Mạch lễ hội bốn mùa
Lễ hội truyền thống và lễ hội văn hóa của Hải Phòng xuyên suốt bốn mùa, trở thành nguồn lực mềm quan trọng thúc đẩy du lịch phát triển bền vững.
Dòng lễ hội liền mạch
Một trong những nét riêng của Hải Phòng là lễ hội hiện diện suốt bốn mùa, trải dài từ không gian di sản lịch sử - tâm linh đến đô thị và biển đảo. Từ các lễ hội tại quần thể di tích, di sản đến lễ hội văn hóa hay các lễ hội mang đặc trưng cư dân vùng biển. Tất cả tạo nên một chỉnh thể văn hóa liên tục, không đứt đoạn.
Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, mỗi năm Hải Phòng có gần 1.300 lễ hội. Mùa xuân là lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc, chùa Hào Xá, làng Tiến sĩ Mộ Trạch, đền Tranh, đền Xưa, chùa Giám, Văn miếu Mao Điền, hội hát đúm Thủy Nguyên… Mùa hè sôi nổi với các lễ hội Hoa Phượng Đỏ, chọi trâu Đồ Sơn, du lịch biển Cát Bà, Đồ Sơn, đền Bia, đền Cao An Phụ. Còn mùa thu, Hải Phòng lại sâu lắng với lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa thu và đến mùa đông khu khách lại được đến với lễ hội đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm… Đây chính là những tài nguyên du lịch văn hóa tiêu biểu, độc đáo, góp phần nâng cao sức hấp dẫn thúc đẩy thành phố phát triển.
Chị Nguyễn Thu Hà, du khách đến từ Hà Nội, sau khi tham dự lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc chia sẻ: “Tôi đã đi nhiều lễ hội ở miền Bắc, nhưng ở Hải Phòng có cảm giác rất khác. Lễ hội không chỉ đông vui mà còn cho tôi cảm nhận rõ chiều sâu lịch sử, không gian linh thiêng và sự trân trọng di sản của người dân”.
Ở không gian đô thị, lễ hội Hoa Phượng Đỏ vào dịp hè đã trở thành thương hiệu mới của Hải Phòng. Sự kiện văn hóa cộng đồng mở ra cách tiếp cận mới với lễ hội, nhất là với giới trẻ.
Anh Phạm Quang Minh, du khách trẻ đến từ thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Tôi đã được nghe về lễ hội Hoa Phượng Đỏ của Hải Phòng, nhưng khi được trực tiếp trải nghiệm vào mùa hè năm 2025 tôi rất bất ngờ về sự sôi động của lễ hội. Tham dự lễ hội giúp tôi hiểu thêm về đời sống văn hóa của người Hải Phòng, chứ không chỉ đơn thuần là đi tham quan”.
Các lễ hội biển đảo như lễ hội xa mã đình Hoàng Châu, lễ hội đua thuyền Cát Bà lại mang tới cho du khách những cảm xúc khác lạ của cư dân vùng biển. Bà Linda Brown, du khách quốc tế đến từ Úc, sau khi xem lễ hội xa mã đình Hoàng Châu nhận xét: “Đây là trải nghiệm rất thú vị. Tôi không chỉ được ngắm cảnh biển đẹp mà còn được hòa vào không khí lễ hội truyền thống của người dân địa phương. Điều này khiến chuyến đi trở nên đáng nhớ hơn rất nhiều”.
Những chia sẻ ấy cho thấy, lễ hội Hải Phòng không chỉ là sinh hoạt văn hóa mà đang trở thành nguồn lực phát triển du lịch, thu hút đông đảo du khách thập phương trong và ngoài nước. Điều này thể hiện ở lượng du khách đến Hải Phòng năm 2025 tăng hơn 28% so với năm 2024.
Động lực thúc đẩy du lịch
Giá trị của lễ hội không dừng lại ở việc “giữ gìn truyền thống” mà được mở rộng thành động lực cho phát triển du lịch. Việc có lễ hội diễn ra quanh năm giúp Hải Phòng chủ động hơn trong phân bổ dòng khách, giảm phụ thuộc vào mùa cao điểm du lịch biển.
Anh Trần Hoàng Nam, du khách đến từ Đà Nẵng cho biết: “Tôi chọn đi Hải Phòng vào thời điểm không phải mùa hè vì vẫn có lễ hội để trải nghiệm. Cảm giác rất thoải mái, không quá đông đúc mà vẫn có nhiều hoạt động văn hóa để khám phá”.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Trần Thị Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Lữ hành Thăng Long (Hà Nội) cho rằng phản hồi của du khách là minh chứng rõ nhất cho hiệu quả của mạch lễ hội bốn mùa. “Nhiều khách quay lại Hải Phòng lần thứ hai, thứ ba vì muốn trải nghiệm lễ hội vào những thời điểm khác nhau trong năm. Điều này cho thấy lễ hội đang giúp kéo dài vòng đời điểm đến”, bà Hạnh chia sẻ.
Từ thực tế đó, ngành du lịch Hải Phòng đang hướng tới việc đưa lễ hội trở thành một phần không thể thiếu trong các sản phẩm du lịch chủ lực: du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch biển đảo, du lịch đô thị, MICE, golf và ẩm thực. Khi lễ hội được tổ chức bài bản, gắn với dịch vụ và trải nghiệm, giá trị mang lại không chỉ là lượng khách tăng lên, mà còn là chất lượng cảm nhận của du khách về điểm đến.
Dòng lễ hội của Hải Phòng diễn ra quanh năm tạo nên điểm khác biệt với phần lớn các lễ hội vùng đồng bằng sông Hồng. Mỗi lễ hội mang một sắc thái riêng, nhưng khi xâu chuỗi lại, chúng tạo nên dòng chảy văn hóa bền bỉ, phản ánh rõ bản sắc con người và vùng đất.