Quy định mới về mức đóng và hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 374/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 374/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp; trong đó quy định rõ đối tượng đóng, mức đóng và mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp...
Các trường hợp xác định là đang đóng bảo hiểm thất nghiệp
Một trong những nội dung quan trọng nhất của Nghị định là quy định rõ ràng về trạng thái "đang đóng BHTN". NLĐ thuộc một trong 6 trường hợp sau đây, khi có xác nhận của cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) trên sổ BHXH, sẽ được công nhận là đang tham gia để làm căn cứ hưởng trợ cấp:
- Trường hợp 1: Đã đóng BHTN của tháng chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ), hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc theo quy định pháp luật.
- Trường hợp 2: Đã đóng BHTN của tháng liền kề trước tháng chấm dứt HĐLĐ, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc.
- Trường hợp 3: Nghỉ việc do ốm đau, thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, không hưởng tiền lương tại đơn vị (áp dụng cho tháng chấm dứt hoặc tháng liền kề trước khi chấm dứt HĐLĐ).
- Trường hợp 4: Nghỉ việc không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng tại đơn vị (áp dụng cho tháng chấm dứt hoặc tháng liền kề trước khi chấm dứt HĐLĐ).
- Trường hợp 5: Tạm hoãn thực hiện HĐLĐ hoặc hợp đồng làm việc từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng tại đơn vị (áp dụng cho tháng chấm dứt hoặc tháng liền kề trước khi chấm dứt HĐLĐ).
- Trường hợp 6: Nghỉ việc tại đơn vị sử dụng lao động không còn khả năng đóng BHTN theo quy định tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP (như doanh nghiệp giải thể, phá sản hoặc chủ sử dụng bỏ trốn).
Việc phân tách rõ ràng các nhóm nghỉ việc (ốm đau, không lương, tạm hoãn) giúp loại bỏ những vướng mắc trong việc thẩm định hồ sơ, đảm bảo NLĐ không bị mất quyền lợi khi gặp rủi ro bất khả kháng.
Mức đóng và trách nhiệm của các bên liên quan
Nghị định duy trì mức đóng ổn định nhưng phân định rõ nguồn kinh phí cho từng loại hình đơn vị:
- Người lao động: Đóng bằng 1% tiền lương tháng.
- Người sử dụng lao động (NSDLĐ): Đóng bằng 1% quỹ tiền lương tháng của những NLĐ đang tham gia BHTN.
Về nguồn đóng của NSDLĐ:
- Đơn vị ngân sách bảo đảm toàn bộ kinh phí: Ngân sách nhà nước (NSNN) bảo đảm toàn bộ nguồn đóng, bố trí trong dự toán chi thường xuyên hằng năm.
- Đơn vị ngân sách bảo đảm một phần kinh phí: NSNN bảo đảm nguồn đóng cho số người hưởng lương từ ngân sách; phần còn lại đơn vị tự bảo đảm.
- Doanh nghiệp, tổ chức sản xuất kinh doanh: Khoản đóng được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ.
- Các tổ chức khác: Sử dụng từ nguồn kinh phí hoạt động theo quy định pháp luật.
Chính sách ưu đãi: Giảm mức đóng xuống 0%
Nhằm khuyến khích tinh thần trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, Nghị định đưa ra chính sách ưu đãi đặc biệt: NSDLĐ khi tuyển dụng mới và sử dụng người lao động là người khuyết tật sẽ được giảm mức đóng BHTN từ 1% xuống 0% đối với phần trách nhiệm của chủ sử dụng.
- Thời gian hỗ trợ: Tối đa 12 tháng đầu kể từ khi tuyển mới.
- Điều kiện: NSDLĐ phải đăng ký tham gia BHTN cho NLĐ khuyết tật với cơ quan BHXH và đính kèm bản sao giấy xác nhận khuyết tật hợp lệ.
Cơ chế duy trì số dư Quỹ và hỗ trợ từ Ngân sách Trung ương
Để đảm bảo Quỹ BHTN luôn ở trạng thái an toàn, NSNN hỗ trợ Quỹ theo nguyên tắc: Duy trì số dư hằng năm bằng 2 lần tổng các khoản chi của năm trước liền kề. Mức hỗ trợ tối đa bằng 1% quỹ tiền lương tháng đóng BHTN.
Quy trình chuyển kinh phí được thực hiện chặt chẽ:
- Vào quý IV hằng năm, BHXH Việt Nam lập dự toán gửi Bộ Tài chính để chuyển tiền một lần vào Quỹ.
- Trong 10 ngày làm việc sau khi nhận báo cáo quyết toán, Bộ Tài chính thẩm định số kinh phí thực tế.
- Nếu cấp thừa, BHXH Việt Nam nộp trả ngân sách; nếu thiếu, Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền cấp bổ sung vào năm sau.
Cách tính mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng
Mức hưởng trợ cấp được quy định rõ ràng để NLĐ tự tính toán quyền lợi của mình: Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng = Mức lương bình quân của 6 tháng liền kề có đóng bảo hiểm thất nghiệp trước khi thất nghiệp x 60%.
- Lưu ý về sự gián đoạn: Nếu những tháng cuối có sự gián đoạn đóng, mức hưởng sẽ tính trên bình quân 6 tháng đóng BHTN gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng.
- Mức trần: Không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng theo quy định của Bộ luật Lao động tại thời điểm chấm dứt hợp đồng.
- Cách tính tháng hưởng: Tính theo tháng dương lịch. Một tháng hưởng tính từ ngày bắt đầu đến ngày đó của tháng sau trừ 1 ngày (trường hợp tháng sau không có ngày tương ứng thì tính đến ngày cuối cùng của tháng đó).
Rút ngắn thời gian chi trả xuống còn 5 ngày
Đây là một bước tiến trong cải cách thủ tục hành chính. Cơ quan BHXH phải thực hiện chi trả trợ cấp cho người lao động trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày:
- Hết thời hạn nhận quyết định về việc hưởng trợ cấp thất nghiệp.
- Hoặc hết thời hạn thông báo về việc tìm kiếm việc làm hằng tháng.
Việc quy định mốc thời gian cụ thể (5 ngày) giúp NLĐ giảm bớt áp lực tài chính, nhanh chóng nhận được sự hỗ trợ từ quỹ bảo hiểm để ổn định cuộc sống và tái hòa nhập thị trường lao động.
Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.