Nét đẹp khai bút đầu xuân ở đền thờ Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn
Những năm gần đây, vào dịp đầu xuân, tại đền thờ Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn ở thôn Hạnh Thị, xã An Hưng diễn ra lễ khai bút đầu xuân.
Giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ
Những ngày đầu xuân, nhiều du khách từ các nơi của thành phố Hải Phòng và các tỉnh bạn về dâng hương đền thờ Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn. Du khách được tìm hiểu truyền thống lịch sử, công đức của Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn hiện được thờ phụng tại đền. Theo các tư liệu lịch sử và thư tịch cổ, năm Ất Mão (1855), ông đỗ đầu kỳ thi hương tại trường thi Nam Định. Kỳ thi hội năm Nhâm Tuất niên hiệu Tự Đức thứ 15 (1862), ông tiếp tục đỗ đầu; thi đình, đỗ đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân đệ nhị danh (Hoàng giáp).
Dưới triều Nguyễn, ông không chỉ là tiến sĩ duy nhất mà còn được phong song nguyên Hoàng giáp duy nhất của vùng đất Hải Phòng trong hơn 100 năm khoa cử của triều đình Huế. Sinh thời, ông sáng tác nhiều văn thơ bày tỏ nỗi lòng yêu nước, thương dân, căm thù giặc Pháp xâm lược nên người đời gọi ông là Trạng thơ.
Đền thơ Tiến sĩ Lê Khắc Cẩn tọa lạc trong khuôn viên rộng, thoáng mát, phía trước nhìn ra cánh đồng lớn thôn Hạnh Thị, bao quanh là các vườn cây xanh, cây bóng mát, cây ăn quả… Đền chính kiến trúc chữ đinh truyền thống được xây dựng với hai tầng mái đao cong, mái lợp ngói vẩy; trang trí lưỡng long chầu, con kìm, rồng chầu phượng mớm...
Trong cung cấm có tượng Tiến sĩ, nhà thơ Lê Khắc Cẩn. Phía sau đền khắc bài thơ nổi tiếng của ông gửi vua Tự Đức; phía 2 bên đền có 2 nhà bia gồm bia ký hành trạng nói về thân thế sự nghiệp Tiến sĩ, nhà yêu nước Lê Khắc Cẩn…
3 năm gần đây, vào dịp đầu xuân, tại khuôn viên trước cửa đền diễn ra lễ khai bút đầu xuân. Những năm trước, lễ được tổ chức với quy mô cấp huyện, do huyện An Lão cũ tổ chức. Năm 2026, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, lễ khai bút sẽ được tổ chức vào chiều 28/2/2026 với các nghi lễ truyền thống nhưng được nâng tầm sự kiện và quy mô tổ chức để du khách biết đến giá trị lịch sử của di tích đền thờ nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn, đồng thời làm tốt công tác bảo tồn di tích. Tại lễ hội đền năm nay, địa phương khuyến khích các trường học trên địa bàn tổ chức giáo dục truyền thống để học sinh, sinh viên biết trân trọng lịch sử, phấn đấu trong học tập, noi gương nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn.
Linh thiêng các nghi lễ
Lễ khai bút năm 2026 sẽ có nghi thức rước bút từ đình Đông Hạnh đến đền thờ Tiến sĩ, nhà thơ Lê Khắc Cẩn. Tại lễ xin bút có lễ dâng hương khấn cáo cho phép rước linh bút, nghiên son về đền thờ ông để mở hội khai xuân. Tại lễ rước bút sẽ có đội lân, cờ thần, hồng kỳ, bát biểu, long đình bên trong có bút và nghiên, các đội tế, phường bát âm, các bậc cao niên, lãnh đạo xã, thôn, nhân dân trên địa bàn và khách thập phương.
Đại biểu, các thầy cô giáo, các em học sinh trang nghiêm lắng nghe chúc văn, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn; xem chương trình biểu diễn nghệ thuật trong đó có hoạt cảnh tái hiện lại hình ảnh thân thế sự nghiệp Tiến sĩ Lê khắc Cẩn.
Phần chính lễ khai bút, các nghệ nhân dân gian thành phố Hải Phòng biểu diễn viết thư pháp với thông điệp: "Tâm - Trí - Đức ". Đại diện lãnh đạo thành phố và xã An Hưng cùng thực hiện nghi thức khai bút, chính thức khởi động một năm mới với những quyết sách quan trọng, mở ra những cơ hội mới, đưa An Hưng ngày càng phát triển. Các thầy cô giáo và các em học sinh trên tiếp tục thực hiện nghi thức viết chữ thư pháp và thực hiện nghi lễ rước thư pháp vào đền…
Theo Chủ tịch UBND xã An Hưng Nguyễn Đức Trung, lễ khai bút đầu xuân năm 2026 sẽ diễn ra trong không gian linh thiêng tại đền thờ Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn. Những nét chữ trang trọng và ý nghĩa được viết lên, mang theo bao ước vọng về một năm mới sự nghiệp hanh thông, hạnh phúc, thịnh vượng, nhắc nhở mỗi người dân địa phương và thế hệ trẻ về trách nhiệm tu đức, luyện tài, tiếp nối truyền thống cha ông xây dựng quê hương, đất nước giàu đẹp, văn minh. Sau lễ khai bút, địa phương sẽ phát động xây dựng quỹ khuyến học khuyến tài với sự đóng góp của các doanh nghiệp, người hảo tâm, con em xa quê và nhân dân trên địa bàn để khuyến khích phong trào học tập của học sinh, sinh viên…