Sức hút từ du lịch trải nghiệm cá nhân hóa
Thay vì các tour rập khuôn, giới trẻ hiện nay chọn du lịch cá nhân hóa để tận hưởng trải nghiệm độc bản.
Tự thiết kế
Tại Hải Phòng, xu hướng du lịch trải nghiệm cá nhân hóa thể hiện rõ ở cách giới trẻ lựa chọn điểm đến và tổ chức hành trình. Thay vì tham gia tour trọn gói tham quan vịnh Lan Hạ (đặc khu Cát Hải) theo lịch trình cố định, nhiều nhóm bạn trẻ tự thuê kayak khám phá các vũng, áng nhỏ; ngủ homestay ven biển, dậy sớm đón bình minh và cùng ngư dân kéo lưới.
Ở khu vực Vườn quốc gia Cát Bà, các hoạt động trekking xuyên rừng, tắm suối, cắm trại qua đêm ngày càng thu hút nhiều bạn trẻ tham gia. Không ít bạn chọn ở lại từ 3 đến 7 ngày, tắt mạng xã hội, mang theo sách và đồ ăn tối giản để “detox công nghệ”.
Anh Nguyễn Gia Hưng (24 tuổi, Khoa Kinh tế Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam) chia sẻ: “Em không muốn chuyến đi chỉ là chụp ảnh đăng mạng. Em muốn leo núi, nấu ăn, được cảm nhận sự mệt và vui của mình. Mỗi lần như vậy em hiểu mình hơn”. Với Hưng, du lịch không còn là tiêu dùng dịch vụ mà là hành trình khám phá bản thân.
Xu hướng cá nhân hóa còn thể hiện ở việc nhiều bạn trẻ tự thiết kế “workation” - vừa làm việc online vừa lưu trú dài ngày tại Cát Bà hoặc khu ven biển Đồ Sơn. Họ chọn không gian lưu trú yên tĩnh, có internet ổn định, kết hợp làm việc buổi sáng và trải nghiệm thiên nhiên buổi chiều.
Là người nhiều năm dẫn tour sinh thái tại Cát Bà, chị Mai Lương, hướng dẫn viên Công ty Phát triển du lịch non nước Việt (phường Đông Hải) nhận xét: Khách trẻ hiện nay ít hỏi khách sạn mấy sao mà quan tâm “có thể trải nghiệm gì”. Họ muốn chèo kayak xuyên hang, học dựng lều, nghe kể về hệ sinh thái, tức là tham gia trực tiếp thay vì chỉ quan sát. Xu hướng “anti-tourist” (tránh mùa cao điểm, tránh nơi đông đúc) cũng lan rộng, khiến các điểm đến thứ cấp, còn hoang sơ được tìm kiếm nhiều hơn.
Có thể thấy, du lịch với giới trẻ hôm nay không còn là hành vi tiêu dùng đơn thuần. Cái “tôi” trở thành trung tâm, định hướng cách chọn điểm đến, thời gian và hình thức trải nghiệm. Một phong cách du lịch mới đang hình thành: Tự do, sâu sắc hơn và giàu tính cá nhân.
Cơ hội phát triển gắn với yêu cầu an toàn, bền vững
Sự thay đổi trong hành vi du lịch của giới trẻ đang tác động trực tiếp đến cách tổ chức và quản lý hoạt động du lịch tại các điểm đến biển đảo, rừng núi. Thay vì lựa chọn tour trọn gói cố định, nhiều bạn trẻ ưu tiên hành trình linh hoạt, trải nghiệm khám phá và tìm đến những khu vực còn hoang sơ. Xu hướng này mở ra cơ hội, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm an toàn cho du khách và bảo vệ cảnh quan, môi trường.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Giám đốc Công ty Phát triển du lịch non nước Việt (phường Đông Hải) cho rằng, các công ty du lịch buộc phải chuyển từ “bán tour” sang “thiết kế trải nghiệm”. “Khách trẻ muốn được tham gia xây dựng hành trình, tự chọn hoạt động và mức độ mạo hiểm. Tuy nhiên, sự linh hoạt phải đặt trong giới hạn an toàn. Doanh nghiệp cần tư vấn kỹ lưỡng, cung cấp thông tin minh bạch về điều kiện địa hình, thời tiết, trang thiết bị và kỹ năng cần thiết”. Theo bà Thủy, công nghệ có thể hỗ trợ phân tích nhu cầu, nhưng khâu hướng dẫn trực tiếp, phổ biến quy tắc an toàn và giám sát tại điểm đến vẫn đóng vai trò quyết định.
Tại đặc khu Cát Hải, nơi tập trung nhiều điểm tham quan tự nhiên như Vịnh Lan Hạ và Vườn quốc gia Cát Bà, áp lực từ dòng khách trẻ yêu khám phá ngày càng rõ nét. Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội đặc khu Cát Hải Phạm Trí Tuyến cho biết Cát Bà có tài nguyên rừng, biển rất đặc biệt, lại nằm trong vùng sinh quyển thế giới. Phát triển du lịch trải nghiệm là cơ hội nhưng cũng là thách thức. Định hướng là khai thác có kiểm soát các khu vực hoang sơ, phân vùng cụ thể những nơi được phép tổ chức trải nghiệm, đồng thời tăng cường lực lượng hướng dẫn, cứu hộ và hệ thống cảnh báo rủi ro. “Mỗi hoạt động trải nghiệm phải gắn với trách nhiệm bảo vệ cảnh quan”, ông Tuyến khẳng định.
Thực tế cho thấy, nếu thiếu ý thức và sự quản lý chặt chẽ, các hoạt động cắm trại tự phát, check-in tại khu vực nhạy cảm dễ dẫn đến rác thải, xâm hại hệ sinh thái, thậm chí tai nạn đáng tiếc. Bên cạnh quy hoạch, cần đẩy mạnh truyền thông về du lịch có trách nhiệm; xây dựng bộ quy tắc ứng xử rõ ràng; yêu cầu du khách tuân thủ quy định về bảo vệ rừng, biển, không xả rác, không tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên. Khi doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm, cơ quan quản lý siết chặt hướng dẫn và du khách chủ động tuân thủ quy định, những điểm đến hoang sơ sẽ vừa giữ được vẻ nguyên bản, vừa trở thành không gian trải nghiệm an toàn, bền vững.