Doanh nghiệp may mặc Hải Phòng tích cực chuyển đổi xanh
Nhiều doanh nghiệp may mặc của thành phố Hải Phòng đã chủ động chuyển đổi theo hướng sản xuất xanh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững.
Đổi mới sản xuất
Công ty TNHH Thương mại Sao Mai (xã Vĩnh Bảo) là một trong những doanh nghiệp may mặc sớm tiếp cận tư duy chuyển đổi xanh. Chuyên sản xuất đồng phục cho các thị trường xuất khẩu Mỹ, Úc, Canada, Nhật Bản…, doanh nghiệp chịu áp lực lớn từ các đối tác quốc tế về tiêu chuẩn môi trường, đặc biệt trong khâu sử dụng năng lượng và phát thải.
Trước đây, cũng như nhiều doanh nghiệp may khác, công ty sử dụng nhiên liệu hóa thạch như than, đá để cấp nhiệt hơi cho quá trình sấy sản phẩm. Tuy nhiên, mô hình này bộc lộ nhiều hạn chế, không chỉ về phát thải khí CO₂ mà còn khó đáp ứng các tiêu chí môi trường ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu. Từ thực tế đó, doanh nghiệp quyết định chuyển sang dùng viên gỗ nén sinh học thay thế dần nhiên liệu truyền thống.
Bà Phạm Thị Khánh, Trưởng Phòng Hành chính - Nhân sự công ty cho biết: “Nguồn nhiên liệu sinh học ổn định, ít phát thải, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của doanh nghiệp và yêu cầu từ các nhãn hàng quốc tế”.
Nhiều doanh nghiệp may mặc khác trên địa bàn thành phố cũng từng bước chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thân thiện với môi trường. Công ty CP May Hải Anh (xã Đường An) lựa chọn cách tiếp cận từ không gian sản xuất và điều kiện lao động. Doanh nghiệp chú trọng tăng tỷ lệ cây xanh trong khuôn viên nhà máy, giảm tác động tiêu cực của hoạt động sản xuất tới môi trường chung quanh. Trong các xưởng may, hệ thống quạt thông gió truyền thống được thay thế bằng hệ thống làm mát bằng hơi nước, giúp giảm bụi, tiếng ồn và nhiệt độ, tạo môi trường làm việc dễ chịu hơn cho người lao động.
Công ty TNHH May TBT Thanh Hà (xã Hà Tây) cũng cho thấy nỗ lực rõ rệt trong hành trình chuyển đổi xanh. Doanh nghiệp từng bước thay thế máy móc cũ bằng thiết bị tự động, tiết kiệm điện năng và giảm chi phí nhân lực.
Ông Lê Viết Thụ, Giám đốc công ty cho rằng, chi phí đầu tư cho các giải pháp môi trường không nhỏ, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, nếu không chuyển đổi, doanh nghiệp sẽ khó tồn tại lâu dài. “Đối tác bây giờ không chỉ hỏi giá mà còn hỏi rất kỹ về phát thải và trách nhiệm môi trường. Không đáp ứng được sẽ bị loại khỏi chuỗi cung ứng”, ông Thụ cho hay.
Theo các chuyên gia, chuyển đổi xanh trong ngành may mặc không còn là việc “nên hay không” mà là vấn đề “làm sớm hay muộn”. Doanh nghiệp đi trước sẽ có lợi thế trong tiếp cận thị trường, xây dựng thương hiệu và thu hút lao động chất lượng. Ngược lại, sự chậm trễ sẽ khiến doanh nghiệp mất dần cơ hội, nhất là khi các tiêu chuẩn xanh đang trở thành yêu cầu kỹ thuật mới trong thương mại quốc tế.
Vượt rào cản
Dù mang lại nhiều lợi ích nhưng quá trình chuyển đổi xanh trong ngành may mặc gặp không ít khó khăn. Theo ông Lê Viết Thụ, việc đầu tư cho hệ thống xử lý môi trường, đổi mới công nghệ, chuyển sang sử dụng nguyên liệu và năng lượng thân thiện với môi trường đòi hỏi nguồn vốn rất lớn, trong khi biên lợi nhuận của ngành may mặc vốn mỏng. Điều này khiến không ít doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh yếu tố vốn, chuyển đổi xanh còn kéo theo yêu cầu thay đổi tư duy quản trị và tổ chức sản xuất. Không ít doanh nghiệp thừa nhận, khó khăn không chỉ nằm ở việc mua sắm thiết bị hay cải tạo hạ tầng mà còn ở xây dựng quy trình vận hành mới, đào tạo lại đội ngũ lao động để thích ứng với công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất bền vững.
Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Hoàng Long cho biết, chuyển đổi xanh trong ngành may mặc trở thành yêu cầu bắt buộc của thị trường xuất khẩu. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp triển khai chuyển đổi theo lộ trình phù hợp, tập trung trước vào tiết kiệm năng lượng, kiểm soát môi trường và cải thiện điều kiện sản xuất, qua đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp kiên trì theo đuổi chuyển đổi xanh đang dần gặt hái kết quả tích cực. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường giúp doanh nghiệp giữ vững đơn hàng, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo thống kê chưa đầy đủ của các cơ quan chức năng, đến nay, sau hợp nhất thành phố có khoảng 300 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dệt may. Trong quá trình chuyển đổi xanh, các doanh nghiệp may mặc của thành phố kỳ vọng nhận được sự đồng hành thiết thực từ các ngành chức năng và chính quyền địa phương.
Việc kịp thời cung cấp thông tin về tiêu chuẩn quốc tế, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, khuyến khích đầu tư công nghệ sạch và hình thành các mô hình sản xuất xanh mẫu sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt rủi ro, chi phí ban đầu. Cùng với đó, tăng cường liên kết trong ngành, chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp kỹ thuật được xem là "chìa khóa" để doanh nghiệp may mặc thành phố từng bước chuyển đổi hiệu quả, phát triển bền vững và giữ vững vị thế trên thị trường xuất khẩu.