Nâng tầm thương hiệu bánh đa Kinh Giao
Các hộ dân làng nghề bánh đa Kinh Giao (phường An Dương) đã đầu tư dây chuyền hiện đại hóa một số khâu sản xuất.
Giữ nét truyền thống
Làng nghề bánh đa Kinh Giao được biết đến là một trong hai làng nghề sản xuất bánh đa, góp phần làm nên món bánh đa cua – một trong những món ăn đặc sản của Hải Phòng.
Theo người dân địa phương, bánh đa Kinh Giao là nghề truyền thống, được truyền từ đời này sang đời khác. So với bánh đa được sản xuất ở nhiều nơi, bánh đa Kinh Giao tạo được thương hiệu riêng.
Bánh đa Kinh Giao có hai loại gồm bánh trắng và bánh đỏ. Hai loại bánh này được tiếp tục chia thành loại ướt và loại khô.
Có hơn 40 năm kinh nghiệm làm bánh đa, ông Nguyễn Văn Trường ở tổ dân phố 2 Kinh Giao cho biết, để có được một mẻ bánh đa đưa tới người dùng phải qua rất nhiều công đoạn tỉ mỉ.
Đầu tiên, gạo phải là loại hạt to, đều, độ nở tốt và thơm tự nhiên. Gạo được nhặt sạch, vo kỹ rồi ngâm với nước lạnh cho đủ giờ để gạo trắng mềm. Sau đó, vớt ra để ráo nước rồi xay nhuyễn thành bột mịn trước khi đưa vào tráng bánh.
Riêng bánh đa đỏ – loại bánh quen thuộc trong món bánh đa cua – được tạo màu bằng nước hàng nấu từ đường mía trong khoảng 2,5 giờ, sau đó hòa vào bột trước khi tráng.
Tiếp đến là công đoạn tráng bánh lên phên sau đó đem bánh đi phơi. Phơi bánh trong vòng 2 giờ rồi mới cho bánh vào máy cắt thành từng sợi, nếu làm bánh khô, khi cắt bánh xong lại tiếp tục xếp lên phên phơi khoảng 2 -3 giờ nữa mới được mẻ bánh khô.
Hiện nay, hộ sản xuất có thể sấy bánh bằng lò. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn lựa chọn phơi bánh bằng phên tre và phơi nắng tự nhiên dù vất vả hơn vì phải “trông” thời tiết, đổi lại bánh đa sẽ thơm hơn.
Cũng bởi những khâu sản xuất tỉ mỉ nên bánh đa Kinh Giao được nhiều người tiêu dùng lựa chọn, bởi không dùng hóa chất, sợi bánh dai, không bở và không bị chua.
Phát triển gắn với thị trường
Cũng giống như nhiều làng nghề truyền thống khác, tuy tạo được thương hiệu riêng song làng nghề bánh đa Kinh Giao gặp không ít khó khăn từ sản xuất đến thị trường. Do đó, để gìn giữ, phát triển thương hiệu làng nghề, các hộ sản xuất làng bánh đa Kinh Giao chú trọng cải tiến quy trình, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.
Ông Nguyễn Văn Hinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Tân Tiến chia sẻ: Trước đây các hộ sản xuất là thành viên hợp tác xã chỉ làm thủ công, nên không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.
Đến năm 2015, sản phẩm bánh đa Kinh Giao mới chính thức được cấp nhãn hiệu tập thể (chủ sở hữu là Hợp tác xã nông nghiệp Tân Tiến), đánh dấu bước quan trọng trong việc bảo hộ và phát triển thương hiệu cho làng nghề truyền thống này.
Từ tháng 6/2016, sau khi được kiểm định bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, sản phẩm bánh đa Kinh Giao được nâng cao uy tín trên thị trường, thu hút nhiều khách hàng.
Hiện làng nghề bánh đa Kinh Giao có 30 cơ sở sản xuất với khoảng 200 lao động. Trong đó, nhiều cơ sở sản xuất đầu tư máy móc để hiện đại hóa các khâu sản xuất, nhất là máy tráng bánh, cắt bánh. Cũng có hộ đầu tư toàn bộ dây chuyền sản xuất 100% là công nghệ hiện đại, đồng thời chuyển đổi từ hộ sản xuất thành mô hình doanh nghiệp nhỏ.
Việc đầu tư máy móc không làm mất đi hương vị riêng của bánh đa Kinh Giao mà góp phần giúp các hộ nâng cao năng suất, chất lượng ổn định, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Theo thống kê, hiện nay, sản lượng tiêu thụ bình quân của làng nghề khoảng 20 tấn/ngày.
Bên cạnh hoạt động sản xuất, làng nghề bánh đa Kinh Giao được nhiều người biết và tìm tới với mong muốn được trải nghiệm, tận mắt chứng kiến quy trình sản xuất. Đây được xem là hướng đi mới của làng nghề trong tương lai.
Thời gian qua, chính quyền địa phương, các cấp ngành, đơn vị liên quan quan tâm giải quyết những khó khăn cho hộ sản xuất. Trong đó, hỗ trợ các hộ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư máy móc hỗ trợ sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm; định hướng các cơ sở bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường; tổ chức các hội nghị xúc tiến, quảng bá sản phẩm làng nghề…
Đáng chú ý là từ tháng 11/2024, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng phối hợp đơn vị liên quan hỗ trợ quản lý khai thác và phát triển nhãn hiệu tập thể bánh đa Kinh Giao (thuộc chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021-2030). Qua đó hỗ trợ hiệu quả 5 hộ sản xuất bánh đa thuộc thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Tân Tiến chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu bền vững, tăng cường sức cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi số.
Để làng nghề phát triển mạnh và bền vững hơn, sản phẩm của làng nghề có thể xuất khẩu ra nước ngoài, các hộ sản xuất làng nghề bánh đa Kinh Giao mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, ngành thành phố, địa phương, giúp sản phẩm bánh đa Kinh Giao được nhiều người biết đến hơn, thị trường tiêu thụ rộng mở hơn.
Các hộ sản xuất của làng nghề còn chú trọng thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường sản xuất như: Xây bể lắng để xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường; xây hầm biogas và chăn nuôi để tận dụng phụ phẩm từ quá trình sản xuất... Nhờ đó, môi trường được cải thiện, hạn chế ô nhiễm môi trường.