Pháo hoa chào năm mới - người Hải Phòng cùng hướng tới tương lai

Có những khoảnh khắc, dù chỉ kéo dài ít phút, nhưng đọng lại rất lâu trong ký ức cư dân của đô thị. Với Hải Phòng, thời khắc giao thừa và những chùm pháo hoa rực sáng trên bầu trời thành phố nhiều năm qua chính là một ký ức như thế. Hình ảnh ấy gắn với Nhà hát Lớn, với Hồ Tam Bạc, với những con phố quen thuộc nơi người dân tụ hội, đếm ngược, chúc nhau năm mới. Hình ảnh ấy lặp đi lặp lại qua năm tháng, trở thành một phần của cảm xúc đô thị, khó tách rời.

Bởi vậy, khi địa điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa năm nay được tổ chức tại khu vực Trung tâm Chính trị - Hành chính ở phía bắc sông Cấm, cùng một số địa điểm khác, cảm giác nuối tiếc là điều hoàn toàn dễ hiểu. Nuối tiếc không phải vì pháo hoa ít đi hay nhiều hơn, mà vì một thói quen sẽ thay đổi, vì một ký ức chung không còn được lặp lại theo cách cũ.

Nhưng năm mới này không giống những năm trước. Đây là năm đầu tiên người dân Hải Phòng đón giao thừa trong không gian một thành phố mới, được hình thành trên cơ sở hợp nhất thành phố Hải Phòng cũ và tỉnh Hải Dương. Một không gian hành chính mở rộng hơn, một cấu trúc đô thị khác trước, một quy mô và trách nhiệm lớn hơn đang đặt ra cho thành phố. Trong bối cảnh ấy, mọi lựa chọn liên quan đến tổ chức không gian, nhất là những không gian mang tính biểu tượng, đều được tính toán kỹ càng và nhìn nhận với nhiều chiều cảm xúc, rộng lượng.

Pháo hoa, tự thân nó, không phải là thước đo bản sắc của một thành phố. Điều đáng nói hơn nằm ở cách một đô thị tổ chức những thời khắc chung của cộng đồng, cách các không gian quen thuộc được đặt trong tiến trình phát triển tổng thể. Cùng với quá trình mở rộng và tái cấu trúc đô thị, ngoài các không gian quen thuộc, thành phố cũng từng bước hình thành thêm những không gian mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới, phát triển trong giai đoạn tiếp theo.

Vì thế, việc lựa chọn các địa điểm bắn pháo hoa trong đêm giao thừa đầu tiên của thành phố Hải Phòng mới mang ý nghĩa của một giai đoạn chuyển tiếp. Thành phố vừa tiếp tục trân trọng những giá trị, bản sắc đã hình thành qua thời gian, vừa từng bước thích ứng với không gian đô thị mở rộng. Không gian cũ không bị phủ nhận mà được đặt trong một chỉnh thể rộng hơn, phù hợp với tiến trình phát triển, với văn minh đô thị, với bảo vệ môi trường, với an toàn cho người dân...

Thử hình dung với mật độ dân số và đô thị như hiện nay, việc bắn pháo hoa nơi trung tâm thành phố, dân cư đông đúc, giao thông nhộn nhịp có còn phù hợp? Có còn an toàn? Có còn bảo đảm vệ sinh môi trường?...

Nhiều đô thị cũng đã chuyển bắn pháo hoa ra những không gian mới để phòng chống cháy nổ, ô nhiễm môi trường và kẹt xe. Người dân đã dần thay đổi thói quen từ ngước mắt lên nhìn pháo hoa bằng cách phóng tầm mắt ngắm pháo hoa từ xa và tránh xa mùi khói thuốc nổ.

Nuối tiếc là có thật. Bởi ký ức không thể dịch chuyển nhanh như những đường nét trên bản đồ quy hoạch. Nhiều thế hệ người Hải Phòng đã quen đứng trước Nhà hát Lớn, ngước nhìn bầu trời đêm giao thừa xem những chùm ánh sáng, nghe tiếng pháo hoa hòa vào tiếng gió trên hồ Tam Bạc, những thanh âm thân quen của phố phường. Những cảm xúc ấy không thể thay thế chỉ bằng một địa điểm mới, dù hiện đại đến đâu.

Tuy nhiên, điều cần được nhìn nhận rõ ràng là Nhà hát Lớn và các khu vực trung tâm lịch sử không vì thế mà khép lại vai trò của mình. Không gian ấy vẫn tiếp tục là nơi diễn ra các hoạt động nghệ thuật, văn hóa chào mừng năm mới. Âm nhạc, ánh sáng, sự tụ hội, những cảm xúc thân thương khi đón năm mới của người dân vẫn hiện diện.

Chỉ có pháo hoa được đặt ở một vị trí khác, để đảm nhận thêm một vai trò khác trong bức tranh chung của đô thị mở rộng, để bảo đảm an toàn...

Không gian cũ tiếp tục sống, nhưng sống trong một cấu trúc đô thị đa trung tâm hơn. Điều này không làm mất đi giá trị vốn có, mà đặt những giá trị ấy vào một mối quan hệ mới, nơi các không gian cùng chia sẻ chức năng, cùng phục vụ đời sống cộng đồng theo những cách khác nhau.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện pháo hoa năm nay cũng phản ánh sự thích nghi của cộng đồng trước những thay đổi tất yếu. Hải Phòng bước vào năm mới với quy mô dân số lớn hơn, không gian rộng hơn, phát triển mạnh mẽ hơn, yêu cầu quản lý và vận hành cao hơn.

Những điều chỉnh trong tổ chức, trong phân bổ các hoạt động lớn là điều khó tránh. Nếu mọi thay đổi đều bị nhìn nhận bằng tâm thế so sánh cũ - mới, hơn - kém một cách giản đơn, sẽ rất khó hình thành sự đồng thuận cần thiết cho một giai đoạn phát triển mới.

Điều quan trọng hơn cả là tinh thần cùng hướng tới tương lai.

Pháo hoa, suy cho cùng là để chào đón một năm mới. Và năm mới này, với Hải Phòng mang theo nhiều kỳ vọng đặc biệt. Kỳ vọng về một đô thị lớn hơn, mạnh hơn, bền vững hơn. Kỳ vọng về sự kết nối sâu hơn giữa các không gian từng tách biệt, không chỉ trên bản đồ hành chính, mà trong đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội. Kỳ vọng về một bộ máy vận hành hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu của thành phố động lực vùng.

Trong bối cảnh đó, việc tổ chức bắn pháo hoa tại các địa điểm như Trung tâm Chính trị - Hành chính ở khu đô thị bắc sông Cấm có ý nghĩa gắn với tầm nhìn phát triển lâu dài của thành phố. Không phải để thay thế hay phủ định những không gian quen thuộc, mà để bổ sung thêm những điểm nhấn mới, phù hợp với giai đoạn vận hành mới của đô thị.

Pháo hoa ở đó không chỉ là ánh sáng của lễ hội, mà là ánh sáng của một sự khởi đầu. Một sự khởi đầu chấp nhận cả niềm vui lẫn sự nuối tiếc, nhưng cùng đặt trong một hướng đi chung, đó là sự đoàn kết.

Đoàn kết giữa những người dân gắn bó với trung tâm lịch sử và những người đang sinh sống, làm việc ở các không gian mới. Đoàn kết giữa những ký ức đã có và những kỳ vọng đang hình thành. Một thành phố lớn lên không chỉ bằng hạ tầng, mà bằng sự đồng thuận của cộng đồng cư dân.

Người Hải Phòng vốn thẳng thắn, mạnh mẽ, và cũng rất giàu tình cảm với thành phố mình sống. Sự nuối tiếc khi không còn pháo hoa ở Nhà hát Lớn trong đêm giao thừa là biểu hiện của tình cảm ấy. Và cũng chính từ tình cảm ấy, người dân Hải Phòng có đủ cơ sở để cùng chia sẻ, cùng ủng hộ những bước đi cần thiết cho tương lai.

Đêm giao thừa rồi sẽ qua. Pháo hoa rồi cũng tắt. Nhưng điều còn lại là tâm thế mà mỗi người mang theo khi bước vào năm mới. Hải Phòng hôm nay không chỉ chào đón một năm mới, mà chào đón một chặng đường phát triển mới. Chặng đường ấy đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, sự kiên định trong lựa chọn, và hơn hết là sự đồng lòng của người dân.

Pháo hoa chào năm mới, suy cho cùng chính là để thắp lên niềm tin. Niềm tin rằng Hải Phòng đang từng bước đi tới tương lai bằng sự tỉnh táo, bằng sự sẻ chia, bằng tinh thần đoàn kết của chính những con người đang làm nên thành phố này.

SONG TƯỜNG