Nhiều điểm mới trong lần đầu bầu cử theo chính quyền địa phương 2 cấp
Cuộc bầu cử nhiệm kỳ này tại Hải Phòng có nhiều điểm mới, đáng chú ý là những thay đổi trong quy định bầu cử sau sáp nhập đơn vị hành chính.
Phân cấp rõ ràng
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước và sẽ diễn ra ngay sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
So với các nhiệm kỳ trước, cuộc bầu cử nhiệm kỳ này có nhiều thay đổi, đặc biệt là với những điểm mới trong quy định về bầu cử sau khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập đơn vị hành chính.
Tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, nhiều quy định đã được thay đổi để phù hợp với tình hình mới.
Khi không còn cấp huyện, UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định việc xác định khu vực bỏ phiếu và báo cáo UBND cấp tỉnh. UBND cấp tỉnh chỉ điều chỉnh việc xác định khu vực bỏ phiếu trong trường hợp cần thiết.
Quy định này cho thấy sự phân cấp, phân quyền đã được phân định rõ, cấp cơ sở hiện nay càng thêm chủ động, rút ngắn quy trình thực hiện.
Đến nay, 113 xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố Hải Phòng (trừ đặc khu Bạch Long Vĩ không tổ chức HĐND) đã ban hành quyết định thành lập 718 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã, gồm 8.316 thành viên.
Một điểm nhấn đáng chú ý là bên cạnh tiếp xúc cử tri trực tiếp, luật cho phép tổ chức trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến, với điều kiện bảo đảm kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng.
Ở Hải Phòng, 100% số Uỷ ban bầu cử ở cấp xã có trưởng, phó ban là đồng chí Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND cấp xã.
Tại cuộc họp Uỷ ban Bầu cử thành phố lần thứ hai với các đồng chí Trưởng ban là Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu của thành phố Hải Phòng, đồng chí Lê Văn Hiệu, Phó bí thư Thành uỷ, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch Uỷ ban Bầu cử thành phố Hải Phòng nhấn mạnh: "Cuộc bầu cử lần này đặc biệt khác so với các cuộc bầu cử trước đây. Từ 10 - 20 quận, huyện, thị xã của tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng cũ, nay việc bầu cử được triển khai trực tiếp đến 114 xã, phường, đặc khu với những nhiệm vụ rất quan trọng. Việc lựa chọn đồng chí Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND cấp xã và những người có đủ điều kiện làm lãnh đạo Uỷ ban Bầu cử ở cấp xã được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm điều kiện để phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và chọn ra những đại biểu xứng đáng nhất với vai trò đại biểu của nhân dân".
Kỳ vọng những đổi thay tích cực
Hiện nay, Uỷ ban Bầu cử thành phố Hải Phòng và các xã, phường, đặc khu đang khẩn trương triển khai các nhiệm vụ chuẩn bị cho công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Qua giám sát của Thường trực HĐND thành phố Hải Phòng tại một số xã, phường, nhiều địa phương phản ánh những vướng mắc, bỡ ngỡ khi lần đầu triển khai tổ chức bầu cử theo tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, kinh phí, cơ sở vật chất một số đơn vị bầu cử chưa đáp ứng. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác bầu cử, tra cứu thông tin, lý lịch người ứng cử trên VNeID còn gặp vướng mắc...
Với quyết tâm tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Uỷ ban Bầu cử thành phố Hải Phòng và các xã, phường, đặc khu cùng các cơ quan liên quan đang tích cực tháo gỡ vướng mắc, thực hiện các nhiệm vụ đúng tiến độ, chất lượng yêu cầu để ngày bầu cử thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân.
Cử tri, nhân dân đang đặt kỳ vọng vào những chuyển biến tích cực khi lần đầu tiên tổ chức bầu cử theo tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
"Ngay từ giai đoạn đầu của cuộc bầu cử, tôi đã thấy một khí thế mới hoàn toàn khác với những nhiệm kỳ trước, nhất là khi hoà chung với không khí hướng về Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Giờ đây, Uỷ ban bầu cử cấp xã trực tiếp triển khai nhiệm vụ khi không còn cấp huyện cũng giúp việc bầu cử ở cơ sở được tổ chức trang trọng, đầu tư và bài bản, chất lượng hơn", ông Bùi Văn Phúc, Bí thư chi bộ tổ dân phố Phú Thứ 1, phường Nhị Chiểu (thành phố Hải Phòng) phấn khởi.
Nhiều cử tri còn kỳ vọng khi không còn cấp huyện, chất lượng người ứng cử đại biểu HĐND cấp xã sẽ được nâng cao để người dân bỏ phiếu, chọn ra những người xứng đáng làm đại biểu của nhân dân.
"Trước đây, hoạt động của HĐND cấp xã nói chung, đại biểu HĐND cấp xã nói riêng nhiều lúc còn mờ nhạt. Bây giờ cấp xã trong mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp rất quan trọng, chúng tôi mong sẽ có những người ứng cử có trình độ, năng lực, nhiệt huyết, đặc biệt là những người trẻ, gần gũi với đời sống nhân dân", bà Nguyễn Ngọc Bím ở thôn Hoàng Xá, xã An Lão (Hải Phòng) cho biết.
Đây cũng là kỳ vọng của nhiều cử tri, nhân dân thành phố Hải Phòng. Với những đổi thay khi bầu cử theo chính quyền địa phương 2 cấp, ngày bầu cử sẽ khí thế hơn, thực sợ trở thành ngày hội lớn của toàn dân.