Sớm tháo gỡ vướng mắc các dự án 'treo'

Điều này gây khó khăn cho người dân, lãng phí nguồn lực đất đai. Thực tế trên yêu cầu ngành chức năng cần có giải pháp xử lý hiệu quả hơn.

Nhiều tác động từ dự án “treo”

Theo phản ánh người dân ở Tổ dân phố số 33, 34 và 35, phường Lê Thanh Nghị, hiện nhiều căn hộ của người dân xuống cấp, nhưng do nằm trong quy hoạch Dự án khu đô thị thương mại, du lịch, dịch vụ, văn hóa có quyết định giao đất của UBND tỉnh Hải Dương trước đây từ năm 2004 cho Công ty CP Tập đoàn Nam Cường nên người dân không thể sửa chữa, cải tạo. Đến nay, công ty mới hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với đất nông nghiệp, còn phần đất ở của các hộ dân chưa thực hiện giải phóng mặt bằng.

Theo UBND phường Ngô Quyền, hiện nay trên địa bàn phường còn 3 dự án chậm triển khai. Đó là Dự án xây dựng công trình đa chức năng phục vụ đấu giá quyền sử dụng đất tại số 4 phố Trần Phú do Công ty CP Đầu tư xây dựng HDMON Hải Phòng là chủ đầu tư; Dự án Xây dựng văn phòng, nhà kho và cửa hàng giới thiệu sản phẩm tại ngõ 152 phố Phủ Thượng Đoạn do Hợp tác xã Xí nghiệp sản xuất giấy Đức Dương là chủ đầu tư và Dự án xây dựng khu nhà ở bán theo cơ chế kinh doanh tại cánh đồng Láng do Công ty TNHH một thành viên Xây dựng dịch vụ Ngô Quyền là chủ đầu tư.

Dự án kéo dài có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Dự án Đầu tư xây dựng khu đô thị du lịch Cái Giá, Cát Bà tại thị trấn Cát Bà và xã Trân Châu (huyện Cát Hải trước đây) nay là đặc khu Cát Hải của Công ty CP Đầu tư và Phát triển du lịch Vinaconex được cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu vào năm 2007 và có 4 lần thay đổi chứng nhận đầu tư. Lần thay đổi gần nhất vào ngày 19/2/2025.

Theo nội dung được chấp thuận, dự án vẫn đang trong tiến độ thực hiện. Tuy nhiên, do đây là dự án có quy mô diện tích lớn tới 171 ha, với nhiều hạng mục công trình yêu cầu cao về kiến trúc, kỹ thuật, khi thi công một số hạng mục hạ tầng và đường giao thông nội bộ, phải tiến hành nhiều biện pháp kỹ thuật bảo đảm tiêu chí bảo tồn thiên nhiên tối đa của khu vực quần đảo Cát Bà, nên việc triển khai dự án bị chậm và kéo dài.

Bên cạnh nguyên nhân khách quan, còn có nguyên nhân chủ quan do chủ đầu tư. Dự án Đầu tư xây dựng khu nhà ở thương mại tại số 33 phố Nguyễn Công Trứ, phường Lê Chân do Hợp tác xã Cơ khí Toàn Thắng làm chủ đầu tư, được UBND thành phố cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mục đích sử dụng xây dựng cơ sở sản xuất, thời hạn sử dụng từ tháng 2/1998 đến tháng 2/2023. Ngày 5/10/2021, UBND thành phố có công văn đồng ý chủ trương để Hợp tác xã Cơ khí Toàn Thắng chuyển mục đích sử dụng đất thực hiện dự án và yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, nộp tiền sử dụng đất. Tuy nhiên, đến nay doanh nghiệp chưa hoàn thiện thủ tục theo quy định. Trong khi đó, thời hạn sử dụng đất theo giấy chứng nhận được cấp đã hết hạn.

Phân loại và hướng tháo gỡ cụ thể

Thời gian qua, thành phố Hải Phòng có nhiều giải pháp kiểm tra, xử lý dự án treo. Hàng chục dự án chậm thực hiện, sai phạm trong quản lý, sử dụng đất bị thu hồi. UBND thành phố có văn bản chỉ đạo khẩn trương hoàn thành việc rà soát các công trình, dự án, quy hoạch "treo" gây lãng phí, có giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, sớm đưa các công trình, dự án vào hoạt động. Qua rà soát của các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan về dự án tồn đọng, dừng thi công trên địa bàn thành phố, có 425 dự án, trụ sở, khu đất còn vướng mắc. Trong đó, thành phố đã giải quyết hoặc có phương án giải quyết 294 dự án, trụ sở, khu đất, đang tiếp tục giải quyết 131 dự án, khu đất. Sở Tài chính cũng đề xuất, kiến nghị các giải pháp cụ thể để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho 131 dự án, khu đất nêu trên.

Ngày 30/11/2024, Quốc hội ban hành Nghị quyết 170 về cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tại thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Khánh Hòa, có hiệu lực thi hành từ 1/4/2025. Nghị quyết 170 có nhiều chính sách mang tính đột phá như điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp vi phạm về thời hạn sử dụng đất đối với đất sản xuất, kinh doanh; về tiếp tục sử dụng đất, xác định giá đất, tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các trường hợp đã giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất vi phạm quy định của pháp luật về đất đai; chính sách xác định lại giá đất do các sai phạm trong xác định giá đất khi tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất… Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có hướng dẫn, trên cơ sở này, các địa phương chủ động rà soát, xử lý theo thẩm quyền.

Thực hiện Nghị quyết 170, nhiều dự án được tháo gỡ. Do đó, Chính phủ đề xuất Quốc hội mở rộng phạm vi áp dụng Nghị quyết 170 trên phạm vi toàn quốc. Nếu Nghị quyết 170 được thực hiện sẽ tháo gỡ đẩy nhanh tiến độ dự án. Bên cạnh đó, ngành chức năng rất cần có sự quan tâm khắc phục những tác động, ảnh hưởng dự án chậm đến hộ dân như hướng dẫn người dân về việc làm thủ tục cấp phép xây dựng tạm tại dự án "treo".

Viện Quy hoạch thành phố đang khẩn trương triển khai nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng quy hoạch tổng thể thành phố Hải Phòng sau hợp nhất. Đây cũng là cơ hội để phân bố lại các vùng phát triển, xem xét giá trị, hiệu quả, tính khả thi và mức độ cần thiết phải điều chỉnh quy hoạch những dự án tại khu vực trung tâm thành phố. Trên cơ sở quy hoạch chung, các quy hoạch phân khu 1/2000 được triển khai phải cụ thể hóa định hướng, mục tiêu phát triển, xem xét điều chỉnh theo hướng cập nhật mới hoặc bỏ quy hoạch dự án không còn phù hợp, đáp ứng nguyện vọng, bảo đảm ổn định đời sống người dân và khai thác giá trị tài nguyên đất phục vụ phát triển thành phố trong giai đoạn mới.

BẢO CHÂU