỏ lại phía sau trong chuyển đổi số, nhất là người yếu thế, người cần được bảo trợ” - chị Huế nói.
Phường An Biên hiện có gần 1.000 người có công đang hưởng trợ cấp hằng tháng, khoảng 800 thân nhân liệt sĩ nhận trợ cấp thờ cúng, hơn 1.750 người hưởng trợ cấp một lần, 778 người hưởng hưu trí xã hội và 930 đối tượng bảo trợ xã hội... Số lượng hồ sơ nhiều, số tiền chi trả lớn, do đó yêu cầu cải tiến quy trình giải quyết thủ tục hành chính càng cấp thiết.
Sau khi triển khai sáng kiến, từ chỗ hầu hết người dân thực hiện thủ tục lĩnh vực này trực tiếp, đến nay 65% hồ sơ nộp trực tuyến. Thời gian làm thủ tục cũng giảm nhiều so với trước.
Anh Nguyễn Văn Hưng, ở tổ dân phố số 3 cho biết: “Trước đây mỗi lần bố tôi làm thủ tục nhận trợ cấp, tôi phải xin nghỉ làm để đưa ông lên phường, rồi chờ đợi rất lâu. Giờ đây tôi có thể làm thay bố ngay tại nhà. VNeID cập nhật đầy đủ thông tin, thiếu giấy tờ nào tôi bổ sung được ngay. Không phải nghỉ làm, không phải chờ đợi. Tôi thấy khá thuận tiện”.
Có thể nhân rộng
Một trong những điểm mạnh của sáng kiến là khả năng triển khai nhanh, không yêu cầu đầu tư lớn về hạ tầng. Các hoạt động chủ yếu dựa vào nhân lực sẵn có, từ công chức tới đoàn viên thanh niên, tổ trưởng dân phố.
Cách làm chủ đạo là tuyên truyền đa kênh, hướng dẫn trực tiếp, cung cấp tài liệu điện tử, xây dựng nhóm hỗ trợ kỹ thuật và sử dụng phần mềm UltraViewer (phần mềm điều khiển máy tính từ xa) để hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến từ xa.
Tất cả đều là những biện pháp đơn giản, chi phí thấp và dễ duy trì lâu dài. Nếu địa phương khác áp dụng tương tự, thành phố có thể xây dựng mạng lưới hỗ trợ thống nhất, tạo bước tiến đồng bộ trong cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Việc đưa mô hình vào kế hoạch cải cách hành chính hằng năm của từng phường cũng không gây áp lực về nguồn lực.
Bà Lương Thị Hải Anh, Phó vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên và bình đẳng giới (Bộ Nội vụ) là biệt phái viên được điều động, tham gia các đoàn kiểm tra cải cách hành chính của thành phố Hải Phòng cho rằng, sáng kiến của phường An Biên tập trung vào nhóm dễ bị bỏ lại phía sau trong chuyển đổi số như: người cao tuổi, người có công, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật đặc biệt nặng, trẻ em mồ côi và người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội… Đây là nhóm ít có khả năng di chuyển, khó tiếp cận công nghệ, nhưng lại có nhu cầu giải quyết hồ sơ lớn.
Nếu mô hình được triển khai đồng loạt trên toàn thành phố, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến trong lĩnh vực người có công tăng lên, giúp giảm hàng trăm nghìn lượt người đi lại mỗi năm, đồng thời giảm tải lượng lớn công việc cho đội ngũ công chức cấp xã. Mô hình góp phần tăng tính minh bạch, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh trong giao dịch trực tiếp.