Khai bút đầu Xuân, gieo ước vọng hiếu học

Sáng mùng 5 tháng giêng năm Bính Ngọ 2026, trong tiết trời se lạnh, hàng nghìn người dân thành kính dâng hương và thực hiện nghi thức khai bút tại Khu tưởng niệm các vua nhà Mạc, thôn Đương Thắng, xã Kiến Hưng. Không gian linh thiêng của Di tích Quốc gia đặc biệt như lắng lại trong tiếng trống hội, tiếng chuông ngân quyện cùng mùi hương trầm lan tỏa.

Trên trang giấy trắng, em Nguyễn Bảo Châu, học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương, phường Hồng Bàng nắn nót viết những dòng ước nguyện về tương lai thành phố: “Em mong mọi trẻ em, dù ở trung tâm hay hải đảo xa xôi, đều được học trong những lớp học khang trang, đầy đủ sách vở và tình thương; mong không còn những mảnh đời neo đơn, khó khăn…”. Lần đầu dự khai bút, Bảo Châu bày tỏ niềm tự hào và mong muốn sẽ học tập tốt, là con ngoan trò giỏi của gia đình.

Đứng từ xa, chị Phạm Thị Vân, ở đội 6 Tú Sơn, xã Kiến Hải lặng nhìn con gái đang học lớp 9 Trường THCS Tú Sơn chăm chú viết những dòng chữ đầu tiên trong năm mới. Chị Vân mong muốn con thi đỗ vào lớp 10 như ước nguyện. “Tôi không áp đặt con phải học gì, làm nghề gì, chỉ mong con có công việc tử tế, sống có ích cho xã hội”. Với nhiều bậc cha mẹ, khai bút đầu năm là dịp nhắc nhở con trẻ về mục tiêu học tập, rèn luyện trong năm mới.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Kiến Hưng Phạm Văn Định cho biết, bên cạnh phần khai bút theo chủ đề năm của thành phố với sự tham gia của hơn 500 học sinh tiêu biểu, lễ hội năm nay có thêm hương sắc mới khi các tầng lớp nhân dân cùng ký khai bút trên tấm lụa đỏ dài 65 mét tượng trưng cho 65 năm trị vì của Vương triều Mạc. Hình ảnh khối đại đoàn kết toàn dân cùng ký khai bút, biểu tượng của sự đồng tâm hiệp lực, mỗi nét chữ là lời cam kết giữ gìn truyền thống hiếu học, hành động vì lợi ích chung, cống hiến bằng trí tuệ và tâm huyết.

Cũng trong những ngày đầu Xuân, UBND xã Nguyễn Bỉnh Khiêm phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức lễ khai bút Xuân Bính Ngọ 2026 tại Đền thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm. Trước anh linh danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm, biểu tượng của trí tuệ và nhân cách, từng đoàn học sinh nghiêm trang thực hiện nghi thức với thông điệp “Khai thần bút - Khai quang trí tuệ - Vạn sự hanh thông”. Khoảnh khắc đặt bút giữa không gian cổ kính, nhiều em học sinh chia sẻ cảm giác hồi hộp xen lẫn tự hào. Nét chữ đầu năm như lời hứa sẽ chăm chỉ hơn, bản lĩnh hơn trong hành trình học tập phía trước.

Cùng thời điểm, tại đình Cung Chúc (xã Vĩnh Thịnh), lễ khai bút diễn ra trong không khí ấm áp của làng quê ngày Xuân. Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thịnh Đoàn Thị Nhung khẳng định, lễ khai bút là dịp tôn vinh truyền thống hiếu học, giữ gìn hồn cốt văn hóa và khơi dậy khát vọng vươn lên bằng tri thức trong mỗi người dân. Thông qua hoạt động này, địa phương mong muốn tiếp tục lan tỏa phong trào học tập, xây dựng xã hội học tập, phát huy truyền thống hiếu học của địa phương; đồng thời, tạo khí thế thi đua sôi nổi, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Còn tại phường Chu Văn An, lễ khai bút và xin chữ đầu Xuân tại Đền thờ Chu Văn An, nơi được xem là “cửa Thầy” gắn với đạo học và khí tiết của danh sư Chu Văn An không chỉ là điểm đến du Xuân mà còn là nơi gửi gắm niềm tin vào sự học và nhân cách.

Có thể thấy, dù diễn ra ở không gian nào, khai bút đầu Xuân không đơn thuần là viết vài dòng lấy may mà là lời tự nhắc phải học để hiểu sâu hơn, phải rèn để vững vàng hơn, phải sống có trách nhiệm và biết sẻ chia. Trong thời đại số, khi việc viết tay dần ít đi, nghi thức khai bút càng thêm ý nghĩa, nhắc nhở về sự bền bỉ, nhẫn nại và hành trình chinh phục tri thức bắt đầu từ những nét chữ được viết nên bằng mồ hôi và sự quyết tâm. Và từ những nét chữ đầu tiên, truyền thống hiếu học của người Hải Phòng tiếp tục được tiếp nối, lan tỏa, góp phần xây dựng thành phố ngày càng văn minh, phát triển.

NGUYÊN NGUYÊN