Sức hút nguy hiểm của 'bóng cười' với giới trẻ
Dù nhận thức rõ tác hại, nhiều bạn trẻ vẫn sử dụng "bóng cười" (khí N₂O), thậm chí lạm dụng và lệ thuộc, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về thần kinh và sức khỏe tâm thần.
Theo bác sĩ Lê Thị Phương Thảo, Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), bóng cười gây ra nhiều hệ lụy nặng nề nhưng vẫn thu hút không ít bạn trẻ. Nguyên nhân là khí N₂O tác động tinh vi lên não bộ, tạo cảm giác hưng phấn nhanh chóng và đánh lừa người sử dụng.
Khi hít khí N₂O, chất này nhanh chóng đi vào máu và tác động trực tiếp lên não, kích thích giải phóng dopamine- loại hormone tạo cảm giác khoái cảm. Chỉ sau vài giây, người dùng có thể rơi vào trạng thái sảng khoái, lâng lâng, cười không kiểm soát.
Ngoài ra, khí cười còn gây cảm giác lơ lửng, giảm đau, giúp người sử dụng tạm quên căng thẳng, mệt mỏi, từ đó bị coi như một cách “xả stress” nhanh.
Tuy nhiên, tác dụng của bóng cười chỉ kéo dài vài phút. Muốn duy trì cảm giác hưng phấn, người dùng buộc phải hít liên tục, khiến liều lượng tăng nhanh từ vài quả lên hàng chục, thậm chí hàng trăm quả trong một lần sử dụng. Việc không xuất hiện các biểu hiện “vật vã” ngay lập tức khiến nhiều người lầm tưởng bóng cười không gây nghiện, trong khi thực tế não bộ dễ hình thành sự lệ thuộc tâm thần rất khó dứt bỏ.
Bác sĩ Thảo cho biết, lạm dụng khí N₂O trong thời gian dài có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ thần kinh. Khí này làm bất hoạt vitamin B12- yếu tố quan trọng giúp bảo vệ dây thần kinh, từ đó dẫn đến tổn thương tủy sống, thoái hóa sợi trục thần kinh. Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tê bì tay chân, đi lại khó khăn, thậm chí liệt hoàn toàn.
Ngoài ra, bóng cười còn gây rối loạn tâm thần. Viện Sức khỏe Tâm thần từng tiếp nhận trường hợp nam bệnh nhân 22 tuổi sử dụng 30–40 quả bóng cười mỗi lần trong nhiều năm. Không chỉ bị yếu liệt chi, người này còn xuất hiện các biểu hiện loạn thần như hoang tưởng bị theo dõi, bị hãm hại. Theo bác sĩ, đây là hậu quả của việc não bộ bị tác động kéo dài bởi chất gây ảo giác.
Từ thực tế điều trị, bác sĩ Thảo khuyến cáo giới trẻ tuyệt đối không thử sử dụng khí N₂O, dù chỉ một lần. Với những trường hợp đã từng sử dụng, cần sớm nhận diện các dấu hiệu bất thường như tê bì tay chân, mệt mỏi, khó tập trung hoặc xuất hiện ảo giác để kịp thời đến cơ sở y tế chuyên khoa. Việc điều trị không chỉ dừng ở bổ sung vitamin hay phục hồi chức năng, mà còn cần can thiệp tâm lý nhằm cắt đứt sự lệ thuộc vào cảm giác hưng phấn giả tạo.
“Đừng đánh đổi sức khỏe, đôi chân và trí tuệ chỉ vì vài phút vui vẻ từ bóng cười. Khi hít khí N₂O, người trẻ đang tự làm tổn hại tương lai của chính mình”, bác sĩ Thảo nhấn mạnh.