U23 Việt Nam đã vươn tầm châu lục
Nhìn đội U23 Việt Nam thi đấu trong 3 trận vừa qua hẳn người hâm mộ thấy yên tâm, thấy một đội bóng đã ‘lột xác’.
Sau thời đỉnh cao của bóng đá Việt Nam với tài huấn luyện của ông Park Hang-seo, hiện nay, lứa cầu thủ U23 đã trưởng thành vượt bậc.
Bởi vậy, huấn luyện viên Kim Sang-sik đã không hề giấu diếm khi nói rằng bóng đá Việt Nam đã trên tầm khu vực Đông Nam Á và vươn tầm châu Á.
Có hai thông số đáng chú ý khi Việt Nam Thắng Arab Saudi 1 - 0 ở lượt cuối bảng A U23 châu Á 2026 vừa qua: tỷ lệ kiểm soát bóng và số đường chuyền. Trước đối thủ không còn lựa chọn nào khác ngoài tìm kiếm chiến thắng và được đánh giá mạnh hơn, các học trò của ông Kim vẫn có 40,6% thời lượng cầm bóng, cùng 349 đường chuyền - so với 500 của Arab Saudi.
Những thống kê này cho thấy sự tự tin trong việc tiếp cận trận đấu theo hướng phòng ngự có tổ chức và tấn công có kế hoạch của Việt Nam. Bất chấp việc thủ thành Trần Trung Kiên bắt bóng hay như lên đồng với 7 pha cứu thua, những gì toàn đội thể hiện tối 12/1 không chỉ là bản lĩnh hay sự mạnh mẽ về mặt tâm lý, không e sợ trước đối thủ. Đó còn là bằng chứng cho thấy khả năng chơi bóng của các cầu thủ Việt Nam đã tới mức trở thành cơ sở cho sự tự tin.
Lối chơi dựa trên hệ thống ba trung vệ đã trở thành một phần bản sắc từ thời ông Park, tiếp tục là nền tảng dưới thời ông Kim. Bệ đỡ ấy trở thành một phần lý do làm nên tâm lý vững vàng cho các cầu thủ.
Hiện nay, đội tuyển được tổ chức bằng cấu trúc “kim tự tháp” 5 – 4 - 1, thông qua việc bảo vệ khoảng trống giữa tuyến tiền vệ và tuyến thủ, bảo vệ hai góc của khối phòng ngự ở biên. Các học trò nắm rõ ý đồ của huấn luyện viên, quán triệt và thực thi cấu trúc này rất nhịp nhàng.
Và lẽ tất yếu, phòng ngự cũng là một kỹ năng và nó ắt phải đến từ khả năng của các cầu thủ cùng sự tập luyện.
Lứa cầu thủ trẻ hiện tại của Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của ông Kim Sang-sik còn đạt mức độ thể lực đáp ứng yêu cầu chuyên môn đặt ra, đặc biệt là trong hoàn cảnh phải chơi ở trạng thái không bóng, duy trì đến phút 90. Trong thể thao, trước khi nói về kỹ thuật hay chiến thuật, một vận đông viên cần phải có thể trạng đạt chuẩn chuyên nghiệp.
Các chuyển động mang tính "giật, bật, vọt" nếu diễn ra liên tục trong thời gian ngắn, có thể dẫn đến tình trạng tiêu hao thể lực đáng kể. Điều này cũng cần được đặt trong trạng thái phòng ngự, tức là khi không có bóng, của một cầu thủ. Nó luôn đi kèm áp lực và căng thẳng của sự tập trung: giữ vị trí, giữ cự ly, phối hợp lên - xuống, quan sát bóng lẫn quan sát đối thủ.
Huấn luyện viên muốn các học trò chơi với quãng nghỉ không nhiều và mang tính liên tục. Nghĩa là, xét ở góc nhìn của người trong cuộc, các cầu thủ Việt Nam vừa có thể chạy nhiều, vừa có thể bảo đảm cường độ cao.
Cũng về thể chất, nhờ sở hữu Phạm Lý Đức, Nguyễn Hiểu Minh - cặp trung vệ cao lần lượt 1,82 và 1,84 mét, rất mạnh không chiến, U23 Việt Nam có thêm vũ khí lợi hại từ bóng chết. Khi cách thức ghi bàn được mở rộng và chứng minh được mức độ hiệu quả trong suốt một năm đã qua dưới thời ông Kim, các đối thủ buộc phải dè chừng nhiều hơn và đổi lại, chúng ta có thêm niềm tin hơn vào bản thân.
Về khía cạnh trình độ chơi bóng, quy luật của sự phát triển nằm ở tính cạnh tranh. Nhiều năm qua, sự chuẩn bị cho các lứa trẻ của bóng đá Việt Nam không chỉ ở khâu đào tạo học viện hay cấp câu lạc bộ, mà còn ở những chuyến tập huấn, mang đến cơ hội cọ xát với các đối thủ mạnh.
"Sự chuẩn bị của Việt Nam cũng hơn hẳn các nước trong khu vực, nhờ nhiều chuyến ra nước ngoài", trung vệ Nhật Minh chia sẻ.
"Chúng tôi đá với các đối thủ mạnh hơn nên rút ra kinh nghiệm. Khi về Đông Nam Á, cách biệt với các đội ít đầu tư thể hiện rõ ràng, chỉ Thái Lan và Indonesia là tạo cảm giác tương đương".
Và cuối cùng là sự đồng đều của tập thể, khi bóng đá là trò chơi của 11 con người trên sân. Lứa U23 Việt Nam hiện tại không chỉ được xây dựng trên một tập hợp nhiều cầu thủ dày dạn kinh nghiệm đá ở V-League, mà nhiều gương mặt đã "quen" nhau từ các lứa tuổi thấp hơn. Ví dụ, thông qua định hướng tập hợp các tài năng trẻ khắp đất nước, các cầu thủ được tập luyện trong điều kiện cơ sở vật chất hiện đại của lò PVF, từ đó thi đấu ở các giải quốc tế như U15 ICC cuối năm 2018.
Các cầu thủ thi đấu với nhau thường xuyên và cùng ở môi trường trong nước, được các câu lạc bộ tạo điều kiện hội quân cũng là những lợi thế không nhỏ. Không phải nền bóng đá nào, liên đoàn cũng cầm trịch được lực lượng như ở ta.
Sau chiến thắng ở chung kết SEA Games, tập thể này vẫn giữ trạng thái sung mãn cả tinh thần lẫn thể lực để bước vào vòng chung kết U23 châu Á. Họ đã đi qua vòng bảng với 3 trận toàn thắng trước các đối thủ mạnh.
Đó vừa là khả năng chơi bóng được nâng tầm vừa là sự bứt lên về tâm lý, về sức chịu đựng trước sức ép lớn trong những thời điểm căng thẳng.