Người phụ nữ 'một tay' và hành trình trao cơ hội
Đều đặn chạy xe máy trên con đường gần 40 km từ phường Nhị Chiểu về trung tâm thành phố mỗi sáng, ít ai biết người phụ nữ ấy là điểm tựa của những hoàn cảnh không may mắn.
Hành trình bền bỉ
Giữa nhịp sống hối hả, chị Nguyễn Thị Nha vẫn lặng lẽ đi về như bao người lao động khác. Không còi xe ồn ào, không dáng vẻ vội vã, chị hòa vào dòng người một cách bình thản. Nhưng phía sau hành trình tưởng như quen thuộc ấy là cả một cuộc đời nhiều gập ghềnh, nơi nghị lực được tôi luyện từ thiếu thốn, mặc cảm và những lần bị từ chối.
Sinh năm 1983 trong một gia đình thuần nông nghèo, chị Nha sớm phải đối diện với khiếm khuyết hình thể. Chỉ còn một cánh tay không chỉ khiến cuộc sống sinh hoạt trở nên khó khăn, mà còn tạo ra những rào cản vô hình trong tâm lý. Tuổi thơ của chị gắn với sự tự ti, với cảm giác mình luôn đứng bên lề, khác biệt so với bạn bè cùng trang lứa. Có những thời điểm, chị thu mình lại, ngại giao tiếp, ngại bước ra khỏi không gian quen thuộc.
Con đường học tập của chị Nha cũng đầy gập ghềnh. Việc học nhiều lần bị gián đoạn, nhưng bằng sự kiên trì, chị vẫn hoàn thành chương trình THPT rồi tiếp tục theo học nghề tại Trường trung học Nông - Lâm - Ngư nghiệp Quảng Ninh. Với chị, đó là cánh cửa hiếm hoi để có thể tìm được một công việc ổn định, một cuộc sống tự lập, không phải trở thành gánh nặng cho gia đình.
Thế nhưng, rời ghế nhà trường, chị sớm nhận ra bằng cấp không thể xóa đi rào cản về hình thể. Chị mang hồ sơ xin việc “gõ cửa” hàng chục công ty, từ cơ sở sản xuất nhỏ đến doanh nghiệp lớn, đổi lại là những cái lắc đầu nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. Có nơi chưa kịp hỏi đến tay nghề đã khéo léo từ chối chị. Có nơi im lặng sau buổi phỏng vấn ngắn ngủi. Không ít lần, chị lặng lẽ trở về nhà, tập hồ sơ xin việc vẫn còn nguyên nếp gấp, giấc mơ tự nuôi sống bản thân bị treo lơ lửng giữa những lần chờ đợi không hồi âm.
Những lần bị từ chối liên tiếp khiến chị rơi vào khủng hoảng. Không chỉ là câu chuyện mưu sinh, đó còn là cảm giác bị đánh giá chỉ qua khiếm khuyết cơ thể, bị loại bỏ trước khi kịp chứng minh năng lực. Nhưng thay vì buông xuôi, chị Nha chọn cách đứng dậy. Chị tự học thêm nghề, rèn luyện kỹ năng, tập thích nghi với cuộc sống bằng một cánh tay, từng bước vượt qua mặc cảm của chính mình.
Điểm tựa của hàng trăm phận đời
Ngoài kia, còn rất nhiều người khuyết tật giống chị, thiếu việc làm, thiếu niềm tin và thiếu cả sự lắng nghe. Suy nghĩ đó thôi thúc chị Nha dấn thân vào công tác xã hội, bắt đầu hành trình hỗ trợ người khuyết tật bằng chính những điều chị từng khao khát.
Từ năm 2013, chị tham gia và đảm nhiệm nhiều vị trí trong các tổ chức người khuyết tật. Hiện nay, chị là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thanh niên khuyết tật thành phố Hải Phòng, đồng thời là Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật và trẻ mồ côi phường Nhị Chiểu. Ở những vị trí ấy, chị không làm việc bằng khẩu hiệu hay phong trào, mà bằng sự thấu hiểu sâu sắc của người trong cuộc.
Nổi bật nhất là mô hình giới thiệu việc làm cho thanh niên khuyết tật, do chị khởi xướng từ năm 2014. Xuất phát từ câu hỏi rất giản dị: “Người khuyết tật sẽ sống bằng gì nếu không có việc làm?”, chị kiên trì tìm đến các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, xưởng nghề để kết nối, thuyết phục, mở ra cơ hội cho những người từng bị từ chối giống như chị trước đây.
Đến nay, mô hình đã giúp hơn 250 người khuyết tật có việc làm ổn định. Với nhiều người, đó là lần đầu tiên họ tự tay kiếm tiền nuôi sống bản thân, lần đầu dám nghĩ đến một tương lai dài hơn. Không ít thanh niên từ chỗ khép kín, mặc cảm đã dần hòa nhập, tự tin hơn khi bước ra cộng đồng. Với họ, chị Nha không chỉ là người kết nối việc làm, mà còn là chỗ dựa tinh thần, là minh chứng sống cho việc người khuyết tật hoàn toàn có thể đứng vững nếu được trao cơ hội.
Song song với việc tạo sinh kế, chị còn bền bỉ vận động hỗ trợ nhà ở, trao quà cho các hoàn cảnh khó khăn, kết nối lắp tay chân giả cho người khuyết tật, chăm lo cho trẻ tự kỷ, người mù và trẻ mồ côi. Công việc nhiều khi không tên, không giờ giấc, nhưng chị vẫn theo đuổi bằng sự nhẫn nại và lòng trắc ẩn của người từng đi qua thiếu thốn.
Những đóng góp bền bỉ ấy đã được ghi nhận. Chị Nguyễn Thị Nha được nhiều cấp, ngành khen thưởng và hai lần được vinh danh trong chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt”. Nhưng với chị, phần thưởng lớn nhất vẫn là niềm tin của cộng đồng, là ánh mắt nhẹ nhõm của những người đồng cảnh khi tìm thấy con đường đi cho mình.
Theo ông Tăng Tiến San, Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật và trẻ mồ côi thành phố, chị Nguyễn Thị Nha là một trong những cán bộ hội tiêu biểu, giàu tâm huyết và trách nhiệm. Từ chính hoàn cảnh của mình, chị Nha thấu hiểu sâu sắc những khó khăn của người khuyết tật, qua đó triển khai nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả, đặc biệt là hỗ trợ sinh kế, giúp người khuyết tật có việc làm và hòa nhập bền vững với xã hội.
Từ phường xa xôi Nhị Chiểu, người phụ nữ một tay ấy vẫn ngày ngày chạy xe máy vượt gần 40 km, lặng lẽ tiếp tục hành trình trao cơ hội. Không ồn ào, chị chọn cách bền bỉ gieo hy vọng, để từ chính nghị lực của mình, thắp lên ánh sáng cho những phận đời kém may mắn trong cuộc sống.