Rộn ràng lễ hội miền cửa biển Hải Phòng
Trong không khí xuân lan tỏa khắp các làng quê Hải Phòng, đông đảo người dân và du khách nô nức hòa mình vào chuỗi hoạt động lễ hội độc đáo, đậm bản sắc miền cửa biển.
Những ngày đầu năm mới, trong không khí Xuân rộn ràng lan tỏa khắp các làng quê Hải Phòng, đông đảo người dân và du khách nô nức hòa mình vào chuỗi hoạt động lễ hội độc đáo, đậm bản sắc miền cửa biển, gửi gắm khát vọng bứt phá, mong ước về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Nhịp chèo mở lộc đầu năm
Sáng mùng 6 tháng giêng, âu tàu cửa sông Văn Úc như bừng tỉnh trong tiếng trống hội vang rền, báo hiệu Lễ hội đua thuyền rồng truyền thống lần thứ 19 của làng văn hóa Nam Hải chính thức khai cuộc. Từ rất sớm, đông đảo người dân tập trung kín trên bờ, hồi hộp chờ đợi những màn tranh tài sôi động của các đội đua.
Năm nay, lễ hội có 8 đội bơi nam, nữ đại diện cho 4 cụm dân cư với tổng số 104 tay chèo làng biển. Các đội nam thi đấu 3 vòng với cự ly khoảng 1.800 m, trong khi các đội nữ tranh tài 2 vòng dài 1.200 m. Ngay sau hiệu lệnh xuất phát, từng chiếc thuyền rồng rẽ sóng lao đi mạnh mẽ, nhịp chèo dứt khoát, đều tăm tắp trong tiếng hò reo cổ vũ không ngớt.
Không chỉ là cuộc đua về tốc độ, lễ hội còn là màn phô diễn sức mạnh tập thể và tinh thần đoàn kết của cư dân làng biển. Các đội đã chuẩn bị chu đáo phương tiện, tuyển chọn những tay chèo khỏe mạnh, dẻo dai và giàu kinh nghiệm. Những pha bứt tốc ngoạn mục trên mặt nước khiến người xem không khỏi phấn khích, tạo nên bầu không khí lễ hội đầu xuân sôi động, hào hứng.
Ông Nguyễn Văn Đức, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nam Hải, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội cho biết: đây là lễ hội truyền thống hằng năm gắn với Di tích lịch sử Đền thờ Danh tướng Yết Kiêu. Trước ngày chính hội, từ mùng 4 Tết, địa phương đã tổ chức nhiều hoạt động sôi nổi như bóng chuyền hơi, kéo co, bắt vịt, đập niêu với sự tham gia của các đội nam, nữ. Ngày mùng 5 diễn ra lễ mừng thọ trang trọng cho các bậc cao niên và chương trình giao lưu văn nghệ các làng văn hóa trên địa bàn xã.
Phần lễ chính thức bắt đầu từ 5 giờ 30 phút sáng mùng 6 với nghi thức rước kiệu nước trang nghiêm. Sau khi các đội hoàn thành phần thi, đội nam giành chiến thắng sẽ chèo thuyền ra giữa sông lấy nước vào bình, rồi rước kiệu về đền dâng lên ban thờ Thánh Yết Kiêu. Nghi thức thiêng liêng này thể hiện ước vọng về nguồn nước dồi dào, cuộc sống no đủ và sự bình an cho ngư dân vùng cửa biển.
Đáng chú ý, đây là năm đầu tiên lễ hội được tổ chức trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, vì vậy công tác chỉ đạo, phối hợp tổ chức được địa phương đặc biệt quan tâm, bảo đảm an toàn, trang trọng và đúng nghi lễ truyền thống.
Đa dạng các hoạt động, lan tỏa khí thế mới
Theo ông Bùi Minh Kiên, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Kiến Hải, cùng với lễ hội đua thuyền rồng, dịp đầu Xuân năm nay, xã tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao phong phú phục vụ nhân dân. Nổi bật là chương trình Ca - Múa - Nhạc “Mừng Đảng - Mừng Xuân Bính Ngọ 2026” với 26 tiết mục đặc sắc của hơn 150 diễn viên quần chúng đến từ 12 đơn vị. Các tiết mục ca ngợi Đảng, Bác Hồ, mùa xuân và quê hương đổi mới, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong cộng đồng.
Đêm Giao thừa vừa qua, Kiến Hải còn là một trong những điểm bắn pháo hoa tầm cao của thành phố với 100 quả pháo tầm cao và 60 giàn pháo tầm thấp tại sân vận động trung tâm xã, góp phần cổ vũ cán bộ, đảng viên và nhân dân bước vào năm mới với khí thế mới. Cùng với đó là giải bóng đá thanh niên mừng Đảng, mừng Xuân, các hoạt động lễ hội truyền thống như: lễ hội đua thuyền rồng làng văn hóa Nam Hải và làng văn hóa Quần Mục... thu hút đông đảo người dân tham gia, cổ vũ. Các hoạt động lễ hội đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân, góp phần tăng cường sự gắn kết cộng đồng, tạo sự giao lưu giữa các thôn, làng văn hóa sau sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính.
Không chỉ riêng Kiến Hải, trong những ngày tháng giêng, nhiều địa phương vùng ven biển phía Nam thành phố cũng rộn ràng không khí lễ hội. Tại xã Kiến Hưng, Lễ hội khai bút Xuân Bính Ngọ 2026 tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc thu hút hơn 500 học sinh tiêu biểu cùng đông đảo du khách.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức khai bút tập thể trên dải lụa đỏ dài 65 mét - biểu tượng cho 65 năm trị vì của Vương triều Mạc. Với sự tham gia của 9 khối đại diện các tầng lớp nhân dân, nghi lễ gửi gắm khát vọng quốc thái dân an, tôn vinh truyền thống hiếu học, trọng dụng nhân tài của vùng đất Dương Kinh xưa.
Cũng trong tháng giêng, du khách về khu vực Kiến Thụy còn được mãn nhãn với lễ hội đua thuyền rồng trên sông Đa Độ. Đặc biệt, vào ngày 14 tháng giêng diễn ra Lễ hội Minh thề (làng Hòa Liễu, xã Kiến Thụy), Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia với nghi thức tế lễ độc đáo. Trong không khí trang nghiêm, chủ tế thực hiện nghi lễ “chỉ trời vạch đất”, đọc hịch văn Minh thề và tổ chức nghi thức uống rượu thề, cầu mong một năm làm nhiều việc tốt, giữ trọn tâm sáng tỏ.
Trong bối cảnh các địa phương vừa sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, việc duy trì và nâng tầm các lễ hội truyền thống càng có ý nghĩa quan trọng. Các hoạt động được tổ chức bài bản, an toàn, lành mạnh góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của miền cửa biển, từng bước hình thành sản phẩm du lịch hấp dẫn.
Từ những nhịp chèo rẽ sóng trên sông Văn Úc đến nét bút khai xuân trên đất Dương Kinh xưa, mùa lễ hội đầu Xuân ở Hải Phòng đang lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, niềm tin và khát vọng phát triển. Đây cũng chính là động lực để các địa phương tiếp tục bứt phá trong năm mới, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.