Hạ tầng tê liệt, nguồn cung ứng điện Ukraine chỉ còn 60%

Theo tờ The Straits Times, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 16/1 cho biết tổng công suất phát điện hiện tại chỉ đạt 11 gigawatt, trong khi nhu cầu mùa đông lên tới 18 gigawatt, tương đương nguồn cung ứng điện Ukraine chỉ còn đáp ứng 60%. Khoảng cách lớn giữa cung và cầu khiến việc duy trì điện, sưởi ấm trở nên vô cùng khó khăn dưới thời tiết khắc nghiệt.

Chính quyền Kiev trong tuần này tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng khi lưới điện quốc gia tiếp tục sụp đổ dưới sức ép từ các đợt tấn công mới của Nga, nền nhiệt thấp và thiệt hại tích lũy gần bốn năm xung đột. Giới chức thừa nhận nhiều hạ tầng bị phá hủy lặp lại, khiến khả năng phục hồi ngày càng hạn chế. Trước tình hình đó, Tổng thống Zelensky giao chức Bộ trưởng Năng lượng cho ông Denys Shmyhal nhằm tăng cường phối hợp đối phó cuộc khủng hoảng đang leo thang.

Trong bài phát biểu đầu tiên, Bộ trưởng Shmyhal cho biết tình hình đặc biệt nghiêm trọng tại Kiev, Kharkov, Odessa và các thị trấn gần tiền tuyến. Hàng nghìn ngôi nhà đã mất hệ thống sưởi và chìm trong bóng tối nhiều ngày khi nhiệt độ liên tục dưới 0 độ C. Hệ thống tại Kiev vẫn chưa thể khôi phục hoàn toàn sau cuộc tấn công đặc biệt nghiêm trọng cách đây một tuần. Đáng chú ý, đợt rét này khắc nghiệt hơn trung bình nhiều năm khi nhiệt độ thủ đô xuống tới âm 16 độ C vào sáng 16/1.

Về phía Nga, nước này tuyên bố hạ tầng năng lượng Ukraine là mục tiêu hợp pháp nhằm làm suy giảm khả năng tiến hành chiến tranh của Kiev. Lập trường này tiếp tục vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ phương Tây. “Hiện tại, cường độ tấn công của Nga đang gia tăng hàng ngày. Không còn nhà máy điện nào tại Ukraine chưa từng bị tấn công. Tại một số khu vực, công tác chuẩn bị cho mùa đông đã thất bại”, ông Shmyhal phát biểu trước Quốc hội.

Để bù đắp thiếu hụt, Ukraine tăng mạnh nhập khẩu điện từ Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, công suất nhập khẩu tối đa hiện chỉ khoảng 2,3 gigawatt và giá điện cao khiến Kiev thường chỉ mua được một phần nhỏ nhu cầu. Bộ trưởng Shmyhal cho biết các doanh nghiệp nhà nước lớn như Naftogaz, Ukroboronprom và Ukrzaliznytsia sẽ được khuyến khích chủ động tăng cường nhập khẩu điện.

Bên cạnh đó, chính phủ kêu gọi toàn xã hội giảm tiêu thụ không cần thiết. “Tôi đề nghị các doanh nghiệp tắt quảng cáo ngoài trời, biển hiệu và màn hình điện tử. Nếu có nguồn năng lượng dư thừa, hãy chia sẻ cho người dân”, Bộ trưởng Shmyhal nhấn mạnh, coi đây là biện pháp cấp bách giúp Ukraine vượt qua mùa đông khi hệ thống tiếp tục chịu sức ép nặng nề.