Ngày Tết về Hà Đông thưởng thức giò nây
Giữa nhiều món ngon ngày Tết, giò nây vẫn có một vị trí rất riêng trong lòng người dân xã Hà Đông (Hải Phòng). Không chỉ là món ăn truyền thống, giò nây còn mang hương vị của sum vầy và nếp nhà được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Nguyên liệu đơn giản
Khác với nhiều món ăn có thể làm quanh năm, giò nây gần như chỉ xuất hiện vào dịp Tết Nguyên đán. Chính vì sự “hiếm gặp” ấy mà món ăn trở nên đặc biệt, gắn với cảm giác mong chờ mỗi độ xuân về.
Chị Nguyễn Thị Vân (ở thôn Phù Tinh) là một trong số ít người còn gói giò nây bán dịp Tết. Năm nay, gia đình chị sử dụng khoảng 1 tạ thịt lợn để làm giò. Theo chị Vân, giò nây kén người ăn hơn giò lụa nên chủ yếu làm theo đơn đặt trước. “Trước kia ở Hà Đông nhiều người làm, nay hiếm lắm. Tôi làm vừa để bán, vừa để gia đình ăn và biếu người thân”, chị chia sẻ.
Theo chị Vân, ngày trước, khi cuộc sống còn khó khăn, thịt thà khan hiếm, giò nây được xem là món “xa xỉ” chỉ có vào dịp Tết. Vì vậy, mỗi lần làm giò cũng là dịp cả gia đình quây quần, rộn ràng từ sáng đến tối.
Nguyên liệu làm giò nây không quá cầu kỳ nhưng đòi hỏi chọn lựa kỹ. Thịt ba chỉ phải cân đối cả nạc, mỡ và bì để khi luộc giò mềm, không bở. Miếng thịt được khía nhẹ, ướp gia vị cho ngấm, sau đó cho phần nhân gồm trứng tráng thái sợi trộn mộc nhĩ vào giữa rồi cuộn tròn chắc tay, buộc lạt cẩn thận, gói lá chuối trước khi đem luộc.
Ông Hoàng Văn Nam (thôn Bá Nha) cho biết, cách làm không khó nhưng cần sự khéo léo và kinh nghiệm. “Cuộn lỏng quá giò sẽ bung, cuộn chặt quá lại khô. Người làm phải vừa khéo vừa kiên nhẫn”, ông nói.
Bí quyết để giò nây ngon nằm ở việc cuộn đều tay và giữ lửa liu riu suốt nhiều giờ để thịt chín từ từ, các lớp kết dính, khi cắt ra vừa chắc vừa mềm.
Ở Hà Đông, nhiều gia đình vẫn giữ thói quen luộc giò bằng bếp củi. Khi nồi giò bắt đầu tỏa hương, gian bếp như ấm hơn giữa tiết trời cuối đông. Mùi thịt quyện cùng lá chuối, hạt tiêu và mộc nhĩ lan ra sân, ra ngõ, trở thành hương vị Tết quen thuộc mà chỉ cần nhớ tới, người xa quê cũng thấy lòng rộn ràng.
Ông Nguyễn Văn Hạnh, người con xa quê ở thôn Phù Tinh chia sẻ: “Giò nây là món ăn gắn với tuổi thơ tôi. Dù đã sống ở Hà Nội nhiều năm, Tết nào tôi cũng đặt giò ở quê. Cứ đến 28 Tết, cả gia đình về thăm họ hàng rồi mang giò lên ăn, vừa thơm ngon vừa đậm vị quê nhà”.
Đậm đà mâm cỗ ngày xuân
Điều làm nên sức sống của giò nây không chỉ nằm ở cách chế biến mà còn ở nét riêng trong hương vị. Nếu giò lụa mềm mịn, giò xào giòn sật đậm đà, thì giò nây là sự kết hợp hài hòa của nhiều tầng vị: lớp thịt chắc, phần mỡ béo vừa phải, nhân trứng và mộc nhĩ giòn nhẹ, tất cả kết dính tự nhiên mà không cần phụ gia.
Khi nguội, giò được thái thành khoanh tròn, bày lên đĩa với màu sắc hài hòa, hương thơm dịu nhẹ, trở thành điểm nhấn trên mâm cỗ Tết bên cạnh bánh chưng, gà luộc, dưa hành. Người Hà Đông thường ăn kèm dưa chua hoặc hành muối để cân bằng vị béo. Miếng giò mềm, thơm, có độ giòn của mộc nhĩ, vị ngậy của thịt nhưng không ngán.
Anh Nguyễn Văn Trí (ở thôn Tiên Kiều) cho biết: “Khách đến chơi Tết ai cũng thích món này. Nhiều người ăn lần đầu còn hỏi mua mang về vì thấy lạ mà ngon”.
Vị béo của thịt quyện với mùi thơm của tiêu, độ giòn của mộc nhĩ tạo nên hương vị đậm đà, trở thành lựa chọn đổi vị trong những ngày Tết dễ ngấy.
Dù cuộc sống hiện đại khiến nhiều phong tục thay đổi, người dân Hà Đông vẫn duy trì làm giò nây mỗi dịp xuân về như một cách giữ gìn truyền thống. Bởi với họ, đó không chỉ là món ăn, mà còn là ký ức và bản sắc quê hương được truyền lại qua từng thế hệ.
Bà Cao Thị Hiên, Trưởng Phòng Văn hoá - Xã hội xã Hà Đông cho biết, giò nây không chỉ là món ăn ngày Tết mà còn là một phần ký ức và bản sắc của người dân địa phương. Đây là nét ẩm thực đặc trưng cần được gìn giữ, bởi qua món ăn, thế hệ trẻ sẽ hiểu hơn về phong tục đón Tết cổ truyền, cũng như giá trị của sự chuẩn bị công phu và tình cảm gia đình được gửi gắm trong từng khoanh giò.