Áp lực nghề 'thổi còi'
Là người đưa ra các quyết định tác động trực tiếp đến diễn biến trận đấu, các trọng tài bóng đá luôn phải đối mặt với áp lực rất lớn, cả trong và ngoài sân cỏ.
Theo trang chủ của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) chính thức công nhận danh sách các trọng tài Việt Nam đạt chuẩn Trọng tài FIFA năm 2026. Danh sách được công bố sau khi FIFA tiến hành họp và thảo luận với Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) nhằm rà soát, đánh giá và thống nhất danh sách các trọng tài đáp ứng đầy đủ các tiêu chí chuyên môn. Theo đó, thành phố Hải Phòng có 3 trọng tài góp mặt trong danh sách này, gồm: Nguyễn Mạnh Hải (trọng tài nam), Bùi Thị Thu Trang (trọng tài nữ) và Hà Thị Phượng (trợ lý trọng tài nữ). Ngoài ra, Việt Nam còn có hàng trăm trọng tài đang điều hành các giải đấu trong nước.
Trọng tài Nguyễn Viết Duẩn, quê xã Thanh Miện từ nhiều năm nay làm nhiệm vụ tại Giải bóng đá Vô địch Quốc gia (V.League) nên vị "vua áo đen" này thấu hiểu rất rõ những khắc nghiệt của nghề trọng tài bóng đá. Theo anh Duẩn, ngoài thể lực, tâm lý ổn định và chuyên môn vững vàng thì trọng tài phải luôn đối mặt với những áp lực ngoài sân cỏ.
Trọng tài dù đưa ra những quyết định công tâm, chính xác, song vẫn phải chuẩn bị tâm thế đối mặt với những khiếu nại của các đội bóng khi họ cho rằng, tiếng còi của trọng tài gây bất lợi cho đội nhà. Vị trọng tài này từng đối mặt với một sự cố như thế tại vòng 20 V.League 2024/25, khi Câu lạc bộ Sông Lam Nghệ An gửi đơn lên VFF khiếu nại tổ trọng tài sau trận thua Thể Công 0 - 1. Sông Lam Nghệ An cho rằng, đây là trận đấu mà trọng tài chính Nguyễn Viết Duẩn có nhiều quyết định bất lợi cho câu lạc bộ, đề nghị Ban trọng tài VFF "mổ băng" ghi hình kỹ thuật để đưa ra kết luận. Mặc dù VFF sau khi phân tích đã khẳng định, tổ trọng tài và quyết định của trọng tài Nguyễn Viết Duẩn là hoàn toàn chính xác, song Sông Lam Nghệ An cho biết sẽ gửi văn bản và dữ liệu video các tình huống của trận đấu đến Cục Cảnh sát hình sự để điều tra làm rõ.
Trọng tài Nguyễn Viết Duẩn cho rằng, mỗi quyết định của trọng tài đều ảnh hưởng đến cục diện của trận đấu. Dù quyết định đó là chính xác song hầu hết trọng tài đều phải đối mặt với áp lực của đội bị bất lợi. Vì thế, trọng tài cần có tâm lý thật tốt để giữ vững quyết định của mình, tránh tình trạng "bẻ còi" như đã từng xảy ra.
Ngoài sân cỏ, các trọng tài còn phải vượt qua một "nấc thang" đặc biệt khắc nghiệt: Các đợt kiểm tra thể lực và chuyên môn trước thềm mỗi mùa giải. Theo quy định của FIFA, bài kiểm tra thể lực là tiêu chuẩn bắt buộc, quyết định việc một trọng tài có đủ điều kiện hành nghề trong 3 - 4 tháng tiếp theo của nửa mùa giải.
Ở đợt kiểm tra tháng 8/2025, giới thể thao Việt Nam bàng hoàng khi biết tin trọng tài tài năng Trần Đình Thịnh ngất xỉu và qua đời ở những đoạn cuối bài chạy biến tốc trong nỗ lực hoàn thành cự ly. Trọng tài Vũ Phúc Hoan cũng ngất xỉu trong nhóm 4 người chạy cùng, nhưng may mắn vượt qua.
Hiện nay, bóng đá Việt Nam đã hình thành hệ thống giải đấu chính thức trải rộng từ cấp độ chuyên nghiệp như: V.League1, V.League2 (Hạng Nhất quốc gia), Hạng Nhì quốc gia; đến các giải bán chuyên như Hạng Ba quốc gia, Siêu cúp, Cúp quốc gia; hệ thống các giải trẻ, bóng đá nữ, futsal và bóng đá bãi biển. Cấu trúc giải đấu đa tầng không chỉ tạo nền tảng phát triển cho bóng đá Việt Nam, mà còn kéo theo sự mở rộng của đội ngũ trọng tài, cả về số lượng lẫn yêu cầu ngày càng cao về chất lượng chuyên môn.
Đối mặt với áp lực trong và ngoài sân cỏ, các trọng tài thậm chí còn phải vượt qua các cám dỗ về vật chất để giữ vững sự công tâm và chính xác trong từng quyết định điều hành trận đấu.