Trẻ em xem thiết bị điện tử sớm dễ phản ứng chậm và gia tăng lo âu
Dù việc dùng thiết bị điện tử sớm khiến trẻ em dễ lo âu và phản ứng chậm, các nhà khoa học khẳng định tương tác thực tế sẽ giúp tái cấu trúc não bộ hiệu quả.
Nghiên cứu do Đại học Quốc gia Singapore (NUS), Bệnh viện Phụ nữ và trẻ em KK phối hợp cùng Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu (A*STAR) thực hiện đã theo dõi hơn 170 trẻ em từ khi sinh ra vào năm 2009 cho đến khi bước vào tuổi thiếu niên. Đây là một phần của chương trình GUSTO - dự án nghiên cứu toàn diện về sức khỏe và sự phát triển của mẹ và bé.
Thông qua các bản chụp cắt lớp não ở nhiều giai đoạn, các nhà khoa học đã chứng minh mối liên hệ trực tiếp giữa thời gian sử dụng màn hình sớm và sự phát triển nhận thức. Cụ thể, đối với trẻ dưới 2 tuổi, cứ mỗi giờ tiếp xúc thêm với màn hình mỗi ngày sẽ dẫn đến khả năng ra quyết định chậm hơn 25% khi trẻ đạt mốc 8 tuổi rưỡi.
Đến tuổi thiếu niên, những trẻ này bắt đầu biểu hiện các triệu chứng lo âu rõ rệt. Theo Phó giáo sư Tan Ai Peng, trưởng nhóm nghiên cứu, sự lo âu này không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà còn biểu hiện qua các triệu chứng vật lý như nhịp tim tăng, rối loạn giấc ngủ, né tránh xã hội hoặc lo lắng thái quá.
Tái cấu trúc não bộ hiệu quả
Điểm sáng nhất của nghiên cứu này chính là khẳng định về tính dẻo dai của não bộ. PGS Tan Ai Peng cho biết não bộ trẻ em có khả năng thích ứng rất cao. Sự can thiệp sớm thông qua thay đổi lối sống có thể giúp "tái cấu trúc" các liên kết thần kinh đang phát triển, từ đó phục hồi những chức năng bị ảnh hưởng.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng cha mẹ có thể bắt đầu bằng những điều chỉnh đơn giản nhưng mang lại hiệu quả bền vững:
- Tương tác xã hội thay vì giải trí độc lập: Thay thế thời gian xem màn hình bằng các trò chơi mặt đối mặt. Khi trẻ đọc sách cùng cha mẹ, trẻ không chỉ học ngôn ngữ mà còn học cách đọc biểu cảm khuôn mặt và nhận biết cảm xúc – những kỹ năng mà thiết bị điện tử không thể cung cấp.
- Hoạt động thể chất và ngoài trời: Đi dạo, chơi thể thao hoặc tham gia âm nhạc không chỉ giúp củng cố thể chất mà còn giải phóng áp lực tâm lý, giúp não bộ tập trung tốt hơn.
- Sử dụng thiết bị như công cụ giáo dục đồng hành: Nếu phải dùng đến iPad hay điện thoại, cha mẹ nên ngồi cùng con. Khi đó, thiết bị trở thành phương tiện để cha mẹ và con cái tương tác, thảo luận, thay vì là một "người giữ trẻ" thụ động.
Tầm nhìn về một lối sống toàn diện
Nhóm nghiên cứu cảnh báo rằng thách thức đối với trẻ em ngày nay thậm chí còn lớn hơn so với nhóm trẻ trong nghiên cứu (vốn chủ yếu xem tivi), bởi sự phổ biến của các thiết bị cầm tay có tính gây nghiện cao.
Trong tương lai, dự án sẽ tiếp tục theo dõi nhóm trẻ này đến tuổi trưởng thành để đánh giá sâu hơn về chức năng nhận thức và sức khỏe tâm thần như trầm cảm hay lo âu. Mục tiêu cuối cùng là tìm hiểu tại sao một số trẻ có khả năng phục hồi tốt hơn những trẻ khác, từ đó thiết kế các biện pháp can thiệp chuẩn xác.
PGS Tan kết luận rằng các vấn đề của thanh thiếu niên hiện nay thường là sự kết hợp của ba yếu tố: thời gian sử dụng màn hình quá nhiều, ít vận động và thiếu ngủ. Do đó, giải pháp không chỉ đơn thuần là cấm đoán thiết bị, mà là xây dựng một lối sống cân bằng, nơi tương tác thực tế và vận động thể chất được đặt lên hàng đầu.
Dù con bạn đã lỡ tiếp xúc với màn hình quá nhiều, hãy nhớ rằng cánh cửa để thay đổi vẫn luôn rộng mở. Mỗi phút giây tương tác thực tế hôm nay đều là một viên gạch xây dựng lại tương lai vững chắc cho trẻ.