Hải Phòng đưa ngoại ngữ vào kỳ thi lớp 10

Việc thành phố Hải Phòng chính thức chọn ngoại ngữ là môn thi thứ ba trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 thu hút sự quan tâm lớn của các bậc cha mẹ, học sinh và các nhà trường.

Theo công bố mới đây của Sở Giáo dục và Đào tạo, môn ngoại ngữ trong kỳ thi này không chỉ giới hạn ở tiếng Anh mà còn có cả tiếng Pháp, tiếng Nhật, tiếng Hàn, phù hợp với chương trình học của học sinh ở bậc THCS. Điều này cho thấy cách tiếp cận linh hoạt, thực tế của ngành giáo dục thành phố trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Ngoại ngữ là môn học được học sinh tiếp cận liên tục từ tiểu học đến hết trung học cơ sở, có chương trình tương đối ổn định. Việc thành phố xác định rõ và sớm môn thi giúp học sinh chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập, tránh tâm lý chờ đợi, phỏng đoán hoặc học lệch. Các trường cũng có cơ sở để tổ chức dạy học, ôn luyện cân đối, bài bản hơn, giảm áp lực không cần thiết cho cả thầy và trò trong giai đoạn chuẩn bị cho kỳ thi quan trọng.

Điểm đáng chú ý là thành phố không bó hẹp môn ngoại ngữ chỉ tiếng Anh mà mở rộng hơn để học sinh có thể chọn thi các ngoại ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Nhật, tiếng Hàn, những ngôn ngữ đang được giảng dạy tại một số cơ sở giáo dục trên địa bàn. Điều này vừa bảo đảm quyền lợi cho học sinh theo học các chương trình ngoại ngữ khác nhau, vừa phản ánh sự đa dạng trong định hướng đào tạo nguồn nhân lực của thành phố.

Nhưng ý nghĩa của việc lựa chọn ngoại ngữ không chỉ nằm ở câu chuyện tổ chức thi. Nhiều năm qua, Hải Phòng kiên trì thực hiện mục tiêu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, đồng thời mở rộng môi trường học tập, sử dụng các ngoại ngữ khác phù hợp với điều kiện thực tế.

Khi ngoại ngữ trở thành môn thi bắt buộc trong kỳ thi vào lớp 10, định hướng này được cụ thể hóa rõ ràng hơn. Thực tế cho thấy, môn học nào gắn với kỳ thi quan trọng sẽ có tác động mạnh mẽ đến thái độ học tập của học sinh và sự đầu tư của nhà trường. Việc lựa chọn ngoại ngữ buộc việc dạy và học phải đi vào thực chất, không còn dừng ở mức “học để đủ điểm” mà hướng tới hình thành năng lực sử dụng ngoại ngữ trong học tập và đời sống.

Đặt quyết định này trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của thành phố có thể thấy rõ hơn tính toán dài hạn về nguồn nhân lực. Thành phố đang trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài, với các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu thương mại tự do và nhiều doanh nghiệp FDI hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất, logistics, dịch vụ, công nghệ cao. Trong môi trường đó, ngoại ngữ không chỉ là lợi thế, mà dần trở thành yêu cầu cơ bản đối với người lao động.

Các doanh nghiệp đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu ngày càng nhiều tại Hải Phòng. Việc học sinh được học và được công nhận kết quả học tập các ngoại ngữ như tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Pháp ngay từ bậc phổ thông sẽ tạo nền tảng thuận lợi để tham gia thị trường lao động trong tương lai. Đây cũng là lý do khiến việc Hải Phòng lựa chọn ngoại ngữ theo hướng mở, đa ngôn ngữ trở nên có ý nghĩa hơn, thay vì chỉ tập trung vào ngoại ngữ duy nhất là tiếng Anh.

Quyết định này cũng phù hợp với kỳ vọng xã hội. Trong bối cảnh hội nhập, nhiều gia đình ngày càng quan tâm đến việc cho con em học ngoại ngữ sớm, coi đó là hành trang quan trọng cho học tập, du học và việc làm. Khi ngoại ngữ trở thành môn thi chính thức, sự quan tâm ấy được định hướng theo chương trình chính khóa, tránh tình trạng chạy theo học thêm tràn lan, thiếu định hướng.

Những khó khăn vẫn hiện hữu, năng lực ngoại ngữ giữa các khu vực trong thành phố còn chênh lệch. Đội ngũ giáo viên chưa đồng đều, đặc biệt là với các ngoại ngữ ngoài tiếng Anh. Tuy nhiên, nếu không bắt đầu từ những bước đi cụ thể như đưa ngoại ngữ vào kỳ thi tuyển sinh, thì việc nâng cao mặt bằng chung sẽ rất khó đạt được. Quyết định này chính là cách để tạo áp lực tích cực, thúc đẩy cả hệ thống giáo dục cùng chuyển động.

Nhìn rộng hơn, việc thi ngoại ngữ cũng phù hợp với tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, khi hết lớp 9, học sinh bước vào giai đoạn định hướng nghề nghiệp. Dù lựa chọn học THPT hay giáo dục nghề nghiệp, ngoại ngữ vẫn là năng lực thiết yếu để tiếp cận tri thức, công nghệ và cơ hội việc làm trong bối cảnh hội nhập.

HẢI MINH