Văn minh trong việc cưới, việc tang ở xã Trần Phú

Đổi thay tích cực từ mỗi gia đình

Trong không khí rộn ràng của ngày vui, đám cưới của cặp đôi Lê Thùy Linh và Trần Đình Duy ở xã Trần Phú mới đây được tổ chức trong không gian ấm cúng, trang trọng nhưng vẫn trẻ trung, hiện đại.

Điểm mới cũng là nét đặc biệt trong đám cưới này, là việc áp dụng hình thức “mừng cưới không dùng tiền mặt” thông qua mã QR được đặt trang trọng ngay lối đón khách. Khách mời đến chung vui không còn bối rối với phong bì, thay vào đó là sự thuận tiện, nhanh gọn, an toàn.

Tiệc cưới được tổ chức gói gọn trong một buổi, không kéo dài nhiều ngày. Âm nhạc rộn ràng nhưng vừa đủ, kết thúc trước 22 giờ, bảo đảm sự yên tĩnh cho khu dân cư.

Việc giản lược nghi lễ, hạn chế thuốc lá giúp ngày vui của đôi trẻ trở nên nhẹ nhàng, văn minh, niềm hạnh phúc lan tỏa trọn vẹn trong tiếng chúc mừng của bà con, xóm giềng.

Song song với việc cưới, việc tang ở xã Trần Phú cũng có nhiều đổi mới tích cực, điển hình như ở thôn An Xá - thôn lớn nhất của xã với 1.377 hộ dân, hơn 5.200 nhân khẩu. Trước đây, việc tổ chức tang lễ tại thôn này từng là nỗi trăn trở của chính quyền địa phương và ngay chính người dân, bởi những thói quen cũ như làm cỗ lớn, mời khách đông, sử dụng thuốc lá, kèn trống kéo dài. Không ít gia đình, dù điều kiện kinh tế còn khó khăn, vẫn cố tổ chức linh đình vì tâm lý “không muốn thua kém”.

Nhận diện rõ vấn đề, Chi bộ thôn An Xá với 111 đảng viên xác định xây dựng nếp sống văn minh trong việc tang là nhiệm vụ trọng tâm, cần làm kiên trì nhưng thuyết phục. Nội dung này được đưa vào sinh hoạt chi bộ, họp thôn, từng đảng viên được yêu cầu nêu gương từ chính gia đình mình.

Khi gia đình nhà nào có tang, Ban lãnh đạo thôn trực tiếp đến thăm hỏi, chia sẻ và vận động gia đình hạn chế tối đa việc làm cỗ linh đình, bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, phân loại rác thải. Từ đây nhiều gia đình mạnh dạn thay đổi cách tổ chức tang lễ.

Thôn còn triển khai mô hình “vòng hoa luân chuyển” bằng nguồn kinh phí chung. Nhờ đó, tang lễ trở nên gọn nhẹ, giảm chi phí, hạn chế lãng phí hình thức. Việc mời thuốc lá trong tang lễ gần như không còn. Kèn trống được tiết chế, trả lại không gian trang nghiêm, tĩnh lặng cho người đã khuất và cộng đồng xung quanh.

“Sự chuyển biến tích cực trong việc tang tại thôn An Xá còn thể hiện ở việc ngày càng nhiều gia đình lựa chọn hình thức hỏa táng văn minh cho người đã khuất. Công tác quy hoạch nghĩa trang cũng đi vào nền nếp, với diện tích xây dựng mộ phần được quy định cứng 1,5m²/mộ, chấm dứt tình trạng xây cất tự phát, lãng phí đất đai”, anh Trần Thế Na, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn An Xá cho biết.

Từ những điển hình cụ thể, nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang đã lan tỏa ra toàn xã Trần Phú. Không còn cảnh mâm cao cỗ đầy kéo dài nhiều ngày, không còn tiếng loa đài thâu đêm hay những hủ tục gây áp lực kinh tế, tinh thần cho mỗi gia đình, việc cưới, việc tang ở xã Trần Phú đang dần trở nên gọn nhẹ nhưng vẫn đủ đầy ý nghĩa, phù hợp với nhịp sống hiện đại.

Theo thống kê của địa phương, từ đầu năm 2025 đến nay, toàn xã có 113 đám tang, hầu hết các gia đình đều chấp hành nghiêm các quy ước văn hóa đã ban hành. Nhiều gia đình chủ động cắt giảm số lượng mâm cỗ, thực hiện nghiêm quy định về âm lượng kèn trống, không tổ chức quá 22 giờ đêm.

Trong việc cưới, tinh thần “vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm” ngày càng được đề cao, các thủ tục rườm rà, phô trương dần được loại bỏ. Đặc biệt, việc trao giấy kết hôn tại UBND xã cũng khiến cho các cặp đôi cảm thấy trang trọng và thêm phần ý nghĩa cho sự kiện trọng đại của cuộc đời.

Chính quyền đồng hành giữ vững nền nếp

Để những chuyển biến trong việc cưới, việc tang không dừng lại ở những mô hình hay, cách làm tốt mà trở thành nền nếp bền vững, UBND xã Trần Phú ban hành Quy chế thăm hỏi, viếng đối với công dân từ trần.

Theo quy chế, khi có công dân qua đời (không thuộc diện cán bộ do Đảng ủy quản lý đã có quy định riêng), Trưởng thôn có trách nhiệm thông báo nhanh qua nhóm Zalo cho Văn phòng HĐND - UBND xã. Trên cơ sở đó, xã thành lập đoàn viếng gồm đại diện Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã đến thăm hỏi, động viên gia đình.

Ông Nguyễn Văn Bền, Phó chủ tịch Thường trực UBND xã Trần Phú cho biết: “Trong quy chế, xã dành sự trân trọng riêng cho các đối tượng chính sách như thương binh, bệnh binh, người nhiễm chất độc hóa học hoặc thân nhân liệt sĩ. Việc chuẩn bị kinh phí viếng và tổ chức lễ truy điệu được thực hiện chu đáo, trang trọng, vừa bảo đảm đúng quy định nếp sống văn hóa, vừa thắt chặt tình đoàn kết giữa Đảng, chính quyền và nhân dân”.

Thực tế cho thấy, khi chính quyền đồng hành kịp thời, đúng mực, người dân thêm yên tâm, tin tưởng. Tang lễ vì thế được tổ chức trang nghiêm, nghĩa tình nhưng không nặng nề hình thức, không tạo gánh nặng kinh tế cho gia đình.

Những chuyển biến trong việc cưới, việc tang ở xã Trần Phú không chỉ dừng lại ở việc giảm mâm cỗ, tiết chế tiếng kèn hay đổi mới hình thức tổ chức. Sâu xa hơn, đó là sự thay đổi trong nhận thức, trong cách ứng xử văn hóa của người dân từ những việc tưởng chừng rất riêng tư đã góp phần xây dựng cộng đồng văn minh, gắn kết, nghĩa tình.

HẠNH NGA