Nguy cơ bạo lực lan rộng tại Mexico
Sau khi thủ lĩnh băng ma túy Jalisco New Generation bị tiêu diệt trong chiến dịch quân sự, ít nhất 26 người thiệt mạng, hàng trăm tuyến đường bị phong tỏa và nhiều nước phát cảnh báo an ninh.
Truyền thông Mexico ngày 23/2 cho biết ít nhất 26 người đã thiệt mạng trong chiến dịch truy bắt và các vụ bạo loạn bùng phát sau khi lực lượng quân đội tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, còn gọi là El Mencho, thủ lĩnh băng nhóm ma túy Jalisco New Generation.
Theo báo La Jornada, trong số các nạn nhân có một phụ nữ mang thai và 17 thành viên lực lượng an ninh. Ít nhất 27 người đã bị bắt giữ liên quan đến các hành vi bạo lực sau chiến dịch.
Bộ Quốc phòng Mexico cho biết chiến dịch diễn ra ngày 22/2 tại thị trấn Tapalpa, bang Jalisco, cách thành phố Guadalajara khoảng hai giờ lái xe. Trong quá trình vây bắt, binh sĩ đấu súng với các tay súng CJNG, khiến bốn đối tượng bị tiêu diệt tại chỗ. Ba người khác, trong đó có El Mencho, bị thương và tử vong sau đó khi được đưa đi cấp cứu bằng đường hàng không tới Mexico City.
Cái chết của một trong những trùm ma túy bị truy nã gắt gao nhất Bắc Mỹ đã châm ngòi cho làn sóng bạo lực tại nhiều địa phương. Các tay súng phong tỏa hơn 250 tuyến đường tại 20 bang, đốt xe, tấn công lực lượng an ninh và một số chi nhánh ngân hàng nhà nước Banco del Bienestar.
Giới chức các bang Jalisco, Michoacan và Guanajuato xác nhận riêng trong ngày 22/2 có ít nhất 14 người thiệt mạng, trong đó có 7 thành viên Vệ binh Quốc gia. Nhiều bang cho học sinh nghỉ học, trong khi các cơ quan ngoại giao khuyến cáo công dân hạn chế ra ngoài.
Bộ Quốc phòng Guatemala thông báo tăng cường tuần tra và hiện diện quân sự dọc biên giới với Mexico trong khuôn khổ Chiến dịch Vành đai Lửa, đồng thời duy trì liên lạc với phía Mexico để theo dõi tình hình. Chính phủ Canada cho biết đang theo dõi sát diễn biến an ninh và hỗ trợ lãnh sự cho công dân tại khu vực bị ảnh hưởng.
Trước đó, Đại sứ quán Mỹ tại Mexico yêu cầu nhân viên tại 8 thành phố và bang Michoacan tạm trú ẩn tại chỗ và làm việc từ xa, đồng thời khuyến cáo công dân Mỹ thực hiện biện pháp tương tự. Đại sứ quán Ba Lan cũng cảnh báo công dân tránh di chuyển không cần thiết tại nhiều bang, trong đó có Jalisco, Michoacan và Guanajuato. Các phái bộ ngoại giao của Canada, Anh và Nga phát đi khuyến cáo tương tự.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và cho biết phần lớn các điểm phong tỏa đã được giải tỏa. Nhà Trắng xác nhận Mỹ cung cấp hỗ trợ tình báo cho chiến dịch và đánh giá cao nỗ lực của quân đội Mexico. Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ treo thưởng tới 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ El Mencho.
CJNG được thành lập khoảng năm 2009, là một trong những tổ chức tội phạm quyền lực và phát triển nhanh nhất tại Mexico, chuyên buôn lậu fentanyl, methamphetamine và cocaine sang Mỹ. Tháng 2/2025, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đưa CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài.
Giới phân tích cho rằng việc tiêu diệt El Mencho có thể giúp Mexico giảm sức ép từ Washington trong cuộc chiến chống buôn lậu ma túy, song cũng tiềm ẩn nguy cơ gia tăng các cuộc tranh giành địa bàn giữa các băng nhóm đối địch.