Khi tổ dân phố trở thành 'điểm chạm số'
Từ trợ lý ảo, tổ dân phố số đến công dân số, hoạt động chuyển đổi số tại các phường ở Hải Phòng đang lan tỏa sâu rộng, mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân.
Bắt đầu từ những việc gần dân
Những ngày đầu năm, tại trụ sở UBND phường Hưng Đạo, không khí làm việc trở nên sôi động hơn khi người dân đến tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số. Điểm mới đáng chú ý là việc phường chính thức tích hợp trợ lý ảo Smartbot GenAI vào Cổng thông tin điện tử, mở ra một phương thức tương tác hoàn toàn mới giữa chính quyền và người dân. Với Smartbot GenAI, người dân chỉ cần vài thao tác đơn giản để tra cứu thủ tục hành chính, thông tin pháp luật, lịch tiếp dân hay các thông báo của địa phương.
Anh Ngô Văn Hưng ở tổ dân phố Vĩnh Hải 2, phường Hưng Đạo cho biết, khi có nhu cầu đăng ký kinh doanh hộ gia đình, anh chủ động truy cập Cổng thông tin điện tử phường và tra cứu, hỏi các thủ tục, hồ sơ liên quan qua trợ lý ảo, không còn cảnh phải dò tìm văn bản hay đến trực tiếp trụ sở để hỏi thông tin, rất thuận lợi cho việc hoàn thiện hồ sơ, rút ngắn thời gian.
Song song với đó, từ cuối năm 2025, Công an phường Hưng Đạo giới thiệu đến nhân dân hai sản phẩm chuyển đổi số gồm Zalo Mini App và Sổ tay pháp luật điện tử. Thông qua nền tảng quen thuộc với người dân, các thông tin về an ninh trật tự, quy định pháp luật, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo… được truyền tải kịp thời, dễ tiếp cận.
Từ thành công bước đầu của phường Hưng Đạo, chuyển đổi số đang tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ tại nhiều địa phương khác trên địa bàn thành phố.
Tại các phường Ngô Quyền, Lê Chân, mô hình “Tổ dân phố số” cùng với việc thí điểm trợ lý ảo hỗ trợ thủ tục hành chính đã tạo nên những thay đổi rõ nét trong phương thức quản lý và phục vụ nhân dân. Tổ dân phố, nơi gần dân nhất, nay trở thành “điểm chạm số”, nơi người dân được hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin kinh tế - xã hội, phản ánh kiến nghị qua môi trường mạng. Thông qua đội ngũ cán bộ tổ dân phố và đoàn thể, việc tuyên truyền, hỗ trợ chuyển đổi số được thực hiện theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Khi chuyển đổi số được triển khai từ tổ dân phố, khoảng cách giữa công nghệ và người dân được rút ngắn đáng kể. Người cao tuổi, lao động tự do hay tiểu thương đều có thể từng bước làm quen với các thao tác số cơ bản, từ đó chủ động hơn trong giải quyết công việc hành chính.
Thực tế triển khai tại các phường cho thấy, chuyển đổi số đã và đang mang lại những lợi ích cụ thể, dễ nhận thấy. Ông Hoàng Minh Được, Tổ trường Tổ dân phố 87, phường Lê Chân cho biết mô hình "Tổ dân phố số" giúp công tác thông tin, tuyên truyền hiệu quả hơn. Các thông báo, chủ trương của phường được gửi nhanh qua các nhóm số, người dân nắm bắt kịp thời, hạn chế bỏ sót thông tin như trước.
“Công dân số” - chìa khóa của chuyển đổi số bền vững
Tại phường Hải An, mô hình “Công dân số” được triển khai gắn với các buổi tập huấn, hướng dẫn người dân các tổ dân phố thực hiện nộp hồ sơ, thanh toán trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến trong cộng đồng dân cư. Không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn thao tác, các buổi tập huấn còn giúp người dân hiểu rõ lợi ích của chuyển đổi số: tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, minh bạch quy trình và hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Từ đó, người dân dần thay đổi tư duy, chủ động lựa chọn môi trường số khi giải quyết thủ tục hành chính.
Theo thông tin từ Trung tâm dịch vụ hành chính công phường Hải An, hiện 100% người dân trên địa bàn được tuyên truyền, ít nhất 60% số gia đình có người trưởng thành được tập huấn và có khả năng tự thực hiện thành công tối thiểu 1 thủ tục hành chính trực tuyến toàn trình, bao gồm các thao tác nộp hồ sơ và thanh toán trực tuyến khi có phát sinh phí. Việc xây dựng “công dân số” chính là nền tảng để các mô hình chuyển đổi số phát huy hiệu quả lâu dài. Khi người dân có kỹ năng số cơ bản, các hệ thống công nghệ mới thực sự đi vào cuộc sống, tránh tình trạng đầu tư dàn trải nhưng khó khai thác.
Việc triển khai các mô hình chuyển đổi số từ tổ dân phố, phường, xã không nằm ngoài định hướng chung của thành phố Hải Phòng về xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số. Thành phố xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, trong đó cấp cơ sở giữ vai trò then chốt.
Từ thực tiễn các phường Hưng Đạo, Ngô Quyền, Hải An, Lê Chân... có thể thấy, chuyển đổi số muốn thành công cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự linh hoạt trong cách làm và lấy người dân làm trung tâm. Không chạy theo hình thức, mỗi mô hình đều xuất phát từ nhu cầu thực tế, phù hợp với điều kiện địa phương.
Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, nâng cao năng lực cán bộ, thành phố cần nhân rộng các mô hình hiệu quả, đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền, hướng dẫn để mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số.
Từ những tổ dân phố nhỏ bé, chuyển đổi số đang từng bước lan tỏa, thấm sâu vào đời sống xã hội. Đó chính là nền tảng vững chắc để Hải Phòng hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng đô thị thông minh, hiện đại, do người dân và vì người dân.