Sẵn sàng cho ngày hội của toàn dân

Ngày 15/3/2026, cử tri trên toàn quốc sẽ thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân thông qua việc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Đây là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, thể hiện quyền làm chủ, ý chí và nguyện vọng của nhân dân trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.

Công bố danh sách người ứng cử và các mốc thời gian quan trọng

Ngày 14/2/2026, Hội đồng Bầu cử quốc gia ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 182 đơn vị bầu cử trong cả nước, để bầu 500 đại biểu Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày ký.

Sau khi danh sách chính thức được công bố theo từng đơn vị bầu cử, các cơ quan, tổ chức, đơn vị có người ứng cử thông báo để người ứng cử sắp xếp thời gian về địa phương nơi ứng cử, thực hiện vận động bầu cử theo kế hoạch của Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, thành phố. Người ứng cử tại địa phương chủ động liên hệ để nắm lịch tiếp xúc cử tri.

Theo quy định, chậm nhất 16 ngày trước ngày bầu cử (27/2/2026), Tổ bầu cử phải niêm yết danh sách chính thức người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND tại khu vực bỏ phiếu. Chậm nhất 13 ngày trước ngày bầu cử (2/3/2026), Ban bầu cử hoàn thành việc nhận và phân phối tài liệu, phiếu bầu cho các Tổ bầu cử.

Thời gian vận động bầu cử bắt đầu từ ngày công bố danh sách chính thức và kết thúc trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ. Chậm nhất 10 ngày trước ngày bầu cử (5/3/2026), các tổ chức phụ trách bầu cử phải giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến người ứng cử; chậm nhất 5 ngày trước ngày bầu cử (10/3/2026), cơ quan lập danh sách cử tri hoàn tất việc giải quyết khiếu nại về bổ sung danh sách cử tri.

Để bảo đảm quyền bầu cử của các lực lượng làm nhiệm vụ dài ngày trên biển, một số địa phương đã tổ chức bỏ phiếu sớm.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, theo kế hoạch, bầu cử sớm được tổ chức tại 4 khu vực thuộc 3 phường, xã gồm Phước Thắng, Tam Thắng và Long Sơn (địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ). Thời gian bỏ phiếu trên bờ diễn ra từ 7 giờ đến 19 giờ ngày 26/2/2026. Riêng khu vực bỏ phiếu số 4 (phường Tam Thắng) được kéo dài đến 19 giờ ngày 14/3 để tạo điều kiện cho chuyên gia, công nhân thi công trên các công trình biển. Hơn 4.000 cử tri thuộc 3 phường, xã này thực hiện bầu cử sớm.

Trước đó, ngày 23/1/2026, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã cho phép 4 khu vực này được bỏ phiếu sớm hơn ngày bầu cử toàn quốc. Đây là các địa bàn có nhiều cử tri đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra, giám sát, làm việc tại tàu, giàn khoan và công trình trên biển.

Còn tại Nghệ An, Hội đồng Bầu cử quốc gia cũng cho phép 55 khu vực bỏ phiếu thuộc 31 đơn vị bầu cử của 12 xã miền núi, biên giới tổ chức bỏ phiếu sớm vào ngày 13/3/2026, sớm hơn 2 ngày so với toàn quốc, nhằm bảo đảm quyền bầu cử của cử tri ở vùng giao thông khó khăn, dân cư phân tán.

Nhiều điểm mới sau khi Luật Bầu cử được sửa đổi

Cuộc bầu cử lần này được tổ chức theo Nghị quyết số 199/2025/QH15 của Quốc hội khóa XV, thông qua ngày 21/5/2025, quyết định rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, đồng thời ấn định ngày bầu cử vào 15/3/2026, sớm hơn khoảng hơn 2 tháng so với các kỳ trước.

Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được ban hành trong bối cảnh thực hiện Kết luận số 127-KL/TW ngày 28/2/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Một điểm mới căn bản là điều chỉnh thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu để phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trước đây, UBND cấp xã quyết định khu vực bỏ phiếu và phải được UBND cấp huyện phê chuẩn. Tại cuộc bầu cử lần này, UBND cấp xã trực tiếp quyết định và báo cáo UBND cấp tỉnh; trường hợp cần thiết, cấp tỉnh có thể điều chỉnh. Quy định này tại khoản 4 Điều 11 Luật Bầu cử nhằm rút ngắn quy trình và tăng cường phân cấp, phân quyền.

Sau sửa đổi, các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương gồm: Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, cấp xã, phường, đặc khu; Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã; và Tổ bầu cử. Số lượng thành viên các tổ chức này được tăng lên để bảo đảm hiệu quả triển khai.

Thành phần tham dự các hội nghị hiệp thương cũng được điều chỉnh, thay vì có đại diện Mặt trận Tổ quốc cấp huyện như trước, nay có đại diện Mặt trận Tổ quốc cấp xã trực thuộc, phù hợp với mô hình chính quyền mới và tăng tính đại diện trực tiếp với cử tri.

Đáng chú ý, quy trình bầu cử được rút ngắn. Thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử giảm từ 70 ngày xuống còn 42 ngày. Các mốc thời gian trong hiệp thương, công bố danh sách ứng cử và giải quyết khiếu nại cũng được điều chỉnh tương ứng nhằm bảo đảm đồng bộ, sát thực tiễn.

Hiện nay, công tác chuẩn bị tại các tỉnh, thành phố đang được triển khai đúng tiến độ, với việc thành lập đầy đủ các tổ chức phụ trách bầu cử, tăng cường bảo đảm an ninh trật tự và đẩy mạnh kiểm tra, giám sát. Những bước chuẩn bị này hướng tới mục tiêu tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, an toàn, đúng pháp luật và thực sự là ngày hội của toàn dân.

TT (tổng hợp)