'Cởi trói' mặt bằng, dự án tiến nhanh về đích

Bứt tốc nhờ có mặt bằng sạch

Ngày 31/1/2026 mới là thời điểm kết thúc niên độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025, song đến 26/12/2025, tại dự án xây dựng đường vành đai 2 đoạn tuyến Tân Vũ - Hưng Đạo - đường Bùi Viện, việc giải ngân 2.928.5 tỷ đồng vốn bố trí trong năm 2025 đã hoàn thành, sớm hơn 1 tháng so với kế hoạch.

Là dự án trọng điểm của thành phố, đường vành đai 2 có diện tích đất thu hồi lớn với hơn 106 ha, liên quan đến 1.722 hộ dân. Tổng chi phí giải phóng mặt bằng hơn 2.216 tỷ đồng. Đến cuối tháng 8/2025, tiến độ thi công dự án gặp nhiều vướng mắc, việc giải phóng mặt bằng ì ạch. Trong khi số vốn được giao rất lớn, nếu không có sự quyết liệt, dự án đứng trước thực tế “có tiền mà không giải ngân”.

Sau cuộc kiểm tra tiến độ dự án của đồng chí Chủ tịch UBND thành phố Lê Ngọc Châu ngày 13/9, dự án có bước chuyển quan trọng. Các phường Hải An, Hưng Đạo và Kiến An vào cuộc ngày đêm tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân bàn giao mặt bằng. Thậm chí, các phường kiên quyết tổ chức nhiều cuộc cưỡng chế giải phóng mặt bằng.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, công tác giải phóng mặt bằng dự án tại 3 phường cơ bản hoàn thành. Có đủ mặt bằng, các nhà thầu bứt tốc tiến độ. Toàn bộ kinh phí hơn 1.800,7 tỷ đồng chi phí xây lắp các gói thầu trong năm 2025 được giải ngân hết.

Tương tự, tại dự án đường tránh quốc lộ 37 đoạn qua thị trấn Gia Lộc cũ (đoạn nối cầu Thống Nhất/quốc lộ 37 với đường vành đai I thuộc xã Thạch Khôi), dài 5,4 km.

Thời điểm đầu tháng 11/2025, vướng mắc về mặt bằng là “nút thắt” khiến kế hoạch thông xe tuyến đường dịp trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ khó thành hiện thực.

Để đẩy nhanh tiến độ, phường Thạch Khôi và xã Gia Lộc thành lập tổ công tác rà soát hồ sơ, đối thoại, giải thích chính sách gắn với bố trí tái định cư. Đến nay, mặt bằng thi công được bàn giao đầy đủ. Nhà thầu thi công “3 ca, 4 kíp”, “làm xuyên ngày nghỉ” để quyết tâm đưa tuyến đường “về đích” dịp Tết Nguyên đán tới.

Thời điểm trước tháng 10/2025, gói thầu số 15 (thi công cầu dẫn, đường dẫn) thuộc dự án xây dựng cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang đô thị vùng phụ cận, nhà thầu sốt ruột khi máy móc, thiết bị “nằm chơi”, kỹ sư, công nhân thì chờ việc.

Lý do chỉ bởi mặt bằng liên quan đến 2 khu chung cư cũ trên đường Nguyễn Trãi và Máy Tơ (phường Ngô Quyền) chưa được bàn giao, nhà thầu thiếu mặt bằng triển khai thi công.

Đến cuối tháng 10/2025, phường Ngô Quyền tổ chức cưỡng chế đối với các hộ dân không đồng ý bàn giao mặt bằng, “nút thắt” mới được tháo gỡ. Có mặt bằng sạch, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. Kế hoạch, hết tháng 12/2025, nhà thầu giải ngân hết số vốn gói thầu được giao.

Theo Sở Tài Chính tính đến ngày 18/12, thành phố giải ngân đạt 92,6% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Việc giải ngân đạt 100% số vốn Thủ tướng giao thành phố ngay trong năm 2025 hoàn toàn khả thi.

Mặt bằng không còn là “điểm nghẽn”

Năm 2026, thành phố xác định 31 công trình, dự án trọng điểm tập trung triển khai. Tính riêng công trình dự kiến khởi công mới là 10 công trình.

Trong đó, không ít dự án thực hiện công tác giải phóng mặt như: xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng (CT.08), đoạn qua thành phố Hải Phòng và 9 km trên địa bàn tỉnh Hưng Yên - đoạn cao tốc Hà Nội - Hải Phòng với nút giao ven biển; xây dựng nút giao phía Tây thành phố và đại lộ Võ Nguyên Giáp kéo dài kết nối sân bay Gia Bình; phát triển thành phố Hải Phòng thích ứng với biến đổi khí hậu; tuyến đường kết nối Đông - Tây thành phố Hải Phòng (nối quốc lộ 10 với vành đai 1 thành phố Hải Dương cũ)…

Để bảo đảm tiến độ thực hiện dự án việc hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan giải phóng mặt bằng hết sức cần thiết.

Theo đại diện lãnh đạo UBND phường Hưng Đạo, kinh nghiệm rút ra trong công tác giải phóng mặt bằng dự án đường vành đai 2 đoạn qua địa bàn phường là thành phố đầu tư, xây dựng các khu tái định cư theo đúng phương châm “tái định cư đi trước dự án”.

Khi người dân thấy được hạ tầng, điều kiện sống tại nơi ở mới, việc tuyên truyền, vận động của chính quyền địa phương sẽ thuận lợi. Cùng với đó, việc áp dụng các cơ chế, chính sách trong bồi thường giải phóng mặt bằng đồng bộ, thống nhất, tránh tình trạng cùng 1 dự án nhưng mỗi địa phương có chính sách khác nhau.

Năm 2026 - năm đầu tiên thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Tạo khởi đầu thông suốt, hiệu quả mới tạo động lực bứt phá, vươn lên cho những năm sau. Nhất là với đầu tư công- lĩnh vực luôn được thành phố xem như “cỗ máy” thúc đẩy tăng trưởng 13% trở lên. Trong đó, yếu tố then chốt, quyết định sự bứt tốc giải ngân vốn đầu tư lại là công tác giải phóng mặt bằng.

PHẠM CƯỜNG