Phát huy sáng kiến cải cách hành chính trong xây dựng chính quyền hai cấp
Phong trào xây dựng và áp dụng các sáng kiến cải cách hành chính tại Hải Phòng tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, tạo ra nhiều giải pháp mới, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Tư duy mới, cách làm mới
Đến Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Biên làm thủ tục khai sinh cho cháu ngoại, bà Nguyễn Thị Thục, 65 tuổi, người dân phường bày tỏ sự hài lòng. Từ chỗ lo ngại “không rành công nghệ”, bà được công chức phường hướng dẫn đăng ký tài khoản, nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. “Tôi còn được hướng dẫn thanh toán hóa đơn điện tử và nộp phí trực tuyến. Giờ tôi có thể tự thao tác mà không phải nhờ con cháu như trước”, bà Thục cho biết.
Cảm nhận của bà Thục cho thấy hiệu quả mô hình “Đồng hành cùng nhân dân chuyển đổi số” đang được phường An Biên triển khai. Mô hình tập trung xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ đa dạng, dễ tiếp cận, phù hợp với nhiều người, nhất là người cao tuổi, người ít sử dụng công nghệ gồm: Mạng lưới “Đại sứ số” huy động người am hiểu công nghệ, có uy tín ở cộng đồng trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân; “Góc công nghệ” tại địa phương cung cấp không gian thực hành, trải nghiệm công nghệ giúp người dân làm quen và sử dụng thiết bị, ứng dụng số; ứng dụng “Cẩm nang số” cung cấp kiến thức, kỹ năng số cơ bản, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến được thiết kế thân thiện, đa ngôn ngữ.
Theo chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công phường An Biên Nguyễn Thị Mai Anh, tác giả sáng kiến, mô hình góp phần tăng tỷ lệ hồ sơ dịch vụ công trực tuyến; 100% hồ sơ trong lĩnh vực hộ tịch được nộp trực tuyến; các khoản phí, lệ phí đều sử dụng biên lai điện tử.
Còn tại xã Tân Minh, sáng kiến “Trợ lý ảo” được triển khai thông qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nền tảng số hỗ trợ cán bộ và người dân tra cứu văn bản, hướng dẫn thủ tục hành chính, tổng hợp báo cáo và tương tác trực tuyến. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nguyễn Quang Huy thông tin, khi vận hành chính quyền hai cấp, khối lượng công việc tăng lên rõ rệt. Trợ lý ảo giúp cán bộ xử lý công việc nhanh, chính xác hơn, người dân được tiếp cận thông tin kịp thời. Qua quá trình triển khai, sáng kiến giúp rút ngắn 30 - 40% thời gian tra cứu, soạn thảo văn bản; giảm 20 - 25% khối lượng công việc hành chính, hạn chế sai sót. Mặt khác, người dân có thể tiếp cận thông tin qua nhiều kênh như Zalo, Fanpage, website, góp phần tăng tính minh bạch và chủ động.
Trong khi đó, sáng kiến “Dịch vụ công đến tận nhà - Sống an vui tuổi già” tại phường Việt Hòa góp phần chuyển từ mô hình hành chính bị động sang hành chính chủ động phục vụ. Thay vì chờ người cao tuổi, người yếu thế đến trụ sở UBND, cán bộ phường chủ động phối hợp xác minh hồ sơ, hướng dẫn và hoàn thiện thủ tục hành chính ngay tại nhà dân. Sáng kiến kết hợp dữ liệu số với xác minh cộng đồng giúp giảm chi phí xã hội, tăng sự hài lòng của người dân và tạo hình ảnh chính quyền gần dân, sát dân hơn.
Khuyến khích các sáng kiến từ thực tiễn
Từ những mô hình cụ thể ở cơ sở có thể thấy, phong trào lao động sáng tạo, cải tiến kỹ thuật đang lan tỏa ngày càng mạnh mẽ. Năm 2025, toàn thành phố có 102 sáng kiến cải cách hành chính được đề nghị đánh giá, công nhận cấp thành phố, tăng 3,3 lần so với năm 2024. Đáng chú ý, khối địa phương tham gia tích cực với 55/114 đơn vị có sáng kiến đề nghị công nhận, phản ánh sự chủ động, sáng tạo rõ nét của cấp cơ sở khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Qua rà soát, thẩm định, UBND thành phố công nhận hiệu quả áp dụng và khả năng nhân rộng thành phố cho 48 sáng kiến lĩnh vực cải cách hành chính năm 2025.
Theo ông Phạm Huy Thắng, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Phó chủ tịch Hội đồng đánh giá hiệu quả áp dụng và khả năng nhân rộng thành phố cho các sáng kiến lĩnh vực cải cách hành chính năm 2025, nhiều địa phương, đơn vị tích cực đề xuất, áp dụng mô hình hay, cách làm sáng tạo trong giải quyết thủ tục hành chính, hướng đến mục tiêu cao nhất lấy người dân làm trung tâm. Nhiều sáng kiến chú trọng ứng dụng công nghệ gắn với đổi mới quy trình, tránh tình trạng “số hóa hình thức”. Khả năng nhân rộng của nhiều sáng kiến cao, phù hợp với điều kiện thực tiễn của chính quyền hai cấp. Có thể kể đến mô hình “Chính quyền thân thiện” tại xã Gia Phúc; mô hình “Một điểm đến - Nhiều tiện ích” của phường Hồng Bàng; ứng dụng Zalo Official Accout trong hỗ trợ thủ tục hành chính của phường An Phong; ứng dụng Tiên Minh Smart trên Zalo của xã Tiên Minh…
Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước thành phố Hải Phòng năm 2026 nhấn mạnh yêu cầu lấy mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chuẩn hóa quy trình, tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cấp chính quyền. Hải Phòng phấn đấu tiếp tục nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số cải cách hành chính (PAR Index), chỉ số chuyển đổi số (DTI) và chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).
Để hiện thực hóa mục tiêu, các sở, ngành, địa phương cần tiếp tục thúc đẩy phong trào lao động sáng tạo, khuyến khích cán bộ, công chức chủ động đề xuất, áp dụng và hoàn thiện các sáng kiến cải cách hành chính từ thực tiễn công việc. Việc đánh giá, lựa chọn và nhân rộng các sáng kiến hiệu quả góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở, từng bước xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ nhân dân.