Dấu ấn ngày Tổng tuyển cử đầu tiên qua những kỷ vật lịch sử

Hiện vật nhỏ, giá trị lớn

Tại Hải Phòng, dấu ấn lịch sử thiêng liêng ấy đang được tái hiện sinh động qua hàng trăm kỷ vật, tư liệu quý trong trưng bày chuyên đề “80 năm Quốc hội Việt Nam - Dấu ấn, niềm tin và hy vọng” tại Bảo tàng Hải Phòng.

Những ngày đầu năm mới 2026, đông đảo người dân và du khách đến tham quan Bảo tàng Hải Phòng tận mắt chứng kiến những hiện vật tưởng như giản dị nhưng chứa đựng giá trị lịch sử to lớn, gắn với cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đó là các sắc lệnh do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành ngay sau Cách mạng Tháng Tám, đặt nền móng pháp lý cho cuộc bầu cử toàn quốc; là những trang Báo Cứu quốc, Nhật báo Quốc hội đăng tải lời kêu gọi đồng bào cả nước thực hiện quyền dân chủ lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc.

Đáng chú ý, Sắc lệnh số 14-SL, văn bản pháp lý đầu tiên về bầu cử, được giới thiệu như một dấu mốc lịch sử quan trọng, thể hiện tư duy dân chủ tiến bộ, với nguyên tắc phổ thông đầu phiếu, không phân biệt giới tính, thành phần xã hội, tôn giáo.

Nhiều hình ảnh đen trắng ghi lại cảnh cử tri các thành phố như Hà Nội, Hải Phòng, từ các cụ già tóc bạc đến phụ nữ, thanh niên nô nức đi bỏ phiếu ngày 6/1/1946, đã giúp người xem cảm nhận rõ không khí phấn khởi của “một ngày vui sướng”, như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn. Trong bối cảnh đất nước non trẻ, thù trong giặc ngoài bủa vây, tinh thần hồ hởi đi bầu cử của nhân dân là minh chứng sinh động cho niềm tin son sắt vào chính quyền cách mạng.

Một trong những hiện vật thu hút sự quan tâm đặc biệt của khách tham quan là thẻ cử tri của ông Vũ Văn Uẩn, khu Xi măng (nay thuộc phường Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng). Chiếc thẻ bầu cử năm 1946 đã ngả màu theo thời gian, nét chữ in mộc mạc, giản dị, nhưng lại mang trong mình ý nghĩa vô cùng sâu sắc: Lần đầu tiên trong lịch sử, một người dân Việt Nam bình thường được trực tiếp cầm lá phiếu, thực hiện quyền làm chủ đất nước.

Dừng khá lâu trước tủ trưng bày, em Bùi Văn Tiến (Hưng Yên) chia sẻ: “Khi xem những kỷ vật của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, em rất tự hào. Từ những ký ức lịch sử ấy, em càng mong muốn các kỳ bầu cử sau này sẽ ngày thành công hơn, đất nước mình ngày càng phát triển”.

Chị Đoàn Vũ Minh Thư (phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) bày tỏ: “Tôi cảm thấy rất vinh dự và tự hào khi được tìm hiểu về cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam. Khi tham quan Bảo tàng Hải Phòng, được tận mắt nhìn thấy các hiện vật, tôi càng thêm trân trọng giá trị của lá phiếu và mong các kỳ bầu cử luôn diễn ra suôn sẻ, thành công. Tôi rất tự hào vì là người Việt Nam”.

Bồi đắp niềm tin và ý thức công dân

Trưng bày chuyên đề được xây dựng công phu, khoa học với hơn 300 tài liệu, hiện vật và hình ảnh, bố cục thành các nội dung mạch lạc. Ngoài phần khánh tiết, không gian trưng bày gồm 4 phần chính, giúp người xem dễ dàng theo dõi dòng chảy lịch sử của Quốc hội Việt Nam và chính quyền dân cử tại Hải Phòng qua từng giai đoạn.

Phần thứ nhất giới thiệu Quốc dân Đại hội Tân Trào và cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 - sự kiện khai sinh nền dân chủ mới của đất nước. Phần thứ hai khái quát những chặng đường lịch sử vẻ vang của Quốc hội Việt Nam qua các thời kỳ cách mạng, thống nhất, đổi mới và hội nhập.

Phần thứ ba tập trung phản ánh dấu ấn Hải Phòng qua các kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp.

Phần cuối cùng hướng tới tương lai, thể hiện niềm tin và khát vọng phát triển của thành phố Cảng trong thời kỳ mới.

Khái quát về nội dung trưng bày chuyên đề “80 năm Quốc hội Việt Nam - Dấu ấn, niềm tin và hy vọng” tại Bảo tàng Hải Phòng, Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Bùi Thị Nguyệt Nga nhấn mạnh 80 năm trước, trước muôn vàn khó khăn, thử thách, nhân dân Việt Nam đã thực hiện một việc quan trọng bậc nhất là bầu ra Quốc hội. Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ đặt nền móng cho bộ máy Nhà nước non trẻ, mà còn khẳng định một chân lý quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân.

Không chỉ dừng lại ở việc trưng bày hiện vật, chuyên đề còn tổ chức hoạt động trải nghiệm “Mỗi lá phiếu - Một niềm tin”. Qua đó giúp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về giá trị của lá phiếu, về quyền làm chủ và trách nhiệm công dân đối với đất nước và thành phố nơi mình đang sống.

Từ những kỷ vật lặng lẽ nhuốm màu thời gian, trưng bày đã kể lại một cách sinh động hành trình dân chủ của dân tộc - hành trình được khởi đầu bằng niềm tin của nhân dân và được tiếp nối bằng trách nhiệm của mỗi công dân hôm nay. Trong dòng chảy chung ấy, Hải Phòng - thành phố Anh hùng mang truyền thống “Trung dũng - Quyết thắng” luôn có những đóng góp đáng tự hào trong hoạt động dân cử.

HẢI HẬU