Ký ức về lá phiếu đầu tiên
Từ lá phiếu đầu tiên cách đây 80 năm đến lá phiếu hôm nay, ý nghĩa lớn lao vẫn vẹn nguyên về quyền làm chủ của nhân dân.
Tròn 80 mùa Xuân kể từ Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên (6/1/1946), nhưng ký ức thiêng liêng về lá phiếu lịch sử vẫn còn nguyên vẹn trong lòng mỗi người dân Việt Nam. Hành trình 80 năm ấy mãi vun đắp niềm tin, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên của dân tộc trên con đường đổi mới và hội nhập, nơi quyền làm chủ của Nhân dân luôn được tôn vinh và gìn giữ.
Vẹn nguyên ký ức
Dù đôi tai không còn nghe rõ, nhưng mỗi khi nhắc về thời khắc thiêng liêng của 80 năm trước, cụ Nguyễn Văn Nguyên, 102 tuổi, ở Tổ dân phố Chính Mỹ 2, phường Lê Ích Mộc vẫn xúc động nhớ lại ngày đầu tiên cầm lá phiếu đi bầu Quốc hội Việt Nam khi 22 tuổi. Ngày ấy, người dân trong làng, từ những người biết chữ đến những người còn viết chưa thạo, từ người nông dân, công nhân đến những lao động lam lũ, ai cũng trào dâng niềm xúc động khi lần đầu tiên được trực tiếp lựa chọn cơ quan đại diện tối cao của Nhà nước độc lập. Với cụ Nguyên, ký ức lịch sử ấy đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt cả cuộc đời.
Tiến sĩ Đoàn Trường Sơn, nguyên Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng (cũ), cho biết, ngày 3/9/1945, chỉ một ngày sau khi Nhà nước cách mạng ra đời, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội Việt Nam. Đến ngày 5/1/1946, Người ra Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu. Hưởng ứng lời kêu gọi thiêng liêng ấy, ngày 6/1/1946, toàn dân nô nức đi bầu cử Quốc hội.
Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên thành công đánh dấu bước phát triển nhảy vọt về thể chế dân chủ, mở ra thời kỳ mới. Đất nước ta có Quốc hội, Chính phủ thống nhất, Hiến pháp tiến bộ và hệ thống chính quyền đầy đủ tư cách pháp lý để đại diện Nhân dân Việt Nam cả đối nội và đối ngoại. Đây cũng là căn cứ khẳng định Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là Nhà nước hợp pháp, dân chủ, của dân, do dân và vì dân.
Từ đó đến nay, trải qua 15 nhiệm kỳ, từ Quốc hội kháng chiến, kiến quốc đến Quốc hội đổi mới, hội nhập, Quốc hội luôn phát huy tốt vai trò trung tâm trong việc xây dựng pháp luật, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, góp phần đưa Việt Nam từng bước phát triển bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng. Nhất là với 6 lần sửa đổi, thông qua Hiến pháp vào các năm 1946, 1959, 1980, 1992, 2013 và 2025, Quốc hội từng bước hoàn thiện thể chế chính trị, khẳng định quyền làm chủ của Nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa ngày càng dân chủ, hiện đại.
Hiến pháp 1946 là bản Hiến pháp đầu tiên, khẳng định quyền lực thuộc về nhân dân, với rất nhiều tư tưởng tiến bộ. Các bản Hiến pháp năm 1959 và 1980 tiếp tục cụ thể hóa mô hình Nhà nước xã hội chủ nghĩa, trong đó Hiến pháp 1980 lần đầu hiến định vai trò lãnh đạo của Đảng. Các bản Hiến pháp 1992 và 2013 mở rộng hơn nữa quyền con người, quyền công dân, tạo nền tảng cho hội nhập và phát triển.
Bước sang giai đoạn mới, tháng 6/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013, quyết định kết thúc hoạt động cấp huyện, chính thức tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, tạo bước đột phá trong cải cách bộ máy, tinh gọn tầng nấc trung gian, đưa chính quyền gần dân hơn, sát thực tiễn hơn.
Khẳng định bản lĩnh và niềm tin của nhân dân
Xuyên suốt 80 năm qua, nhân dân luôn là chủ thể của quyền lực nhà nước. Quyền làm chủ không chỉ thể hiện qua lá phiếu bầu cử, mà còn qua việc góp ý Hiến pháp, tham gia tiếp xúc cử tri, giám sát việc giải quyết kiến nghị, khiếu nại. Quốc hội đã và luôn đặt nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi quyết sách.
Đồng chí Lương Văn Việt, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo bày tỏ niềm tin vào các quyết sách của Quốc hội, nhất là nội dung được thảo luận tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 15. Ngành Giáo dục vui mừng khi Quốc hội dành trọn ngày 20/11 để thảo luận 3 dự án luật liên quan đến giáo dục (Giáo dục, Giáo dục đại học, Giáo dục nghề nghiệp) và dự thảo Nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng với chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035. Điều đó thể hiện rất rõ giáo dục tiếp tục được đặt ở vị trí “quốc sách hàng đầu” trong chương trình nghị sự của Quốc hội, được chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chế cho giai đoạn phát triển mới. Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2026 - 2027 và tiến tới miễn phí sách giáo khoa vào năm 2030 mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đáp ứng mong mỏi của nhân dân và cử tri cả nước.
Trong lĩnh vực kinh tế, anh Đào Anh Hùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Phát triển Đông Nam Á (phường Thủy Nguyên) đánh giá cao Nghị quyết số 226 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng. Anh mong muốn Quốc hội tiếp tục đồng hành, giám sát, kịp thời phản ánh vướng mắc trong tiếp cận chính sách, đất đai, vốn và khoa học - công nghệ đối với doanh nghiệp, nhất doanh nghiệp nhỏ.
Nhìn lại chặng đường 80 năm vẻ vang của Quốc hội và hướng về phía trước, đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nhấn mạnh, chặng đường 80 năm qua của Quốc hội Việt Nam đã để lại những dấu son chói lọi. Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng tự hào là một thành viên tích cực trong hành trình vẻ vang đó. Những thành tựu của những nhiệm kỳ qua sẽ là hành trang quý báu để mỗi đại biểu Quốc hội tiếp tục vững bước trên chặng đường mới. Đồng chí tin tưởng ngọn lửa nhiệt huyết và tinh thần phụng sự nhân dân sẽ tiếp tục được các thế hệ đại biểu Quốc hội kế thừa và thắp sáng. Mỗi đại biểu Quốc hội, dù ở Trung ương hay địa phương, luôn ý thức mình là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết.
Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, tham gia thực chất vào chương trình xây dựng pháp luật, tập trung vào những vấn đề then chốt như đầu tư công, hạ tầng, logistics, quy hoạch, đô thị, môi trường, chuyển đổi số và chất lượng dịch vụ công; đồng thời làm tốt công tác giám sát và lắng nghe tiếng nói của nhân dân.
Từ lá phiếu đầu tiên cách đây 80 năm đến lá phiếu hôm nay, ý nghĩa lớn lao vẫn vẹn nguyên về quyền làm chủ của nhân dân. Tinh thần ấy tiếp tục soi sáng con đường xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, để Quốc hội Việt Nam cùng nhân dân viết tiếp những trang sử mới của niềm tin và khát vọng phát triển.